Broekies aan het roer

Sanne Groot-Koerkamp: ‘Jildou was mijn hoofdredacteur toen ik stage liep bij Nieuwe Revu en zij is altijd mijn voorbeeld geweest: dáár ga ik heen. En het liefst voor mijn dertigste.’

Arne van Terphoven: ‘Oh ja? Ik heb daar nooit een seconde over nagedacht. Ik heb altijd de dingen gedaan die me op dat moment leuk leken. Vorig jaar zomer had ik net mijn boek ‘Het Festivalgevoel’ af toen ik een sms’je kreeg: “Bij CJP zoeken ze een hoofdredacteur, en dat moet jij worden.” Toen dacht ik: leuk, blaadje maken. Aan het begin heb je 84 blanco pagina’s, en jij mag bedenken wat erin komt. Dat was behoorlijk naïef. Ik had helemaal niet nagedacht over wat daar allemaal bij komt kijken; dat je ook een soort van manager wordt.’

Vivianne Bendermacher: ‘Ik was er wel bewust mee bezig. Toen ik bij weekblad Tina werkte, nam ik deel aan een potential klasje bij Sanoma. Daar stelden ze de vraag waar ik over vijf en tien jaar zou willen staan. Dat was me te ver weg, dus zei ik: “Over twee jaar wil ik wel hoofdredacteur zijn.” En toen kwam die functie bij KIJK voorbij.’

Bendermacher: ‘Toen ik de baan eenmaal had, kwamen de paniekgevoelens. Er zitten mensen bij KIJK die daar langer werken dan dat ik besta. Dat is nogal wat. Gaan die wel naar mij luisteren? En hoe doe je dat eigenlijk?’

Van Terphoven: ‘En, lukte het?’

Bendermacher: ‘Ja, wonderwel. Ik denk dat mijn redactie in eerste instantie niet zo blij was met mijn komst. KIJK is een instituut. Wat kwam ik, jong bloempje, ze nou helemaal vertellen? Maar dat heeft misschien een maand geduurd. Omdat ik direct begon met een restyling, iets wat we gezamenlijk deden, won ik het vertrouwen vanzelf.

Van Terphoven: ‘Bij mij zit het zo: je mag tot je dertigste een CJP-pas hebben. De mensen die in het magazine aan bod komen zijn onder de dertig, en de mensen die dat schrijven ook. Bovendien is de redactie klein – ik werk voornamelijk met freelancers. Daarom was er geen sprake van een heersende dynamiek die ineens werd veranderd omdat ik kwam. Ik ben eigenlijk met open armen ontvangen.’

Groot Koerkamp: ‘Bij mij is het nogal heftig gegaan. Ik werkte drie dagen per week bij GREEN.2, toen na drie maanden de voltallige leiding werd ontslagen: het ging niet goed. Ze vroegen mij om het over te nemen en een nieuw team samen te stellen. Ik vond dat moeilijk, vooral ten opzichte van de toenmalige hoofdredacteur. Maar als ik het niet deed, zouden ze iemand anders vragen. Ik besefte dat dit mijn kans was. De overgebleven medewerkers waren op zich blij met de omslag omdat zij ook wel zagen dat het niet goed ging met het blad. Er heerste heel erg een wij-gevoel: wij zijn er nog, dus moeten wij het nu gaan doen.’

Groot Koerkamp: ‘Ik heb rijangst op de snelweg gekregen die eerste maanden als hoofdredacteur. Ik denk omdat ik me te druk maakte. De directeuren van de uitgeverij zagen het wel in mij. Ze zeiden: “Ga het maar redden, ga het maar doen, ga het maar veranderen.” Terwijl: ik had geen idee. Ik had nog nooit een plank gezien. En er is niemand die je handje vasthoudt. In het begin was ik zo bang om over mijn budget te gaan, dat ik er ver onder bleef. Inmiddels weet ik dat ik goed ben in wat ik doe. Maar dat zelfvertrouwen heeft moeten groeien.’

Van Terphoven: ‘En het rijden gaat ook weer beter?’

