website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

‘De pers werd voor ons een verlengstuk van de vijand’, zegt Anneke Tromp in de Lessen voor de Pers

Raymond Krul — Geplaatst op vrijdag 3 mei 2019, 11:00

Lessen voor de pers Eerst verloor ze haar man, huisarts Nico Tromp, daarna moest ze met lede ogen aanzien hoe er van alles over haar man en zijn handelen geschreven en gezegd werd. Het ergste van alles vindt Anneke Tromp dat de discussie over terminale zorg er in haar ogen geen centimeter mee vooruit is gekomen. ‘Hoe verder journalisten van het onderwerp af staan, hoe groter de onzin die ze schrijven.’

‘Ik wil u wel te woord staan, maar ik kan u nu al zeggen dat mijn verhaal niet positief zal zijn’, schrijft Anneke Tromp (62) in de mailwisseling die voorafgaat aan dit interview. Een paar weken later zitten we aan haar keukentafel in Tuitjenhorn, het Noord-Holland­se dorp waar ze de huisartsenpraktijk van haar man Nico voort zet. Ze pakt een dikke ordner van tafel. Acht van die ordners heeft ze, vol krantenknipsels, ansichtkaarten en andere herinneringen aan het drama dat haar en haar gezin overkwam.

‘Toevallig heb ik gisteren de laatste briefjes en kaartjes ingeplakt’, zegt ze. ‘Vanaf het eerste moment heb ik geroepen: er mag niets worden weggegooid. Lange tijd lag alles in dozen en manden, maar op een gegeven moment ben ik het gaan inplakken. Dat deed meer met me dan ik dacht en ik vroeg me soms af waarom ik het deed. Maar het hielp me ook om alles beter te verwerken. Nu zit alles in die ordners en op de een of andere manier geeft dat een goed gevoel.’

Golf aan publiciteit
In 2013 beheerste ‘de zaak Tuitjen­horn’ lange tijd de media, met huisarts Nico Tromp in de hoofdrol. Hij diende een patiënt met terminale slokdarmkanker onder meer een gram morfine toe, waarna de patiënt overleed. De coassistent die met Tromp meeliep, meldde het incident bij de Inspectie Gezondheidszorg en die schakelde Justitie in. Tromp zou tegen de regels hebben gehandeld. Zo transformeerde een geliefd huisarts in een moordverdachte. Tromp ging zo onder de zaak gebukt dat hij zich liet opnemen in een psychiatrische instelling. Nadat hij weer thuis was, maakte de huisarts op 8 oktober 2013 een einde aan zijn leven.

Tot die dag had de journalistiek al aandacht aan de zaak besteed, maar na de dood van Tromp barstte het pas echt los. ‘Je verliest niet alleen een dierbare, dat gaat ook nog eens gepaard met een enorme golf aan publiciteit’, zegt Tromp. ‘Ik was daar totaal niet op voorbereid en moest daar maar mee zien te dealen. Wij wilden eigenlijk niets kwijt in de media, maar daar namen journalisten geen genoegen mee. Een journalist van het AD belde me en stelde agressieve vragen. Toen ik zei dat ik geen interview wilde geven, beet ze me toe: “U geeft geen commentaar? Nou, dan maken we er wel ons eigen verhaal van.”’

Een verslaggever van het Noordhollands Dagblad maakte het volgens Tromp het bontst. ‘Hij stond opeens voor de deur, echt hondsbrutaal vond ik dat. Ja, dan doe je toch open. Ook tegen hem zei ik dat ik niet wilde meewerken. Net voordat ik de deur dicht deed, gooide hij zijn visitekaartje nog naar binnen, voor het geval ik toch zou willen meewerken.’

Een van de dingen die veel indruk op Tromp maakte, was de foto van haar man die in verschillende media verscheen en waarvan ze tot op de dag van vandaag niet weet hoe journalisten aan die foto gekomen zijn. ‘Het was een vrolijke foto van Nico op wintersport, een foto die totaal niet past in de context van het drama dat ons overkwam. En dan zat er in veel gevallen ook nog een zwart balkje voor zijn ogen. Ik dacht echt dat mijn maag omkeerde toen ik dat zag, zo respectloos, zo smakeloos. Ik ben blij dat al die publiciteit Nico bespaard is gebleven.’

Grootste schok
De grootste schok moest toen nog komen: op 26 oktober publiceerden Maud Effting en Anneke Stoffelen van de Volkskrant delen uit het verslag van de coassistent. ‘Hij trok wel eens een zak over iemands hoofd’, was de kop van het verhaal, refererend aan een vermeende uitspraak van de huisarts.

Tromp kan er nog steeds kwaad over worden. ‘Hoe durf je! En dat noemt zich dan een kwaliteitskrant. Als mijn man daadwerkelijk een zak over iemands hoofd getrokken zou hebben, zou hij al lang geen huisarts meer geweest zijn. Ik begrijp dat de krant aandacht aan de zaak besteedde, ik stoorde me vooral aan het totaal uit zijn verband gerukte beeld dat van mijn man is neergezet.’

Omdat Tromp aanvankelijk zelf geen interviews wilde geven, stond ze ook de Volkskrant niet te woord. Maar dat ontslaat de krant er niet van een evenwichtig beeld neer te zetten, vindt ze. ‘Ze hebben klakkeloos uit het verslag van de co­assistent geciteerd.’

