website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

De frisse blik van alumni

Linda Nab — Geplaatst in Werk op vrijdag 23 september 2016, 11:00

Windesheim-studenten die in juli hun diploma in ontvangst namen.

Windesheim-studenten die in juli hun diploma in ontvangst namen. - © Roeland ten Broeke | Windesheim

Van de vijftig studenten journalistiek die afgelopen zomer afstudeerden aan Windesheim in Zwolle, had ongeveer de helft al betaald werk in de journalistiek op het moment dat ze hun diploma tekenden. ‘Je moet voor ogen houden dat jij de uitzondering bent. Dat je beter bent dan de rest.’

Leiden de vier klassieke HBO-opleidingen op tot werkloosheid?, vroegen we ons exact een jaar geleden op deze plek af. Donkere wolken bleven maar samenpakken boven een oververhitte arbeidsmarkt, waar de scholen jaarlijks een gestage stroom nieuwkomers aan toevoegen. Waar moesten ze toch allemaal naartoe? Een jaar later valt ons oog op een opvallend berichtje van de opleiding Journalistiek in Zwolle. ‘Afgestudeerd en al aan het werk’, kopte het. Ongeveer de helft van de vijftig alumni die deze zomer hun diploma in ontvangst namen, had op het moment van afstuderen al een vast of freelance contract in de media. Van BNN-VARA tot het AD, van RTV Drenthe tot De Gelder­lander.

‘Ik herinner me een gastcollege van Jelle Brand Corstius, die zei: “Ga maar wat anders doen, want je vindt geen werk”’, vertelt Jorien Slager (22). ‘Maar wij dachten: we zullen je wel eens even laten zien dat we aan de bak komen!’ Slager is een van de kakelverse alumni van Zwolle, en stapt net uit de bus als ze haar telefoon opneemt. Ze is op de terugweg van een afspraak bij Uitgeverij PS, uitgever van horecavakbladen in Bilthoven, waar ze zojuist een contract voor zeven maanden heeft getekend. Ze gaat per 1 oktober fulltime aan de slag als web- en social mediaredacteur. ‘Misschien ook wel filmpjes maken.’ Tot die tijd werkt ze als freelancer op de redactie van NOS Evenementen, waar ze als camjo/webredacteur tijdelijk kon blijven hangen na haar stage. ‘Zeker weten dat mijn ervaring bij de NOS verschil heeft gemaakt toen ik ging solliciteren’, zegt ze beslist. ‘Ik ben door veel bedrijven uitgenodigd voor een gesprek.’

Wie de pas afgestudeerde Windesheimers spreekt, valt twee dingen op. Banen vinden ze via hun stages, en tijdens hun studie werd er al hard aan portfolio’s getimmerd. Harmke van Berkum (26) bijvoorbeeld, wilde alvast ervaring opdoen en benaderde in haar tweede studiejaar de Steenwijker Courant. Een tijdlang liep ze wekelijks mee met een ervaren redacteur. Later onderbrak ze haar studie voor een tijdelijk contract van zeven maanden op haar oude stageplek bij het Nederlands Dagblad. ‘Ik hoefde er niet lang over na te denken of ik daar studievertraging voor over had.’ Inmiddels heeft ze er een jaarcontract voor drie dagen per week op de kerkredactie.

Slager werkte naast haar studie voor de lokale radio in het Friese Noordwolde en liep tijdens haar afstudeerperiode een extra stage bij de NOS, om zich te specialiseren in online video. ‘Heel bewust, om mijn kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Ik zag dat de BBC en CNN daar al veel mee experimenteren.’ Afstuderen deed ze ’s avonds en in het weekend. ‘Vriendinnen die andere studies doen, gaan naar school en hebben een bijbaantje in de supermarkt. In de journalistiek red je het daar niet mee.’

Emiel Poelert (22) droomde van een carrière in de sportjournalistiek en meldde zich daarom tijdens zijn studie bij De Stentor, waarvoor hij in de weekenden wedstrijden ging verslaan van amateurverenigingen. ‘Niet van een verschrikkelijk hoogstaand niveau, maar zo leerde ik wel de basis. Op maat schrijven; interviewen; naar deadlines toewerken.’ Hij regelde een stage bij AD Sportwereld, waar hij inmiddels als freelancer schrijft over motorsport en de bestuurlijke kant van de voetbalwereld. ‘Er werd voor de grap wel eens gezegd dat we werden opgeleid voor werkloosheid. Dan moet je voor ogen houden dat jij de uitzondering bent. Dat je beter bent dan de rest. En concrete stappen zetten om dichterbij je doel te komen.’

