Tegel Beeld en Geluid

— vrijdag 31 januari 2020, 09:00 | 3 reacties, praat mee

Andere tijden in de herhaling

Elk vakgebied heeft zijn klassiekers: werken die lang geleden gepubliceerd zijn, invloedrijk waren en nog altijd genoemd worden als inspiratiebron. Voor public relations is dat 'Propaganda' van Edward Bernays. Het boek stamt uit 1928 en is eind 2018 - jawel, negentig jaar na dato - in het Nederlands verschenen.

Bekijk meer van

Erwin van der Zande

Praat mee

3 reacties

Tonie Broekhuijsen, 1 februari 2020, 09:29

Beste Alexander, dank voor de aandacht voor Propaganda en het compliment. Fijn dat je de uitgebreide inleiding van toegevoegde waarde vindt. Twee opmerkingen: ik heb het boek naar het Nederlands vertaald en uitgegeven, omdat Nederlands voor veel mensen nog steeds prettiger lezen is. Ten tweede: natuurlijk zijn er tegenwoordig communicatiehandboeken met eigentijdse voorbeelden te verkrijgen. Er zijn ook boeken vol over de denkbeelden van bijvoorbeeld Karl Marx geschreven, maar wil je zijn ideeën daadwerkelijk begrijpen dan is het raadzaam om ook zijn eigen boeken te lezen. Edward Bernays is één van de pioniers van het public relations-vak. Hij heeft deze benaming zelf verzonnen. Hij en zijn tijdgenoten hebben met de beperkte communicatiemiddelen uit die tijd proefondervindelijk ontdekt hoe je grote groepen mensen kunt beïnvloeden. Zij stonden aan de wieg van het consumentisme, zoals we dat nu in alle hevigheid beleven.  Dat consumentisme had en heeft ook grote politieke invloed. De voormalige Republikeinse president van de VS, Herbert Hoover, sprak in dit verband over burgers die veranderd moesten worden in ‘Happiness Machines’, oftewel consumenten. Naast alle marketing-technieken (het verkopen van sigaretten, bacon en piano’s)  is met name de impact van deze manier van denken over burgers en burgerschap, met andere woorden over de democratie, de reden voor mij geweest om het boek ook zelf uit te geven.

AlexanderPleijter, 11 februari 2020, 10:15

Dag Tonie, zijn boek is zonder meer invloedrijk en belangrijk. Ik vroeg me wel af waarom je in de publiciteit rond het boek en ook op het boek zo de nadruk hebt gelegd op ‘nepnieuws’. Dat is naar mijn idee helemaal geen prominent thema in het boek. De term komt ook niet in het boek voor.

Tonie Broekhuijsen, 13 februari 2020, 09:42

Beste Alexander, dat hangt uiteraard van de definitie van nieuws af. Maar Bernays was één van de eersten die het ‘maken van nieuws’ ook in praktische zin beschreef. Het verhaal over het Amerikaanse ontbijt - na een door Bernays georganiseerde enquête, betaald door een vleesfabrikant,  bevelen 4500 huisartsen een hartig ontbijt met bacon aan als een gezonde start van de dag - spreekt wat mij betreft boekdelen. Tegenwoordig worden we met dat soort nieuws overvoerd. De Telegraaf opende afgelopen zaterdag nog met de kop: Grenzen aan immigratie - Enquête: 65% van Nederlanders wil inperking immigratie. Die enquête hebben ze bedacht en besteld bij een onderzoeksbureau. Of de enquête inhoudelijk klopt (1700 Nederlanders van 18 jaar en ouder, respons van 62%) kan ik niet beoordelen, maar wel dat het nieuws door de redactie van De Telegraaf bewust is gemaakt. Je kunt je afvragen of dat nieuws is of nepnieuws. Een nog duidelijker voorbeeld is de manier waarop Bernays, in opdracht van American Tobacco, vrouwen op straat sigaretten laat roken tijdens een belangrijk evenement in New York, onder het mom van een feministisch sausje: wij bepalen zelf wel wat we doen. Dat was van a tot z geregisseerd door Bernays. Hij zorgde er ook voor dat de pers dit voorval zou oppikken. In het boek komen dit soort voorbeelden in elk hoofdstuk aan de orde. Het klopt dat hij het geen nepnieuws noemt. Hij noemt het propaganda.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.