word studentlid

— vrijdag 8 maart 2024, 07:30 | 0 reacties, praat mee

Opinie: ‘Eenzijdige berichtgeving brengt een goede psychiatrische euthanasiepraktijk verder weg’

Opinie: ‘Eenzijdige berichtgeving brengt een goede psychiatrische euthanasiepraktijk verder weg’
© ANP / Flip Franssen

De media-aandacht voor mensen met een euthanasiewens op basis van psychisch lijden en hun naasten neemt toe, maar is te vaak eenzijdig. Dat betoogt psychiater en onderzoeker bij het Amsterdam UMC en 113 zelfmoordpreventie Sisco van Veen in dit opiniestuk. Laatste wijziging: 9 maart 2024, 08:33

Het is misschien niet opgevallen tussen alle berichtgeving over voortslepende oorlogen en kabinetsformaties, maar de oplettende lezer zal gemerkt hebben dat er afgelopen maanden veel media-aandacht is geweest voor mensen met een euthanasiewens op basis van psychisch lijden en hun naasten.

Nu zijn dergelijke verhalen over mensen die ondraaglijk psychisch lijden en uit het leven willen stappen de afgelopen jaren al vaker in de media verschenen, maar sinds het najaar van 2023 is de frequentie daarvan ongekend. Sindsdien vertelden onder andere Khalid en Sophie, de Stentor, Humberto, LINDA., het AD, BN de Stem, het Noordhollands Dagblad, NRC, Hart voor Nederland en zélfs de Soester Courant praktisch hetzelfde verhaal.

Psychisch lijden is ondraaglijk
De geïnterviewden verschilden, maar de volgende elementen kwamen altijd terug; het psychische lijden is ondraaglijk, de vaste psychiater twijfelt of werkt niet mee, de oorzaak hiervoor is dat er een taboe rust op euthanasie in de GGZ. Stuk voor stuk hartverscheurende geschiedenissen die veel indruk maken. In dat licht is het begrijpelijk dat de betrokkenen aan de bel trekken en dat journalisten het optekenen.

Maar met enige afstand valt toch ook de eenzijdigheid op. Los van de mogelijke negatieve maatschappelijke gevolgen van het constant herhalen van dergelijke moedeloze verhalen, is het nadeel ook dat dit ingewikkelde thema nu volledig platgeslagen wordt tot een ogenschijnlijk simpel probleem (‘er is te weinig bereidheid tot euthanasie’) met een simpele oplossing (‘meer euthanasie’). Dit doet de complexiteit van dit maatschappelijk fenomeen geen recht en verdrukt de serieuze vragen die nog bestaan rondom psychiatrische euthanasie. Onderstaand enkele elementen die momenteel buiten beeld blijven.

Ten eerste zijn de ervaringen van de mensen met een euthanasieverzoek die hun weg naar de media vinden niet representatief voor de psychiatrische euthanasiepraktijk. Slechts 1 op de 10 verzoeken op basis van psychisch lijden eindigt in euthanasie. Veel meer mensen trekken hun verzoek in, herstellen nog of komen simpelweg volgens de wet niet in aanmerking. Waarom krijgen we hun verhalen nauwelijks te zien?

Haken en ogen
Ten tweede zitten er nog ontzettend veel haken en ogen aan psychiatrische euthanasie. Er spelen nog verschillende dilemma’s die in de huidige berichtgeving onderbelicht blijven. Zo is er nog helemaal geen consensus wanneer psychisch lijden uitzichtloos is, zeker als het om jongeren gaat.

Daarbij moeten we ons serieus afvragen in hoeverre artsen mee moeten werken met de zelfdestructieve neigingen van mensen met persoonlijkheidsproblemen. En dan is het ook nog verre van duidelijk hoe je suïcidepreventie en euthanasie goed met elkaar kunt combineren.

Geen aandacht
Ten derde is er in de huidige berichtgeving totaal geen aandacht voor hoe hard de GGZ al bezig is om deze historische en wereldwijd praktisch unieke koerscorrectie door te voeren. Alleen België is net zó progressief als wij en zij worstelen hier ook mee. Er is dus ook geen voorbeeld hoe je psychiatrische euthanasie op grote schaal goed kunt organiseren. Desondanks stijgt sinds 2019 het aantal psychiatrische euthanasieën dat buiten expertisecentrum euthanasie wordt uitgevoerd jaarlijks met zestig procent. Een duidelijk signaal dat reguliere zorgverleners deze complexe zorg steeds vaker zelf oppakken.

Daarbij is vorig jaar ThaNet opgericht, een lerend netwerk voor instellingen en hulpverleners. De animo om hieraan deel te nemen is groot en toont aan dat de GGZ dit onderwerp wel degelijk serieus neemt.

Nederland mag trots zijn op haar rationele euthanasiepraktijk maar moet tegelijk oppassen dat ze haar hand niet overspeelt. Het doden van mensen op hun eigen verzoek is historisch een uitermate precaire bezigheid gebleken. Een vak als de psychiatrie, dat bekend staat om haar gevoeligheid voor hypes, doet er dan ook goed aan om voorzichtig om te springen met euthanasie.

Alleen door zorgvuldig te werk te gaan minimaliseren we de kans op pijnlijke dwalingen waar we later spijt van krijgen.

Het zou goed zijn als Nederland de GGZ enige tijd en rust gunt om een veilige en zorgvuldige koers te bepalen.

Denk jij aan zelfdoding? Neem 24/7 gratis en anoniem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl.

Bekijk meer van

Euthanasie

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.