Groot Koerkamp: ‘Nou, ik heb nog steeds rijles.’

Bendermacher: ‘Ik kreeg in het begin te horen dat ik duizenden euro’s moest bezuinigen en ik moest maar zien hoe ik het deed. Daardoor voel je die angst niet meer. Want duizend euro wordt ineens een K. Ik was K’s aan het uitgeven. Ik vind duizend euro in het privé-leven heel veel geld. Maar 1 K, wat is nou 1 K? Bovendien merkte ik dat het lukte om te bezuinigen dus ik was in control. Het ontbreken van coaching herken ik wel. Je moet er zelf om vragen. En niet te veel, want dat wordt als zwakte ervaren.’

Groot Koerkamp: ‘Je hebt die positie ook gekregen omdat zij denken dat jij het kan. Mijn voormalige uitgever Mischa van de Woestijne zei altijd: “Sanne, niet zo moeilijk denken. Je bent geen spaceshuttle aan het bouwen.” Dat is ook zo. Je maakt een blaadje. Zo moeilijk is het allemaal ook weer niet.’

Van Terphoven: ‘Ik heb die angst niet zo gehad. Ik ben binnen deze organisatie aangenomen om de boel een beetje op te schudden. Om er een beetje power in te brengen. En ik heb er vertrouwen in dat ik dat kan. We gaan eind van het jaar restylen. En daar heb ik eigenlijk vanaf het eerste moment op een natuurlijke wijze het voortouw in kunnen nemen.’

Groot Koerkamp: ‘Is dit niet gewoon een mannen- versus vrouwending? Dat jij als man gewoon veel relaxter bent?’

Van Terphoven: ‘Mijn moeder zegt van wel. Die zegt: “Oh man! Die verantwoordelijkheid! Af en toe vraag ik me af of je niet te snel gaat.” Ik heb er gewoon geen problemen mee. En ik zit hier ook niet tof te doen. Ik zou het best durven zeggen als ik er niet van geslapen had. Maar dat is niet zo.’

Bendermacher: ‘Als ik ergens wakker van lig, dan is het omdat ik bang ben dat het magazine niet aan mijn verwachtingen voldoet. Ik heb nog nooit wakker gelegen over de vraag of ze me wel goed genoeg vinden. Of ze van de directie wel vinden dat ik goed bezig ben. Als ze dat niet zouden vinden, halen ze me wel van de titel af. En ik heb nog nooit iets gehoord dat daar naar neigt.’

‘Mijn gebrek aan ervaring is ook een enorm voordeel. Ik ben niet besmet door jarenlange blootstelling aan journalistieke conventies.’

Bendermacher: ‘Absoluut. Ik denk dat het jonge hondengedrag ons juist verder brengt. Het is een beetje als een kind dat gaat skaten. Die is niet bang om te vallen. En die doet daardoor hele gave, coole dingen. Zet een volwassene op dezelfde skates en je krijgt me toch een prutswerk. Die kent de gevaren. ’

Van Terphoven: ‘Serieus baantje hè, wat Rob Wijnberg gaat doen.’

Groot Koerkamp: ‘Jaloersmakend.’

Bendermacher: ‘Ja. Ik zou nooit zeggen dat hij er te jong voor is. Ik denk dat hij fel genoeg is om zelf de touwtjes in handen te houden. En hij heeft natuurlijk al een succesformule te pakken. Ik vind nrc.next een van de beste innovaties van de laatste tijd.’

Bendermacher: ‘Mijn prioriteit is altijd: blaadje maken. Maar het is waar dat een hoofdredacteur steeds meer andere dingen gaat doen. Het is al lang niet meer alleen een redactie leiden. We zitten steeds vaker op de marketingstoel, de sales. Je bent je merk aan het uitbouwen. Als je dat niet doet, overleef je het niet.’

