banner cop

— maandag 16 september 2019, 10:32 | 3 reacties, praat mee

Brenda Stoter Boscolo schreef boek over Jezidi’s: ‘Een grote emotionele rollercoaster’

© Truus van Gog

Brenda Stoter Boscolo (1984) schreef een zeer indringend boek over het gruwelijke lot van de Jezidi’s. De freelance journalist verbaast zich over het gebrek aan aandacht voor dit ‘vergeten volk’ en over de vederlichte straffen voor Nederlandse IS’ers. Ze is diep gegaan voor haar boek. Misschien wel té diep.

Ze heeft gedaan waarvoor veel idealistische jongeren zich elk jaar weer aanmelden bij de Scholen voor Journalistiek: in een ver buitenland verhalen optekenen van slachtoffers van misstanden en daar een indringend boek over schrijven voor een uitgeverij van naam. Mission accomplished.

En nu is Brenda Stoter Boscolo fysiek en emotioneel bekaf en volkomen blut.

De Rotterdamse hoopt maar dat ze zelf niet tot de 85 procent van de journalisten behoort die onethische praktijken hebben losgelaten op de Jezidi’s. Dat percentage, dat ze memoreert in haar op 1 oktober bij De Arbeiderspers verschijnende boek ‘Het vergeten volk’, heeft ze uit een onderzoek van een Amerikaanse universiteit. Stoter weet maar al te goed wat de onderzoekers bedoelen: het doorvragen naar gruwelijke details over de verkrachtingen en de moorden, de Jezidi-vrouwen in krantenkoppen steeds maar weer ‘ex-seksslaven’ noemen.

‘Collega’s hebben zwaar getraumatiseerde vrouwen onder druk gezet om dingen te vertellen die… Ik zei steeds: “Je mag me alles vertellen, maar niks hoeft. En als je anoniem wilt blijven, prima.” En ik noem de vrouwen in mijn boek survivors. Want zelfs Nobelprijswinnaar Nadia Murad werd in media overal ter wereld telkens weer neergezet als “ex-seksslaaf”. Zo respectloos. Nadia heeft die Nobelprijs niet gewonnen omdat ze verkracht is door IS, maar omdat ze mensenrechtenactivist is.’

Stoter heeft wel andere dingen gedaan waar ze niet trots op is. ‘Ik heb mijn vertaler onder druk gezet om een broer van twee gehersenspoelde Jezidi-jongetjes die door IS waren ingezet als zelfmoordterroristen op te sporen. Mijn vertaler zag het niet zitten: “Die familie geeft nooit interviews.” Maar ik zei: probeer het, nee is geen optie!’

De freelance journalist uit Nederland kreeg haar zin, en de broer is nu ‘een heel goede vriend’. ‘Er was ook een vrouw die me heel graag wilde vertellen hoe haar kind was verkracht. Ik dacht: het gaat duidelijk niet goed met deze vrouw, misschien kan ik haar beter afkappen. Maar, dacht ik toen, als ik dat doe kan ze dat ook verkeerd opvatten, alsof ik het niet wil horen. Ik wist ook niet of ik haar moest omhelzen om te troosten. Ik ben best wel sociaal ongemakkelijk af en toe.’

De vaststelling dat ze de verhalen van de Jezidi’s, een door IS als duivelaanbidders beschouwd volk dat ze had leren kennen toen ze in 2013 een soort toeristische reportage over hen maakte, compassievol en integer heeft opgeschreven, stelt haar gerust. Althans, voor nu. ‘Ik hoop het! Ik heb me daar heel veel zorgen over gemaakt.’

Wat hoop je dat je boek gaat doen?
‘Ik hoop onder meer dat IS’ers berecht zullen worden voor genocide. Maar ik heb er een hard hoofd in. Yago R., toch een grote naam in het Nederlandse jihadistenwereldje, kreeg bij verstek maar zes jaar cel opgelegd. Daar begrijpen de Jezidi’s dus helemaal niets van. Ze vinden het verschrikkelijk. En ik ook. Je ziet aan me dat ik er best wel emotioneel betrokken bij ben geraakt.’

