word studentlid

— maandag 23 oktober 2023, 14:30 | 0 reacties, praat mee

Wel of geen Israëlisch bombardement op een ziekenhuis? ‘Dit had zorgvuldiger gekund’

Wel of geen Israëlisch bombardement op een ziekenhuis? ‘Dit had zorgvuldiger gekund’
Puin bij het Ahli Arab-ziekenhuis in de Gazastrook. - © Shadi AL-TABATIBI/AFP

In de oorlog van Israël en Hamas en oplaaiend geweld in de Gazastrook telt ieder woord. Bij sommige Nederlandse media en hun balanceeract objectief te blijven ging het recent flink mis. Een explosie bij ziekenhuis in de Gazastrook op dinsdagavond 17 oktober werd opvallend snel Israël aangerekend. Toen slechts een dag later meer duidelijk werd, moesten sommige media excuses aanbieden voor hun overhaaste conclusies. Laatste wijziging: 24 oktober 2023, 07:25

Het nieuws van de explosie werd, voorafgaand aan het Achtuurjournaal, gebracht in de talkshow ‘Khalid en Sophie’. Onvermeld bleef dat Hamas het Israëlische leger van een gerichte aanval beschuldigde. Israël ontkende verantwoordelijk te zijn.

Het Achtuurjournaal, nog geen tien minuten later, opende met de melding: ‘In Gaza is een ziekenhuis getroffen door een of meerdere raketten. Israël heeft een onderzoek aangekondigd’. Maar het kwaad over overhaaste conclusies was al geschied. Zeker op sociale media werd de NOS daarop mikpunt van hoon.

‘Dit had zorgvuldiger gekund…’, zegt Giselle van Can, hoofdredacteur van NOS Nieuws één dag nadat de NOS ook in haar online berichtgeving melding maakte van een beschieting van het ziekenhuis in de Gazastrook.

‘Er kwam direct veel kritiek op, alsof er een agenda achter zit. Dat is erg typerend voor de situatie waar we inzitten, als mensen dingen missen in de berichtgeving dan hebben mensen er snel grote emoties bij’, aldus Van Can in ‘Dit is de Dag’ van de EO op NPO Radio 1, waar ook Cees van der Laan (hoofdredacteur van Trouw) en Rennie Rijpma (AD) aanschoven.

En de NOS is zeker niet de enige die worstelt met hoogoplopende emoties in de oorlog. Hoe doe je daar verslag van? Welke bronnen zijn betrouwbaar? Welke woorden gebruik je wel en niet? ‘De meeste controverse veroorzaakte, ik noemde het al, het gebruik en niet-gebruik van de woorden “terreur” en “terroristisch”’, schreef Arjen Fortuin, ombudsman van NRC. En een week later concludeerde Fortuin dat de voorpagina waarop melding werd gemaakt van het bombardement de een dag later eigenlijk al niet meer te verdedigen was.

Ook NU.nl concludeerde dat ze in haar berichtgeving te stellig was, blikt hoofdredacteur Lindsay Mossink terug. ‘We waren deze week niet zorgvuldig in een oorlog die daar juist om schreeuwt. [...] Bij NU.nl willen we jou graag zo snel mogelijk op de hoogte brengen van wat er in de wereld gebeurt. Maar het is natuurlijk veel belangrijker dat het klopt wat we melden. We verstuurden een pushbericht met een kop die niet goed was: Autoriteiten Gaza melden honderden doden na Israëlische luchtaanval op ziekenhuis.’

En: ‘De strijd tussen Hamas en Israël is daarmee ook een informatieoorlog geworden, waar we uiterst secuur mee om moeten gaan. Dus doen we ons best om alle perspectieven in dit conflict te laten zien.’

Bij de Volkskrant ontstond discussie over de ‘juiste’ terminologie, schreef Pieter Klok in zijn wekelijkse rubriek in de krant: ‘Bij dramatische gebeurtenissen, waarbij de emoties hoog oplopen, proberen we het taalgebruik zo zakelijk en precies mogelijk te houden. De een vond “massamoord” of “massaslachting” te beladen begrippen en wilde de terreurdaad van Hamas beschrijven als een ‘bloedige aanval’, de ander vond dat juist een eufemisme’.

Een week later komt hoofdredacteur Pieter Klok er nog op terug. ‘We noemden het op de voorpagina een ‘aanval’, bewust niet een ‘Israëlische aanval’. Te laat kwamen we erachter dat het woord ‘aanval’ in dit geval niet de juiste woordkeus was’, stelt hij in het hoofdredactioneel commentaar in de zaterdagkrant.

En Cees van der Laan in Trouw: ‘Berichtgeving over Israël en de Palestijnse gebieden is op eieren lopen’. Een week later schrijft Van der Laan dat de discussie over het bombardement op de redactie nog volop in beweging was terwijl de deadline van de papieren krant snel naderde. ‘Er is getracht journalistiek werk te leveren binnen hele krappe deadlines. Toch hebben we helaas zelf ook voer gegeven aan discussies.’

Bij De Telegraaf was er juist weinig twijfel, blijkt uit het hoofdredactioneel commentaar. ‘De dreiging van aanslagen lijkt eerder toegenomen. Bij gezagsdragers regeert de angst dat de vlam zo in de pan kan slaan. Sommige media passen zelfs hun taal aan. Zwichten voor de angst is het laatste dat moet gebeuren. Het aanpassen van taalgebruik om de lieve vrede – die er niet is – te bewaren, is het begin van het tonen van begrip voor terreurverheerlijking. Op onze redactie was er geen discussie over de terminologie van de terreurdaad door een als terroristische beweging aangemerkte organisatie.’

Bekijk meer van

Israël Gaza

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.