Arbeidsmarktmonitor: In 2,5 jaar tijd ruim 11% minder fulltime freelancers

Dat blijkt uit data van de Kamer van Koophandel (KvK), die werden geanalyseerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig en meerjarig jaarlijks onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt.

Aan het begin van het derde kwartaal van dit jaar, waren er in Nederland 6549 freelance (foto)journalisten actief. De groep freelance (foto)journalisten in Nederland wordt sinds begin 2023 kleiner. Het afgelopen kwartaal was de daling (-0,32%). Dat is wat minder steil dan in het half jaar daarvoor.

Net als vorig kwartaal geldt dat het feit dat de Belastingdienst sinds begin dit jaar actief handhaaft op schijnzelfstandigheid (nog) niet heeft geleid tot een scherpere daling in zzp’ers. Als het aflopen van het zogenoemde handhavingsmoratorium al effect heeft, is dat in ieder geval in de data nog niet zichtbaar.

Eén op de tien fulltimers is gestopt
Het aantal freelance (foto)journalisten is nu vergelijkbaar als eind 2020. Een verschil tussen de situatie eind 2020 en nu is dat het aandeel parttimers nu groter is. Eind 2020 was één op de vijf freelancers parttimer. Inmiddels is dat 23%, en groeiende. Een ander belangrijk verschil: in 2020 kwamen er ieder kwartaal alleen maar meer freelancers bij, anno 2025 is er juist een weg naar beneden.

Vooral fulltime werkende freelancers gaven er de afgelopen 2,5 jaar dus vaker de brui aan. In de periode tussen het eerste kwartaal van 2023 en het derde kwartaal van 2025, stopte ruim één op de tien freelancers ermee (11,04%). In diezelfde periode nam het aantal parttimers toe, met 3,31%. Omdat er minder parttimers bijkwamen dan dat er fulltimers vertrokken, is er in de hele linie nog altijd sprake van een daling (-7,73%).

De redenen waarom fulltime freelancers ermee stoppen zijn nog niet bekend. Ook is niet bekend welk deel van hen parttime is gaan freelancen, mogelijk naast een vaste baan.

In 2,5 jaar grote krimp in freelancers in de regio
Het gros van de freelancers woont nog altijd in Randstedelijke provincies, met Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht aan kop. Ruim tweederde deel van alle journalistieke zzp’ers (69%) woont in een van deze provincies. Opvallend is dat juist in provincies met weinig freelancers (Drenthe, Flevoland en Zeeland), hun aantal het afgelopen kwartaal iets groeide.

In Utrecht, Zuid-Holland en Overijssel liep het aantal freelancers afgelopen kwartaal het meest terug. Maar dat is niet in lijn met de trend over meerdere jaren. In de afgelopen 2,5 jaar zagen de provincies Groningen, Limburg en Overijssel de grootste krimp in het aantal journalistieke zzp’ers.

Groningen heeft aan het begin van het derde kwartaal van 2025 ruim dertig procent (30,47%) minder freelancers dan begin 2023. In Limburg en Overijssel betrof de krimp respectievelijk -14,5% en -11,88%. In absolute aantallen was de krimp het grootst in Zuid-Holland, Noord-Holland en Groningen.