Logisch als je verhalen hoort van moeders die met bruut geweld verkracht werden terwijl hun doodsbange kinderen aan de andere kant van de deur alles konden horen, en na afloop kusjes gaven op de blauwe plekken van hun moeder.
‘Eén grote emotionele rollercoaster was het. Op het moment dat je het hoort komt het iets minder binnen, want je interviewt, de vertaler vertaalt, je schrijft mee en je hoort dagen achter elkaar dit soort verhalen. Maar dan lees je later je aantekeningen terug en denk je: mijn god…’

Zes jaar cel. En standaard een derde eraf. Want Nederland is een rechtsstaat.
‘Zo noemen we dat dan, ja.’

Wat vond je van berichtgeving over de Jezidi’s hier?
‘Het was wel erg weinig. Judit Neurink heeft veel geschreven in Trouw, maar verder… Ik heb niet het idee dat mensen snappen hoe erg het was. Dat het echt genocide was, een doelbewuste poging om dat volk uit te roeien. Want zo is het hier niet belicht in de media. Wat me ook is opgevallen: vijf jaar na de aanval van IS op Sinjar kon je werkelijk van alles over de Jezidi’s maken, maar de NOS kwam die avond met een item over de vrouwen en kinderen van IS-strijders.’

Daar word jij boos om.
‘Ja. Er wordt hier wel erg makkelijk aangenomen dat de dames inderdaad gewoon huisvrouw waren. Hoe weet je dat nou? Die vrouwen waren er daar echt bij betrokken hoor! De Jezidi’s vertelden: het waren de vrouwen die hen dwongen om make-up op te doen en hen hoerige kleren gaven. Ze waren jaloers dat hun mannen hen verkrachtten, en sloegen en vernederden hen.’

Tekst loopt door onder de foto.

Je bent freelancer. Hoe sta je er nu bedrijfsmatig voor?
‘Haha, slecht. Ik heb schulden door dit boek, voor het eerst in mijn leven. Ik heb me gigantisch vergist in de kosten. Tickets, verblijf, vertalers, het liep snel op. Ik heb subsidie gekregen van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en van zijn Belgische tegenhanger Fonds Pascal Decroos. Ik wilde niet overvragen, dus ik heb maar een klein beetje honorarium voor mezelf gerekend. In totaal vijf maanden, terwijl ik een jaar over het schrijven van het boek heb gedaan. Dat ging dus niet goed. Ik probeerde er veel naast te werken, maar dat was gewoon te zwaar. Ik heb dus al mijn spaargeld opgemaakt en duizenden euro’s geleend bij mijn moeder.’

Ben je de afgelopen jaren veranderd?
Onmiddellijk: ‘Ja! Ik heb een pessimistischer wereldbeeld gekregen. Ook het idee dat Nederlanders zich bij IS hebben aangesloten vind ik beangstigend. Dat mensen die hier misschien wel om de hoek wonen dat gedachtegoed steunen, terwijl hun eigen buurmeisje tot de slachtoffers had kunnen behoren. Ik ben door jihadisten bedreigd, dat hielp ook niet. Net zomin als het constante herkauwen van al die verschrikkelijke verhalen bij schrijven van mijn boek. Ik heb regelmatig huilend achter mijn computer gezeten. Werd soms ook om kleine redenen ontzettend boos. En ik was erg in mezelf gekeerd; ik heb mijn vrienden heel weinig gezien. Een vriendin zei dat ik neerslachtiger ben geworden. Ik kon ook helemaal niet van het schrijfproces genieten. Dan vroeg mijn uitgever: “Ben je niet trots dat je dit boek aan het maken bent?” “Nee,” riep ik, “ik ben helemaal niet trots. Het gaat over iets verschrikkelijks!’’

