‘Oekraïens televisienieuws vermijdt liefst de realiteit van de oorlog’

Dat aantal huiskamers is bovendien beperkt. De ‘verenigde nieuwsmarathon’ trekt een beperkt aantal kijkers onder de bevolking - tussen de 13 en 15 procent van de Oekraïners volgt de marathon doorlopend. Na een jaar zoeken de meesten hun heil en nieuws bij andere bronnen, zoals sociale media.

De realiteit van de oorlog - hoe het er écht aan toe gaat op het slagveld - is volgens critici bij de telethon niet te zien. Deelnemende zenders krijgen elk een blok van 6 uur en wisselen elkaar af. In het begin was er zeker behoefte aan doorlopend nieuws, maar directeur Oksana Romanjoek van mediawaakhond Instituut voor Massa-informatie (IMI) zegt dat het project na twee maanden had moeten stoppen.

Nu is het vertrouwen in het nieuws ondergraven, door de doorlopend optimistische toon. Romanjoek ziet daar de hand van de regering in. Verder dreigt het risico van zelfcensuur. Ook andere organisaties die de interne berichtgeving kritisch volgen, zeggen dat de nieuwsmarathon feitelijke berichtgeving inruilt voor gezwollen taal over de gevechten en zich soms op wankele bronnen baseert.

De Oekraïense regering hanteert daarnaast sinds maart ook mediazones. Er is een zone waar journalisten vrijelijk kunnen rondreizen, een waar dit alleen kan met een persvoorlichter van het leger en een zone waar media strikt worden geweerd.

President Zelenski prees de nieuwsmarathon als onmisbare afweer in een oorlog waar niet alleen met kogels geschoten wordt maar ook desinformatie als wapen wordt ingezet.

Journalisten die Le Clercq sprak worstelen met timing van kritiek op een overheid-in-oorlog, waar tegelijk ook voor de Russische inval soms het nodige op viel af te dingen.

Het lukte Oekraïne verder om in oorlogstijd een nieuwe mediawet op te tuigen die, ondanks internationale protesten, afgelopen december door Zelenski werd ondertekend en de macht van de overheid op media vergrootte. Meer bij de Volkskrant