Onder meer het verhaal in de Volkskrant was voor Tromp aanleiding om zelf ook actiever de media op te zoeken. ‘We voerden al een strijd tegen de Inspectie en Justitie, maar in de media verscheen ook allerlei onzin. Ik kreeg steeds meer het gevoel dat de media het verlengstuk van de vijand waren geworden. Toen heb ik besloten om zelf ook een interview te geven.’

Tromp schoof aan bij Nieuwsuur, waar ze begeleid werd door redacteur Judith Pennarts. ‘Judith is empathisch en weet waar ze het over heeft. Echt een verademing, ik voelde me vertrouwd bij haar. Mijn zoons en ik hadden van tevoren gezegd: als de reportage ons niet bevalt, dan wordt-ie niet uitgezonden. Maar hij beviel wel. Het item in Nieuwsuur heeft ervoor gezorgd dat er meer begrip kwam voor onze kant van het verhaal.’

Ook de Volkskrant besteedde aandacht aan het Nieuwsuur-item. De tv-recensent schreef dat hij na het zien ervan weinig meer geloofde van het beeld van een ‘moord­lustige morfinespuiter’. Toenmalig ombudsvrouw Margreet Vermeulen vond dat de krant te zuinig had bericht over het Nieuwsuur-item. ‘Dat zie je wel vaker als een ander medium met nieuws komt, van die reflex moeten we af’, schreef Vermeulen.

Ondanks de problemen die ze met de Volkskrant heeft gehad, leest Tromp de krant weer met veel plezier. Ze gaf eind december 2018 zelfs een uitgebreid interview aan Evelien van Veen van Volkskrant Magazine. ‘Ik vind dat je die dingen moet kunnen scheiden. Ik heb vervelende dingen met ze meegemaakt, maar het is gewoon een goede krant. En met Evelien had ik een fijn interview.’

Dokter en de dood
Tromp neemt het journalisten niet per se kwalijk dat ze over de zaak-Tuitjenhorn hebben bericht, het is de manier waarop, die haar tegenstaat. Het in haar ogen totale gebrek aan terughoudendheid heeft haar geraakt. De vrolijke wintersportfoto van haar man die overal opdook, de citaten uit het verslag van de coassistent, journalisten die opeens op de stoep staan. Tromp bladert door een van haar mappen en laat een themabijlage zien van het Noordhollands Dagblad. We zien een donkere, onheilspellende foto van een onherkenbare schim in een donkere kamer. ‘De dokter en de dood’, staat er met grote letters op de cover. Tromp: ‘Ik vind dat media veel terughoudender moeten omgaan met zo’n persoonlijke tragedie. De kern van de zaak is dat mijn man uit compassie met zijn patiënt heeft gehandeld. Dat is niet alleen genegeerd door de Inspectie en door Justitie, het is ook volledig ondergesneeuwd in de media.’

Daarnaast is Tromp van mening dat de berichtgeving de discussie over terminale zorg niet verder heeft gebracht. Integendeel. ­‘Huisartsen zijn op hun hoede, ze zijn hun onbevangenheid kwijt. Ik ben maar weinig verhalen in de media tegengekomen die medisch-inhoudelijk kloppen. Hoe verder journalisten van het onderwerp af staan, hoe groter de onzin die ze schrijven. De patiënt van mijn man dreigde te stikken in zijn eigen vocht, er moest iets gebeuren. Hij gaf hem morfine om hem van die benauwdheid af te helpen en om de pijn weg te nemen. Acute palliatieve sedatie noemen we dat in de medische wereld. Het zit tussen euthanasie en palliatieve sedatie in, maar ik ben die term zelden tegengekomen.’

Tromp heeft zware jaren achter de rug. Vijf maanden na de dood van haar man verloor ze ook haar zoon Floris, die stierf aan een koolmonoxidevergiftiging. Ze ging daarnaast verder met de rechtszaak die haar man tegen de Inspectie had aangespannen en werd in 2016 door de Raad van State in het gelijk gesteld. In 2018 volgde een schadevergoeding.

Op maandag 6 mei (20.25 uur op NPO2) wordt de documentaire uitgezonden die filmmaker Sarah Vos over de zaak maakte. Het zal ongetwijfeld weer tot nieuwe media-aandacht leiden. ‘Ik zie wel hoe ik daarmee omga’, zegt Tromp. ‘Mensen mogen best weten wat ons is overkomen en na vijf jaar kan ik er ook beter over praten. Ik wil vooral iets voor de beroepsgroep betekenen, de discussie over dit enorm ingewikkelde onderwerp weer op gang brengen. Wat er met mij ­gebeurd is, vind ik niet zo ­spannend.’ 

De lessen voor de pers van Anneke Tromp
• Wees terughoudend als je over persoonlijke tragedies schrijft, zowel fysiek (niet iemand thuis overvallen) als inhoudelijk (niet zomaar een vrolijke wintersportfoto van internet halen en die plaatsen).
• Als je over ingewikkelde medische onderwerpen bericht, zorg dan dat je voldoende kennis van zaken hebt.
• Zorg dat de berichtgeving genuanceerd is, ook als wederhoor moeilijk is, zoals in het geval van de familie Tromp. Wees je bewust van het beeld dat je van iemand neerzet als je de zaak van één kant belicht.

1 reactie

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

  1. 1. J.C. Roodenburg, 6 mei 2019, 14:30

    Een indrukwekkend verhaal van mevrouw Tromp. Journalisten zijn niet altijd even betrouwbaar en soms zelfs schofterig. Zo blijkt maar weer.

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.