Actie tegen btw-verhoging met meterslange banners langs route van koninklijke stoet op Prinsjesdag

De eerste 20 meter lange banner komt in de ochtend te hangen vanaf het dak van museum Huis van het Boek. Bij die onthulling zijn onder anderen schrijver Splinter Chabot, zeilster Marit Bouwmeester, directeur van ADO Den Haag Natascha van Grinsven-Admiraal en Thomas Bruning, secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ).

Ook D66-leider Rob Jetten, GroenLinks-PvdA’er Mohammed Mohandis en Ines Kostić van de Partij voor de Dieren zijn erbij. Tijdens het langsrijden van de Glazen Koets, met daarin koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia, door de binnenstad van Den Haag wordt een tweede banner uitgerold bij museum Escher in Het Paleis.

‘Grote negatieve gevolgen’
Volgens de organisaties zal een btw-verhoging “grote negatieve gevolgen hebben” voor het welzijn, de welvaart, leesvaardigheid en werkgelegenheid. “Iedere Nederlander zal de btw-verhoging voelen in zijn portemonnee. Of je nou van musea houdt, concerten bezoekt, sport beoefent, boeken leest of een abonnement hebt op een krant: alles wordt duurder”, zegt Astrid Weij, directeur van Kunsten ‘92 en een van de initiatiefnemers van de campagne #geenhogerebtw.

“Dit zal ertoe leiden dat mensen noodgedwongen afhaken, terwijl deze zaken juist bijdragen aan ons welzijn.” Voor de sectoren heeft het negatieve financiële gevolgen, zegt Weij. “Op de lange termijn zal dit de samenleving veel meer kosten dan het oplevert.”

Begin juni kwamen alle belangenorganisaties uit de cultuur, sport, horeca en media al met de campagne #geenhogerebtw. Ze zeiden toen te vrezen dat de verhoging leidt tot hogere prijzen en daarmee de toegankelijkheid en betaalbaarheid van sport, boeken, cultuur en hotels onder druk komt te staan. PVV, VVD, NSC en BBB hebben in het hoofdlijnenakkoord aangekondigd om de btw op culturele goederen en diensten en logies te verhogen van 9 naar 21 procent.

Brede journalistieke coalitie
Een coalitie uit NDP Nieuwsmedia, het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren, de Nederlandse Vereniging van Journalisten, de Magazine Media Associatie, de Nederlandse Nieuwsblad Pers, de Vereniging van Onderzoeksjournalisten, Free Press Unlimited en Stichting Democratie & Media hebben advocatenkantoor Prakken d’Oliveira gevraagd een juridische verkenning op te stellen van de grondrechtelijke aspecten van de voorgenomen btw-verhoging op journalistieke publicaties. Deze verkenning en de uitkomsten daarvan worden door de coalitie als volgt samengevat:

‘Vooralsnog lijken PVV, VVD, NSC en BBB in het Hoofdlijnenakkoord de grondrechtelijke implicaties van de voorgenomen btw-verhoging op journalistieke publicaties niet betrokken te hebben bij de besluitvorming. Daarnaast lijkt de btw-verhoging in strijd met de ambitie van de partijen bij het Hoofdlijnenakkoord media te ‘beschermen en te versterken’, welke ambitie in lijn is met grondrechtelijke normen.

Op dit moment hebben PVV, VVD, NSC en BBB geen (kenbare) onderbouwing gegeven voor de noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit van de voorgenomen btw-verhoging op journalistieke publicaties, terwijl dit naar onze inschatting ten minste vereist zal zijn om te kunnen beoordelen of de voorgenomen btw-verhoging voldoet aan de toepasselijke grondrechtelijke vereisten. In elk geval is het gegeven dat de ambitie in het Hoofdlijnenakkoord ten aanzien van media niet strookt met dit beleid een aanwijzing dat het niet eenvoudig zal zijn de noodzaak ervoor te onderbouwen.

Op basis van de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en eerder advies van de Afdeling advisering Raad van State is het aannemelijk dat er een volledige en zorgvuldige parlementaire behandeling benodigd zal zijn voor de voorgenomen btw-verhoging op journalistieke publicaties. Daaruit volgt dat het waarschijnlijk niet zal volstaan om deze maatregel op te nemen in een Belastingplan, waarbij volgens de Afdeling advisering ‘een zorgvuldige en weloverwogen parlementaire behandeling per definitie onder druk staat’.

Btw-regelgeving in EU-lidstaten is onderworpen aan EU-regelgeving, en alle EU-lidstaten maken voor zover ons bekend momenteel gebruik van de mogelijkheid om verlaagde btw-tarieven te hanteren voor journalistieke publicaties. Hoewel nader onderzoek hiernaar is vereist, is mogelijk de verhoging van het btw-tarief op journalistieke publicaties (ook) in strijd met EU-recht, waaronder het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie.’