Of de resultaten van deze laatste lichting afgestudeerde Windesheimers bewijzen dat de arbeidsmarkt heel voorzichtig weer iets aantrekt, durft afstudeercoördinator van de opleiding, Erik van Schaik, niet te zeggen. ‘Maar het aardige is dat ze allemaal echt iets te pakken hebben’, zegt hij. Van Schaik vermoedt dat meespeelt dat de opleiding de afgelopen vier jaar een aantal wijzigingen heeft doorgevoerd met het doel dat studenten zich al eerder aan de beroepspraktijk laten zien. Zo is de grote scriptie vervangen door een afstudeerproductie die publicabel moet zijn, en wordt aan eerstejaars de opleidingseis gesteld dat ze naast hun studie al werk zoeken in de journalistiek en actief aan hun netwerk bouwen. ‘Dat begint nu aardig door te werken.’ Daarnaast signaleert Van Schaik dat media een toenemende behoefte hebben aan jonge journalisten met digitale vaardigheden. Met enige regelmaat kloppen mediabedrijven bij de opleiding aan met het verzoek online talenten door te sturen naar de redactievloer. ‘Zo is een van onze studenten onlangs aangetrokken door RTV Noord om daar de boel op te kloppen en veranderingen door te voeren. Dat vind ik verrassend.’

Een frisse blik
Eenzelfde verhaal is van toepassing op Danny Nomden (24). Hij werkt sinds de zomer op de webredactie van Kassa (BNN-VARA), waar hij anderhalf jaar geleden stage liep. Kassa wil graag een jonger publiek aanspreken. Nomden heeft zich daarom naast zijn reguliere werkzaamheden op de social media gestort. ‘Dat kon wel wat pro-actiever.’ Een van de eerste dingen die hij deed, was een Instagram-account aanmaken. ‘Ik ben daarin een aanjager, dat wordt ook wel van me verwacht.’

Tijdens zijn studie koos hij er bewust voor om de richting van de social media op te gaan. ‘Daar liggen de meeste kansen. Die kant gaat het op. Bovendien ben ik een kind van het social media-tijdperk. Ik heb daar van nature een frisse kijk op.’

Ook Van Berkum denkt dat haar frisse kijk op zaken is opgevallen. ‘Ik spring enthousiast op, ben gretig, wil graag. Dat jonge, frisse valt op. Het Nederlands Dagblad trekt heel bewust jonge mensen aan om tot een betere krant te komen. De helft van mijn deelredactie is onder de dertig.’

Afstudeercoördinator Van Schaik zet één kanttekening bij het vrolijke nieuwsbericht: ‘Onze indruk is dat studenten aan de bak komen, maar de vraag blijft: kunnen ze er hun brood mee verdienen?’ De mini-enquête onder de vijftig alumni geeft geen informatie over de aard van de contracten en de honorering die daarbij hoort. ‘Tijdens de opleiding geven we aan: zorg dat je een portfolio samenstelt waarin ook commerciële klussen zitten. Alleen de journalistiek zal waarschijnlijk niet genoeg zijn.’ Uit cijfers van het CBS bleek afgelopen maand nog dat jongeren tot 25 jaar steeds vaker financieel afhankelijk zijn van hun ouders. En tarieven in de journalistiek staan nog altijd onder druk.

De alumni die wij spraken geven echter allemaal aan rond te kunnen komen van wat ze nu verdienen. Van Berkum zit ‘gebakken’ in de dagblad CAO. ‘En ik ben op financieel gebied best snel tevreden.’ Poelert moet het doen met de onder vuur liggende freelance-tarieven van de Persgroep, maar heeft een uurtarief waar hij prima mee uit de voeten kan en bovendien heeft hij goede hoop op een vaste aanstelling: ‘Ze hebben gezegd toekomst in me te zien.’

Over die toekomst zijn ze vrij eenduidig: ze kijken niet al te ver vooruit, en ze nemen het zoals het komt. Slager gaat nu aan de slag bij een tijdschriftuitgeverij, maar solliciteerde ook op minder journalistieke functies. Het had zomaar een baan als contentmarketeer kunnen worden. ‘Als ik maar iets kan creëren.’ Nomden heeft een contract voor een halfjaar. Daarna ziet hij weer verder. ‘Ik laat het lekker op me afkomen. Ik ben heel blij dat ik voor nu bij Kassa kan blijven. Mocht dat ophouden, dan heb ik er vertrouwen in dat ik wel weer ergens terecht kan. Met mijn huidige baan is het ook heel snel gegaan. Al moet ik zeggen dat ik vastigheid toch fijner vind.’

HBO-alumni
De verrichtingen van de alumni van de vier journalistieke HBO’s worden niet formeel bijgehouden. Wel konden de opleidingen afzonderlijk een indicatie geven van hoe hun studenten terecht zijn gekomen. In Zwolle hadden 25 van de 50 afgestudeerden van afgelopen zomer werk. Van de andere helft besloot een tiental door te studeren voor een mastertitel. De opleidingen journalistiek in Utrecht, Tilburg en Ede spreken van eenzelfde tendens. In Tilburg wordt het aantal studenten dat journalistiek werk heeft op het moment dat de diploma’s worden getekend geschat op meer dan de helft, waarbij het soms om een vaste baan gaat. In Ede had gemiddeld 45 procent journalistiek werk ten tijde van de diploma-uitreiking, gemeten over een periode van drie collegejaren. Van de lichting die deze zomer afstudeerde in Utrecht had ruim de helft werk in de journalistiek. Dat het vooral gaat om tijdelijke functies en freelance klussen, doet volgens SvJ-directeur Hans de Clerq geen afbreuk aan de opwaartse trend. ‘Het is een maatschappelijke ontwikkeling die je ook in de journalistiek terug ziet.’

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Mag Inspiration Day