foj 2019

— vrijdag 14 december 2018, 11:00 | 0 reacties, praat mee

Coach Jolan Douwes over digitale prikkels

Foto: Truus van Gog

Ping. Ping. Het is druk in de Whatsapp-groep van de buitenlandredactie om zeven uur ’s avonds. Al sta je dan net in de sportschool of in de supermarkt, het werkoverleg gaat door. Toch maar weer reageren? Loopbaanadviseur en journalist Jolan Douwes onderzoekt hoe collega’s omgaan met berichten die voortdurend de aandacht trekken.

Tweets, push-berichten, apps, mails, websites, LinkedIn en Messenger - volgens een recente Europese studie bezwijkt de helft van de ondervraagde journalisten bijna onder de informatiestroom. Sommigen negeren hun vollopende mailbox, anderen dempen alle geluiden. Weer anderen klimmen ’s nachts uit bed om toch nog even op de mobiel te kijken. Verslavend gedrag, ik moet bekennen dat ik dat laatste ook wel eens doe.

Het gevoel altijd ‘aan’ te (moeten) staan, komt ook ter sprake tijdens het debat ‘Gevloerd! Hoe burn-out is de journalistiek?’ De Stichting Vrouw en Media organiseerde deze bijeenkomst begin december in Amsterdam. ‘Ik voel me bijna schuldig als ik niet reageer in de Whatsapp-groep van het werk’, zegt een redactrice in de zaal.

Op de vraag wie er in zo’n groep zit, schieten de handen in de lucht: eenderde van de zestig aanwezigen overlegt regelmatig met collega’s via Whatsapp. Een medewerkster van LINDA. vertelt dat de redactie is overgestapt op de werk-app Slack, omdat privé en werk bij Whatsapp meer door elkaar lopen. Een ander heeft met haar collega’s afgesproken dat ze buiten werktijden alleen contact zoeken over urgente zaken.

‘Dat laatste vind ik een goede ontwikkeling’, zegt NRC-redacteur Wouter van Noort. Vorig jaar verscheen zijn boek ‘Is daar iemand?’ over de invloed van de smartphone. Sindsdien experimenteert hij met ‘digitaal minimalisme’. Zijn push-berichten staan uit en alleen de noodzakelijke apps zijn te vinden op zijn smartphone - ‘in de meest saaie, kleurloze mapjes om maar niet te veel afgeleid te worden’.

Van Noort juicht toe dat journalisten afspreken elkaar buiten werktijd niet te bestoken met berichten. Hij is geen voorstander van richtlijnen die van bovenaf worden opgelegd. ‘Het werkt beter als collega’s met elkaar gedragsregels opstellen. Mij lijkt het heel verstandig om samen paal en perk te stellen aan de digitale prikkels. Je moet elkaar ook rust gunnen.’

In Frankrijk hebben werknemers sinds 2017 het recht om offline te zijn. ‘We overschatten hoe erg het is om onbereikbaar te zijn’, zegt de NRC-redacteur. ‘Sinds kort zit ik in een Whatsapp-groep over het hoofdredactionele commentaar. Dat is een van de meest actieve app-groepen op de redactie. Als ik even niet oplet, staan daar twintig ongelezen berichten in. Maar waarom zou ik overal op reageren?’

De NRC-redactie heeft kort geleden een Slack-cursus gevolgd. Van Noort vindt de tool een goed alternatief voor Whatsapp, omdat er meer opties zijn voor het ontvangen van berichten. Wie buiten werktijd geen pings wil horen, kan dat instellen. ‘Het nadeel is wel dat je nog een kanaal hebt om elkaar te bereiken.’

Belangrijk is de rol van de leidinggevenden. Als zij buiten werktijd bovenop hun medewerkers blijven zitten, dan voelen die weer de druk om te reageren. Uit onderzoek blijkt dat de chef het goede voorbeeld moet geven. Doet Marieke Bakker dat? Zij geeft leiding aan NOS 24, de afdeling die verantwoordelijk is voor het laatste nieuws op NOS.nl, app en radio.

‘Ik heb hier goed over nagedacht, toen ik aan deze functie begon. Wat verwacht ik van mijn mensen en wat verwacht ik van mezelf? Bewust app of mail ik mensen die geen dienst hebben alleen over urgente zaken. De telefoon pak ik alleen als het dringend is. En dan weten medewerkers ook: ik moet opnemen, want er is wat aan de hand.’

Marieke Bakker zit niet in alle Whatsapp- of mailgroepen van  haar redactie. Collega’s weten dat ze haar moeten cc’en als ze haar ergens bij willen betrekken. ‘Dan reageer ik ook direct. Mobiel ben ik dag en nacht, ook in het weekend, bereikbaar. Dat voelt niet als stress, juist als geruststelling als ik niets hoor.’

Bakker heeft nog geen klachten gekregen over te veel digitale prikkels bij haar redacteuren. ‘Maar binnenkort heb ik weer jaargesprekken. Ik heb me na het debat van Vrouw en Media voorgenomen om dit onderwerp op de agenda te zetten.’

Tips van Jolan
  1. Maak afspraken met je collega’s over werkcontact buiten de reguliere uren. Laat de uitkomst ook aan freelancers weten.
  2. Leidinggevende, wees je bewust van je voorbeeldrol. Accepteer het als medewerkers buiten werktijd hun rust willen.
  3. Demp tijdelijk of permanent afleidende push-geluiden.
  4. Overweeg apps zoals Twitter en je privémail van je smartphone te halen en deze kanalen alleen via de browser te volgen.
  5. Leg je smartphone niet naast je als je moet doorwerken.
  6. Bespreek tijdig met je leidinggevende of een loopbaanadviseur hoe je meer controle kunt krijgen over digitale prikkels als je er last van hebt.
  7. Leestips: ‘Onderzoek over de informatielast van journalisten en burn-out’ (Villamedia), ‘Is daar iemand’, Wouter van Noort, ‘Gebruik je smartphone slim’ (BloemRaadpsychologen), ’Altijd online, ook op de WC’ (Villamedia).

Bekijk meer van

De Coach De Coach
platform makers

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.