foj 2019

— woensdag 20 februari 2019, 13:53 | 0 reacties, praat mee

Can Dündar over het leven in ballingschap

Can Dundar - © Foto: AFP

Villamedia vraagt aandacht voor de benarde positie van journalisten in Turkije door columns te publiceren van gevangen en vervolgde journalisten. Can Dündar, oud-hoofdredacteur van Cumhuriyet, over zijn ballingschap.

Eigenlijk leeft elk lid van de oppositie een beetje in ballingschap… Je ballingschap begint zodra je de grenzen overschrijdt van de gevestigde sociale mores en de bewegingsruimte die de Staat je biedt. Je weet dat je het risico loopt op gevangenisstraf, eenzaamheid, uitsluiting, laster en intimidatie, aanranding en zelfs het ‘eeuwig zwijgen’.

Vrijdag 1 maart praten buitenlandse correspondenten in Turkije over hun werkomstandigheden. Vanaf 19.30 uur in De Balie in Amsterdam.

Dit bewustzijn dwingt sommigen tot zwijgzaamheid, anderen in de gevangenis, de dood of tot ballingschap. Ballingschap betekent niet per definitie dat je je toevlucht zoekt tot een ander land. Soms bevind je je met je ideeën in ballingschap zonder dat je van plaats verandert. Het is moeilijker van jezelf los te komen dan van je geboortegrond. Naar het laatste kun je terugkeren, het eerste is onomkeerbaar.

Sommigen verlaten liever hun land, dan afstand te nemen van hun ideeën. Ze vertrekken met hun ideeën op hun rug. Maar net als elke plant die weggehaald wordt uit zijn natuurlijke habitat, is het maar de vraag of deze tot bloei komt in nieuwe grond.

Ballingschap geeft sommigen inspiratie, anderen verdriet. Sommigen gaan de politiek in, anderen belanden in een depressie. Sommigen worden vrijheidsstrijder, anderen wacht de weemoed.

Stefan Zweig leefde in ballingschap als ‘een duiker in de stolp in de zwarte stilte van de oceaan’. “Net als een duiker die weet dat het touw gebroken is dat hem verbindt met de buitenwereld en hem nooit meer omhoog kan trekken uit de stille diepte.”

Hij kon niet langer tegen het zwijgen en knipte uiteindelijk zelf het touw door. Middenin de Tweede Wereldoorlog, in Rio de Janeiro, koos hij vrijwillig voor de dood, met de vrouw met wie hij 2,5 jaar eerder getrouwd was.

Net als Mehmet Akif, schrijver van het Turkse volkslied. Hij leefde elf jaar zwijgzaam in ballingschap in Egypte. Nadat hij terugkeerde naar Turkije overleed hij.

Een ander gevaar is dat de schrijver in ballingschap een politiek figuur wordt. Politiek kruipt onvermijdelijk in zijn bloed. Dat zorgt ervoor dat hij over niets anders kan schrijven. Hij wordt verteerd door haat die hij niet kan loslaten. Woede leidt echter niet altijd tot creativiteit, maar kan soms een lijkwade zijn.

Wat belangrijk, maar erg moeilijk is voor een balling, is dat hij afrekent met de bijl die hem van zijn wortels heeft losgemaakt en zijn ballingschap omzet in kunst en literatuur. Als dit je niet lukt, dan sterf je als ‘dissident in ballingschap’.

Het oeuvre van ballingen is het bewijs dat ondanks alles ballingschap zeer vruchtbaar is voor schrijvers. De migratiegolf van de laatste tien jaar zal ongetwijfeld een nieuwe generatie schrijvers en nieuwe literatuur van ballingen opleveren.

De overige columns.

Can Dündar was hoofdredacteur van Cumhuriyet. In mei 2016 werd tot vijf jaar en 10 maanden gevangenisstraf veroordeeld vanwege het “lekken van staatsgeheimen”. Sinds de zomer van 2016 woont en werkt hij in Berlijn. waar hij de website ozguruz.de heeft opgezet.

platform makers

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.