Wat moet er gebeuren om jouw levensgeluk weer wat op te poken?
‘Een Jezidi-vrouw die nu in Duitsland woont vertelde dat ze zo geniet van haar dagelijkse wandeling. Toen dacht ik: kijk, zelfs zij kunnen hun levensgeluk weer oppakken. Ik moet gewoon wat blijer zijn dat ik in Nederland woon, zeggen ook de Jezidi’s altijd tegen me. Dus als ik naar de Albert Heijn loop probeer ik daar nu iets meer van te genieten.’

In 2014 vertelde je dat jouw guilty pleasure het nauwgezet volgen van het wel en wee van Kim Kardashian en Kanye West is. Is dat er de afgelopen jaren bij ingeschoten?
Ze giechelt. ‘Helaas wel. Zoiets is voor mij echt ontspanning. Ik kijk bijvoorbeeld ook op Instagram Stories hoe ex-pornoster Jenna Jameson met haar kind in de weer is. Daar kan ik enorm van genieten.’

Als tegenwicht?
‘Dat denk ik wel. Ik ben ook een doorklikker. Met heel veel onderwerpen. De klimaatdiscussie, maar ook als Khloe Kardashians man is vreemdgegaan met de beste vriendin van haar zusje Kylie Jenner. Daar wil ik dan echt alles over weten.’

Maar ik moet niet boven dit interview zetten: ‘De Kardashians hebben me er doorheen gesleept?’
‘Nee. Het zou wel een goeie kop zijn trouwens.’

Je boek is af. En nu?
‘Eigenlijk wil ik gewoon ergens een normale baan vinden, voor een paar dagen in de week. Bij een stichting of zo. Misschien richt ik wel een eigen stichting op. Ik hoop ook op wat commerciële opdrachten. Voor bedrijven en zo.’

Wat voor commerciële opdrachten? Een folder over lampen vol tikken?
‘Nee, ik zou wel voor het magazine van Defensie of zoiets willen schrijven. Is dat heel raar? Gewoon mensen interviewen. Ik wil het echt wat luchtiger houden de komende maanden. En ik wil géén gestress meer over geld.’

Brenda Stoter Boscolo (Rotterdam, 1984) is cultuurwetenschapper en journalist. Ze concentreert zich op het Midden-Oosten en werkt voor onder meer De Groene Amsterdammer, Trouw, AD, De Tijd en Al Jazeera English.

De verhalen en ervaringen van Jezidi’s staan op maandag 7 oktober centraal in een bijeenkomst in debatcentrum de Balie (20.00 uur) in Amsterdam. Met onder anderen Brenda Stoter Boscolo. Andere sprekers zijn Wahhab Hassoo, student politicologie, model en mede-oprichter van stichting NL Helpt Yezidis. Na gevlucht te zijn uit Irak woont hij sinds 2012 in Nederland. Zijn Jezidische familieleden zijn slachtoffer geworden van IS en Al-Qaida. Dalal Ghanim rondt momenteel haar studie Farmacie aan de UU af. Ze vluchtte voor IS en woont zes jaar in Nederland. Ze zet zich in voor Jezidi’s. Raeda Barkisch is middelbare scholier en schilder. Ze vluchtte voor IS uit Sinjar en woont momenteel in Duitsland. Vanaf haar 10de schildert ze. Meer informatie

 

Praat mee

3 reacties

J.C. Roodenburg, 16 september 2019, 16:08

Eem indrukwekkend interview! Het is dat ik al te oud bent, want anders had ik ze direct in dienst genomen.

