Vrij Nederland gaat zelfstandig verder, Sander Heijne aangetrokken als nieuwe hoofdredacteur

Het zelfstandige Vrij Nederland zal ‘intensief samenwerken’ met het Amsterdamse debatcentrum Pakhuis de Zwijger - de plek waar freelancers van Vrij Nederland op donderdagmiddag ook bijeen zijn gekomen. De uitgever doet geen uitspraken over de financiële details van deze deal.

‘Met het afscheid van Vrij Nederland komt er voor WPG een einde aan een tijdperk. Er is de uitgeverij veel aan gelegen om Vrij Nederland een duurzame toekomst te bieden. In het afgelopen jaar is er met meerdere partijen gesproken over een overname. De inhoudelijke visie die Sander Heijne presenteerde in samenwerking met Pakhuis de Zwijger, was voor ons de meest overtuigende’, zegt Wiet de Bruijn, algemeen directeur van WPG Uitgevers.

De uitgever zal zich in de toekomst weer ‘volledig concentreren op het uitgeven van boeken en luisterboeken’. WPG-directeur De Bruin zegt tegenover NRC dat de uitgever vanaf 2012 zo’n ‘acht tot tien miljoen euro’ verlies maakte op Vrij Nederland. ‘Wij zijn helemaal niet verplicht dat iedere keer aan te vullen.’ Volgens de krant zou het ‘nieuwe’, zelfstandige Vrij Nederland een bruidsschat van twee miljoen euro meekrijgen.

Ward Wijndelts, scheidend hoofdredacteur: ‘Ik kijk met trots terug op alles wat we de afgelopen jaren hebben bereikt. WPG heeft mij vorig jaar gevraagd om een nieuw huis voor Vrij Nederland te zoeken. Die zoektocht is nu ten einde. Nu Vrij Nederland een nieuwe fase in gaat, is dit voor mij een logisch moment om te vertrekken.’

Op LinkedIn schrijft Wijndelts donderdagmiddag dat hij in augustus 2021, na het lezen van het IPCC-rapport, besloot om afscheid te nemen van de journalistiek. ‘Ik ging studeren (aan de Open Universiteit - Milieuwetenschappen) om te ontdekken waar en hoe ik mijn 25 jaar ervaring (en mijn nieuwverworven kennis) het beste zou kunnen inzetten.’ Wijndelts is op zoek naar een baan bij een een ngo, een kennisinstituut, de provincie of toch een bedrijf.

‘Na een grondige zoektocht zijn we ervan overtuigd dat Vrij Nederland onder leiding van Sander Heijne en in samenwerking met Pakhuis de Zwijger op onafhankelijke wijze (voor en door het publiek, zonder commerciële/private aandeelhouders) nog vele jaren belangrijke progressieve (onderzoeks-) journalistieke producties kan blijven maken’, reageert Rob van Eijbergen, voorzitter Stichting Weekbladpers.

In de nieuwe constructie wordt de stichting volledig eigenaar van de nieuwe BV waarin Vrij Nederland geplaatst zal worden. De inkomsten van deze nieuwe BV zullen volledig ‘ten goede komen aan de journalistiek van Vrij Nederland’,

Het zelfstandige Vrij Nederland zal de programmering van Pakhuis de Zwijger ‘versterken’, zegt Oeds Westerhof, directeur-bestuurder van Pakhuis de Zwijger. ‘In de afgelopen periode heeft Pakhuis de Zwijger veel geïnvesteerd in mogelijkheden om online programma’s te maken, met name daarvan kan Vrij Nederland profiteren.’

De nieuwe hoofdredacteur Heijne zal gaan investeren in een ‘nieuw digitaal platform’. ‘Daarnaast gaan we onze journalistiek verrijken met bijeenkomsten in Pakhuis de Zwijger en elders in het land. Ook als zelfstandige entiteit zullen we de traditie die Vrij Nederland sinds 1940 heeft opgebouwd eerbiedigen en voortzetten.’ Hij noemt het een ‘grote eer’ om leiding te geven aan het blad.

Op de website van Vrij Nederland zegt Heijne dat de maandelijkse uitgave van het papieren magazine ‘vanzelfsprekend’ zal worden voortgezet en dat er vanaf het najaar ‘meer artikelen, podcasts en video’s’ op de website zullen worden gepubliceerd.

‘Achter de schermen treffen we momenteel al volop voorbereidingen om het vernieuwde Vrij Nederland te schetsen. Vanaf september zullen de eerste contouren zichtbaar worden. De komende maanden nemen we onze lezers graag mee in de stappen die wij zetten om Vrij Nederland nóg beter te maken.’

Tegenover de Volkskrant zegt de nieuwe hoofdredacteur dat er, door deze hernieuwde focus op online, ook ‘meer werk’ komt voor freelancers en dat de tarieven voor hen omhoog gaan. Heijne zegt tegenover de krant dat hij de rompredactie wil uitbreiden tot vijf redacteuren, maar wie dat zijn blijft nog onduidelijk. Hetzelfde geldt voor de huidige freelancers. ‘Ik kan niet garanderen dat iedereen kan blijven doen wat ze nu doen.’

Dit artikel is op verschillenden punten geactualiseerd.