— maandag 7 april 2014, 15:02 | 1 reactie, praat mee

‘Een tikje minder sensatie is geen overbodige luxe’

© Duco de Vries

Als gevolg van de gaswinning in het noorden van Groningen kreeg Loppersum de ene na de andere aardbeving voor de kiezen. Over het algemeen berichten de media adequaat over dit soms taaie onderwerp, vindt burgemeester Albert Rodenboog. Toch zou een tikje minder sensatiezucht geen overbodige luxe zijn. 'Als je naar Hart van Nederland kijkt, lijkt het of ze in Groningen alleen maar schreeuwen en de kont tegen de krib gooien.'

Het is een frisse en zonnige lentedag. Met z’n fraaie monumentale villa’s uit de negentiende eeuw ligt het Noord-Groningse Loppersum er rustig en vredig bij. Ook het gemeentehuis baadt in een oase van rust. Dat was wel anders op 17 januari van dit jaar. Dat was de dag dat minister Henk Kamp van Economische Zaken namens het kabinet kwam vertellen dat de gaskraan gedeeltelijk zou worden dichtgedraaid. Wie thuis het live-verslag volgde via RTV Noord of Radio 1, hoorde en zag dat de speech van de minister werd overstemd door joelende boze burgers die hun tractoren vervaarlijk lieten ronken. Zo op afstand leek het op een situatie die wel eens uit de hand had kunnen lopen.

Heeft Albert Rodenboog, sinds 2003 burgemeester van Loppersum, dat zelf ook zo ervaren? ‘De temperatuur was hier behoorlijk hoog opgelopen, zeker omdat niet lang daarvoor bekend was geworden dat aluminiumbedrijf Aldel failliet was gegaan. Een jaar daarvoor was Kamp ook al langs geweest, toen was van het verminderen van gaswinning of compensatie voor de schade van de aardbevingen nog geen sprake. Dus het zat hier best hoog, ja. Heel even was het echt vervelend op die zeventiende januari, dat was toen een groepje mensen door de hekken brak. Gelukkig duurde dat moment kort en keerde daarna de rust terug.’

Door de massaal aanwezige media werden de emoties nog eens extra versterkt, vindt Rodenboog. ‘Dat is geen verwijt, hoor, zo gaat het nu eenmaal. Maar het is wel waar ik mee te maken heb. Ik vind het goed dat de media erbij waren, sterker nog, ik heb RTV Noord gevraagd de faciliteiten voor de persconferentie in de raadzaal te verzorgen, wat ze perfect gedaan hebben. Maar ja, toen ging Goos de Boer, een betrokken journalist van RTV Noord die goed in dit dossier is ingevoerd, naar buiten om allerlei reacties te vragen van de grootste oproerkraaiers en toen dacht ik toch even: Goos, doe dit nou niet. Die jongens zijn alleen maar bezig de boel op te stoken.’

Ruimhartig
De laatste jaren werd het noorden van Groningen geregeld opgeschrikt door aardbevingen als gevolg van de gaswinning in de regio. Het epicentrum bevond zich vaak binnen de gemeentegrenzen van Loppersum. In eerste instantie was de journalistieke belangstelling niet heel groot, maar op een gegeven moment was er een kantelpunt waardoor het onderwerp plotseling op de landelijke politieke en journalistieke agenda kwam te staan. Rodenboog: ‘Op 16 augustus 2012 was er een heftige aardbeving die gevoeld werd tot in de stad Groningen. De volgende dag stond Rienk Kamer van het Radio 1 Journaal om 7 uur ’s ochtends op de stoep van het gemeentehuis. Toen heb ik ervoor gekozen om te zeggen: “Het is genoeg geweest, NAM. Jullie moeten een betere schadevergoeding regelen.” En ik heb het woord “ruimhartig” in de mond genomen. Via de NOS is die boodschap goed aangekomen bij de NAM en de politiek. Sindsdien is er steeds meer publiciteit gekomen.’

Het is taaie materie, die over gaswinning, aardbevingen en de relatie daartussen. Dat de paar honderd aardbevingen die de regio sinds 1986 hebben getroffen, het gevolg zijn van de bodemdaling die wordt veroorzaakt door de gaswinning, daar zijn de deskundigen het nu wel over eens. Maar daar is dan ook zo ongeveer alles mee gezegd. Over zaken als de kracht van mogelijk toekomstige aardbevingen, of de gevolgen van het verminderen van de gaswinning, lopen de meningen flink uiteen. ‘Ik vind dat journalisten over het algemeen behoorlijk adequaat berichten over dit toch ingewikkelde onderwerp’, zegt Rodenboog. ‘Ik zit geregeld aan tafel bij de NAM en de minister, maar ook voor mij is het nog vaak behoorlijk complex. De NOS en RTV Noord coveren dit onderwerp op een nette manier. Ook bij de schrijvende pers zitten mensen die zich al langer met dit onderwerp bezighouden. Wubby Luyendijk van NRC Handelsblad is er al in een vroeg stadium ingedoken en schrijft uitstekende verhalen. Hetzelfde geldt voor Ana van Es van de Volkskrant. Zij stelt kritische vragen, maar zonder sensationele ondertoon.’