Eduard Bekker, 28 september 2019, 18:17

Alle bewondering voor Brenda Stoter en hoe triest dat zo wordt weggekeken bij dit leed dat een heel volk is aangedaan. En dat in schril contrast tot de aandacht en compassie voor de groep waaruit de daders zijn voortgekomen.
Veel mensen (ook journalisten en politici) durven het leed dat de Jezidi’s is aangedaan niet onder ogen te zien, omdat er teveel aandacht aan besteden snel als koren op de molen van duistere, rechtse islamofoben wordt gezien (als je je islamofoob ben je automatisch extreem-rechts; blijkbaar is de Islam een linkse godsdienst). En juist die duistere types spinnen bij dit zwijgen dus wél garen, omdat zij wél kritiek op de Islam durven leveren.
Het blijft me verbazen. De gruwelen van de nazi’s gaan we toch ook niet verzwijgen, omdat we niet als anti-Duits willen over komen?
Zelf ben ik altijd linksstemmend geweest en dat blijf ik ook.
Toch schrik ik hoeveel wegkijk- en vergoelijkende reacties er in progressieve kringen optreden als het gaat om de IS terreur: tot aan het Instituut Clingendaal aan toe!
Want ik begrijp niet hoe een streven naar een rechtvaardiger wereld samen zou kunnen gaan met begrip voor het doden en onderdrukken van medemensen.
Zelf ben ik begaan met hoe negatief er tegen het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven wordt aangekeken, hoewel de alle Catalanen die ik ken (aardig wat, inmiddels en allemaal vóór onafhankelijkheid en op zijn minst voor het recht om daarover te mogen stemmen) pure democraten zijn en meestal links én pacifistisch ook. En ik vind het echt choquerend dat er dan toch meer compassie en begrip voor IS is in ‘linkse’ kringen dan voor de Catalanen. Wat hebben die Catalanen in hemelsnaam misdaan? Waarom krijgt een bevolkingsgroep die meer autonomie wil in hun ogen minder begrip dan een groepering die zich er (onder meer) op toe heeft gelegd een heel volk uit te roeien en die vrouwen uit dat volk tot slaaf heeft gemaakt?

Sylviavander, 4 oktober 2019, 00:32

ik zal mijn getuigenis hier graag delen. Mijn naam is Sylvia van der Hoek. Ik ben uit Utrecht, Nederland, ik ben ongeveer twee jaar geleden met mijn man getrouwd, we beginnen thuis problemen te krijgen wanneer hij stopt met slapen op hetzelfde bed, vechtend om kleine dingen die hij altijd laat thuiskomt, te veel drinken en met andere slapen vrouwen buiten ik heb nog nooit van een man in mijn leven gehouden behalve van hem. hij is de vader van mijn kind en ik wil hem niet verliezen, omdat we zo hard hebben samengewerkt om te worden wat we vandaag zijn. enkele weken geleden besloot hij nu om mij en het kind te leven, een alleenstaande moeder kan moeilijk zijn soms en dus ik heb niemand om naar toe te gaan en ik was hart gebroken. ik belde mijn moeder en leg alles aan haar uit, mijn moeder vertelde me over Drigbinovia hoe hij haar hielp het probleem tussen haar en mijn vader op te lossen, ik was verrast omdat ze zijn al die jaren bij elkaar geweest en het was als een wonder hoe ze bij elkaar terugkwamen. ik werd doorverwezen naar Drigbinovia en ik leg hem alles uit, dus hij beloofde me geen zorgen te maken dat hij een betovering zal uitspreken en dingen terug zal laten komen naar hoe we weer zo verliefd waren en dat het een andere vrouwelijke geest was die mijn beheerste man, hij vertelde me dat mijn probleem binnen twee dagen zal worden opgelost als ik geloof dat ik ok zei, dus hij betoverde me en na twee dagen kwam mijn liefde terug en vroeg me om hem te vergeven, ik ben nu zo blij. dus daarom besloot ik mijn ervaring te delen met elk lichaam dat zo’n probleem heeft om contact op te nemen met Drigbinovia, de grote spreukcaster op zijn e-mailadres .(JavaScript moet ingeschakeld zijn om dit e-mail adres te bekijken) of whatapp hem +2348144480786 bedankt voor het delen van je tijd met mij

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.