OM: ‘Afluisteroperatie niet gericht op De Correspondent en hun andere bronnen’
De journalisten van De Correspondent voerden op 25 maart 2022 in een kasteel in Vorden een achtergrondgesprek met de bestuurders van de Stichting Hulptroepen Alliantie om een reconstructie te maken van de omstreden mondkapjesdeal die zij sloten met de overheid. Ze hoorden anderhalf jaar later dat dit gesprek was afgeluisterd. Pas op de avond ervoor meldde de FIOD aan het OM dat verdachten ook met De Correspondent zouden praten. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) was de afluisteroperatie alleen gericht op de verdachten in het onderzoek naar de mondkapjesfraude en niet op de journalisten en hun andere bronnen, stelt de landsadvocaat maandag in de rechtszaal.
De Correspondent vindt dat het afluisteren door het OM onrechtmatig is geweest omdat ze hun bronnen dienen te beschermen. De Correspondent eist bij de civiele rechter dat de opname van dit journalistieke gesprek in Vorden daarom wordt vernietigd.
De journalisten van De Correspondent noemden het maandag “een onbegrijpelijke redenering” van de rechter-commissaris dat een achtergrondgesprek niet onder bronbescherming zou vallen. Dat maakt het werken als onderzoeksjournalist onmogelijk omdat bronnen dan niet willen praten, betoogden ze.
“We willen van de rechtbank horen hoe ver bronbescherming gaat. Als journalisten lijdend voorwerp worden in een strafrechtelijk onderzoek, schuift het OM de principes gemakkelijk terzijde en worden we als bijvangst gezien. Als we waarheidsvinding willen onderzoeken, dan is vertrouwelijkheid ontzettend belangrijk”, zei hoofdredacteur Rob Wijnberg tegen de rechters.
De rechtbank in Den Haag doet op 26 februari uitspraak.
16 uur aan opnames
Het OM heeft in maart 2022 bijna driehonderd telefoongesprekken van Sywert van Lienden en zijn twee compagnons Bernd Damme en Camille van Gestel afgeluisterd in het strafrechtelijk onderzoek naar de mondkapjesaffaire. Het gaat om ruim zestien uur aan opnames, bleek maandag in de rechtbank in Den Haag, tijdens een rechtszaak die het journalistieke platform De Correspondent voert tegen het Openbaar Ministerie. Van Lienden en Bernd Damme woonden de zitting bij als toehoorders.
Het OM scherpte per 1 mei dit jaar de regels aan over het afluisteren van gesprekken van verdachten in het bijzijn van journalisten. Volgens de landsadvocaat voldeed de afluisteroperatie aan deze nieuwe regels en heeft de rechter-commissaris dit achteraf, begin dit jaar, ook vastgesteld. De toepassing van de nieuwe regels zou niet tot het afblazen van de operatie hebben geleid.
Praat mee