Nuance
Bij andere media ligt de sensatie soms wél te veel op de loer, vindt Rodenboog. ‘Dan doel ik vooral op programma’s als Hart van Nederland. Die maken in mijn ogen te eenzijdige items. Kijk, ik sta altijd de media te woord, ik loop daar niet voor weg. Ook voor Hart van Nederland heb ik een keer een interview gegeven na een aardbeving. Ik bereidde me voor en besteedde er een uur van mijn tijd aan. Maar toen ik die avond het item terugzag, bleek ik er uitgeknipt te zijn. Nu is het niet zo dat Albert Rodenboog altijd maar met zijn hoofd op televisie moet, maar ik ben wel degene die de nuance aanbrengt. Nu zag je alleen maar boze burgers en mensen van actiegroepen. En dat geeft toch een eenzijdig beeld van de Groningers, vind ik. Als je naar Hart van Nederland kijkt, lijkt het of ze in Groningen alleen maar schreeuwen en de kont tegen de krib gooien. Mensen als John Lanting van de actiegroep Schokkend Groningen hebben veel media-aandacht gekregen. Ik gun het John, maar op een gegeven moment was ik er een beetje klaar mee – en de mensen hier ook, merk ik. Ze willen rust en weer positief naar de toekomst kijken.’

De focus in de media ligt volgens Rodenboog soms te veel op de emotie. ‘Mensen maken zich ernstige zorgen over hun veiligheid. Terecht. Maar ik had wel het gevoel dat die zorgen groter werden naarmate de individuele gevallen breed werden uitgemeten in de pers. Doordat mensen de angst van anderen zagen, werden ze zelf ook weer banger.’

Een ander punt van kritiek is de keuze van deskundigen. Voorbeeld is een verhaal op NOS.nl, waarin drie deskundigen aan het woord werden gelaten over het besluit van het kabinet om de gaswinning rond Loppersum met 80 procent terug te brengen. Onverantwoord, vonden de deskundigen. ‘Veiligheid gaswinning is een illusie’, luidde de kop. Rodenboog: ‘Ik geef toe dat het lastig is om de juiste deskundigen te kiezen bij dit onderwerp. Er zijn er veel en iedereen vindt wat anders. Tegelijkertijd zijn er de afgelopen tijd in opdracht van minister Kamp veertien onderzoeken gedaan naar de gaswinning in deze regio. En de drie deskundigen die de NOS had gevraagd voor dit interview, zijn niet alleen nogal omstreden, maar ook geen van allen betrokken bij die onderzoeken. Het zijn van die zelfbenoemde professoren die zeggen dat het alleen maar erger wordt. Een van hen was Adriaan Houtenbos, oud-ingenieur van de NAM. Hij was ook de man die voorspelde dat we eind 2013 nog een klapper van 5 of 6 op de schaal van Richter zouden krijgen. Nou, als we dat werkelijk voor de kiezen krijgen, dan blijft er geen huis overeind staan. Die voorspelling kwam in de media, dus maakten veel mensen zich weer grote zorgen. Maar die voorspelde zware aardbeving in 2013 kwam dus helemaal niet, maar daar lees je dan niets meer over.’

Brand in ‘t Zandt

In de elf jaar dat Rodenboog burgemeester is van Loppersum, kreeg hij twee keer te maken met een hausse aan media-aandacht. Naast de publiciteit over aardbevingen en gaswinning had Loppersum in 2007 en 2008 last van de pyromaan in het dorp ’t Zandt, dat bij de gemeente Loppersum hoort. Zijn er parallellen te trekken? Rodenboog: ‘Als je eenmaal in het vizier van de landelijke media komt, is alles wat er gebeurt opeens landelijk nieuws. Wat die branden betreft, viel het me op dat heel Nederland op een gegeven moment begon mee te tellen, terwijl het in feite om relatief onschuldige brandjes in schuurtjes ging. Bij de aardbevingen was het precies zo. Eerst was er weinig aandacht als er hier een aardbeving was, maar toen de landelijke media er eenmaal opgedoken waren, werd iedere aardbeving groot nieuws. Zelfs als het om aardbevingen van 1,1 op de schaal van Richter ging – echt, je moet een knappe jongen zijn om die te voelen.’

Rodenboog: ‘Wat ik bij die branden in ’t Zandt heb gedaan, is de bewoners gezegd dat ze niet verplicht zijn de media te woord te staan. Als je niet wil, dan hoeft het niet, heb ik gezegd. Dat stelde veel mensen gerust. Met de aardbevingen heb ik dat opnieuw tegen de inwoners gezegd.’

Bekijk meer van

Praat mee

1 reactie

Marc van der Ree, 14 april 2014, 16:00

Beste burgemeester Rodenboog,

Het moet inderdaad niet gekker worden: een journalist die een persconferentie verlaat om buiten reacties te halen van actievoerders die tijdens de persco binnen nota bene ook nog te horen zijn en daar voor een gespannen sfeer zorgen.
Foei! Deze mensen vooral geen platform geven. Maar zo werkt het dus niet. In ieder geval niet voor Hart van Nederland. Wij vinden het juist belangrijk om ‘gewone’ mensen een stem te geven. Of dat nu actievoerders of gedupeerde dorpelingen zijn.
De afgelopen jaren heeft Hart van Nederland zeven keer aandacht besteed aan Loppersum. In drie van deze items kwam u aan het woord. Naast de actievoerders in het item waar u het over heeft, zaten ook gedupeerden die ‘minder hard schreeuwden’ en een reactie van minister Kamp.
De nuance zat dus wel degelijk in onze uitzending. En als veel geïnterviewde burgemeester weet u vast wel dat niet elk interview een uitzending haalt. En dat heeft niets met sensatiezucht te maken.

Vriendelijke groet,
Marc van der Ree
Hoofdredacteur Hart van Nederland

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.