Groot Koerkamp: ‘Ik heb net een plan geschreven voor een GREEN.2 webshop waarin allerlei eerlijke producten verkocht moeten worden. In december organiseren we de groene beurs GreenToday en we hebben een samen met McGregor een milieubewuste kledinglijn ontwikkeld. Ik zit met allerlei partijen om de tafel waarmee ik nog meer van dat soort lijnen wil bedenken. Het blad moet een onderdeel worden van een merk. Ík wil een blaadje maken, maar dan moet ik als hoofdredacteur in deze tijd toch echt dingen verzinnen waarmee ik een gezond verdienmodel creëer.’

Ik blijf wel schrijven. Ik doe ieder nummer een interview. Voor komend nummer ook een reisreportage. Maar het is moeilijk. Ik heb de hele dag telefoon, en mijn redactie is ingekrompen. Dus, om een voorbeeld te nemen, als een van mijn abonnees verhuist, ben ik degene die het nieuwe adres moet doorgeven aan Betapress.’

Van Terphoven: ‘Ik voel me nog altijd meer een schrijver dan een hoofdredacteur. Ik ben fantastisch terecht gekomen, maar ik mis het schrijven wel degelijk. In ons volgende nummer komt een interview met Wende Snijders. Dan denk ik stiekem: als ik deze nou zelf doe. Dat kan toch wel? Maar daar moet ik niet te vaak intrappen. Je hebt er de tijd en de rust niet voor, en het wordt er absoluut niet beter van.’

Van Terphoven: ‘Ik ben ook absoluut niet iemand die met de vuist op tafel slaat. Ik werk bij CJP in een rustige, stabiele omgeving. Onze organisatie is goed en iedereen heeft hetzelfde belang. Mijn onderwerpen zijn ook niet “gevaarlijk”. Ik kies freelancers uit waarvan ik het idee heb dat ze goed zijn. En mensen die goed zijn, kun je best vrij laten. Ik heb nog niemand hard hoeven teleurstellen.’

Groot Koerkamp: ‘Ik wel. Ik merkte dat mijn voorganger het moeilijk vond om beslissingen te nemen en daardoor liep alles vast. Dat werkte verlammend. Het was mijn grote leermoment: wees besluitvaardig, dan hou de je vaart erin.’

Van Terphoven: ‘Ik herken wel iets in wat Sanne zegt. Als je initiatief weet te houden, ontstaan er goede dingen. In het begin besteedde ik nog wel eens te veel tijd aan het bedenken hoe het allemaal zou moeten, in plaats van het te doen. “Ik kom erop terug, je hoort ervan”, dat werk. Dan groeit het je op een gegeven moment boven je hoofd. Daar ben ik de eerste paar nummers wel ingetrapt.’

Bendermacher: ‘Ik moet heel duidelijk mijn grenzen aangeven. Dat heeft met mijn leeftijd te maken, maar ook met het feit dat ik een uitgever had die uit de financiële wereld kwam. Hij had helemaal geen redactionele ervaring, maar wel de neiging zich te bemoeien met de redactionele inhoud. Dat is echt een no-go bij mij, en dat heb ik meteen heel duidelijk gemaakt. Soms met ruzie. Dat was altijd heerlijk hoor. We schreeuwden even vijf minuten tegen elkaar,  ik knalde boos de deur dicht en vijf minuten later stonden we weer lachend in de lift. Ik heb helemaal geen moeite met ruzie maken. Als anderen dat moeilijk vinden dan is dat hun gebrek, denk ik maar.’

Van Terphoven: ‘Een dictator ben ik niet. Ik ben gewoon een aardige kerel. Maar ik geloof wel dat je een zeker soort ego of overtuiging in je moet hebben. En misschien ook wel een beetje ijdeltuiterij.’

Bendermacher: ‘Het is jammer dat zelfverzekerdheid vaak wordt vertaald als arrogantie.’

Groot Koerkamp: ‘En dat is niet helemaal eerlijk, want het kan ook gewoon zijn dat we dit het leukste vinden dat er is. Een blad maken. Ik weet niet of dat dictatorschap is.

Van Terphoven: (grijnzend) ‘Ik wil nog even één ding zeggen over dat ego: ik heb niet het idee dat het me in de weg zit.’

Bendermacher: (lachend) ‘Toch fijn, dat je dat nog even zegt.’

——-