Mediacolumn: Heertjes schertsvertoning
Toen Joost Zwagerman nog niet van de radio, tv en het papier was, bedelde hij bij de redacties van praatprogramma’s om de o zo begeerde plek aan de studiotafel. ‘Ik ben namelijk een hele leuke gast’ was zijn verkooppraatje en in omroepkringen wordt er over dit narcistische optreden nog steeds besmuikt gelachen. Nu, jaren later, is Joost een graag geziene gast, die als een heer van stand zijn visie geeft op de wereld van de media. Jammer genoeg stokt zijn commentaar altijd aan de grenzen van de grachtengordel, want voor Joost bestaat de gewone kijker, de gewone ‘mensch,’ gewoonweg niet. SBS 6 komt in zijn vocabulaire niet voor.
Raoul Heertje deelt mijn mening, want in een onderonsje met zijn redacteur Frédérique Spigt, liet de presentator van ‘Heerlijk, eerlijk, Heertje’ afgelopen vrijdag weten, dat Zwagerman zijn domheid maskeert met de pose van een intellectueel.
Toch is er geen enkel verschil tussen de presentator en de schrijver, want ook Heertje speelt een rol alsof hij in 1953 (start van het medium) voor het eerst te maken krijgt met de televisie en haar wetten. Met de naieve blik van een onwetende luist hij de kijker, zijn vakgenoten èn de VPRO erin. Heertje maakt namelijk geen televisie, maar een vernuftig cabaretprogramma en dan is een score van 292.000 kijkers met een marktaandeel van 4.2 procent ineens wèl heel erg hoog, want dat is toch mooi 165 keer theater Carré.
Heertje gebruikt de ‘instartjes’ (filmpjes), die ‘normaal’ op een geordende manier in een praatprogramma zitten, als willekeurig strooigoed door zijn programma, want dan lijkt het tenminste niet op de tv, waar de geconditioneerde kijker aan gewend is. Om de schertsvertoning, waarin hij wil aantonen dat hij het medium tv aan het ontdekken is, kracht bij te zetten, voert Heertje zijn redactie en regisseur op, voor de kijker helaas van generlei waarde. Ze zijn slechts figuranten in Heertjes fictieve tv-show. ‘Ineens kwam ik erachter dat ik een talkshow aan het maken ben en vragen moet bedenken voor Carice van Houten’ zegt Heertje tegen de camera en de poppenkast is compleet.
Ik kan me voorstellen dat de kijker thuis niet door deze cabareteske performance van Heertje heen kijkt, zo is de tv-consument de afgelopen zesenvijftig jaar totaal niet opgevoed. Het resultaat is, dat de nieuwsgierige kijker massaal de benen neemt na vijf minuten. Volgens Henk ‘Ei’ (Hagoort), voorzitter NPO, zijn dat er ruim 300.000, maar dat laat Heertje, en volkomen terecht, Siberisch.
Heertje kiest daarentegen voor een totaal ander scenario. Als stand-upcomedian, soms leuk maar heel vaak ultiem flauw, is hij op zoek naar een nieuw uitdaging buiten de TROS (‘Dit was het nieuws’). Met ‘Heerlijk, eerlijk, Heertje’ kan de comediant volop experimenteren en de volgende stap maken in zijn carrière. In de aanloop naar zijn programma mocht hij overal zijn onbegrijpelijke, surrealistische verhaal houden over zijn nepshow en werd hij vanaf het begin, wonderlijk genoeg, serieus genomen.
Wel leuker en veel intelligenter dan de voordracht van een verzuurde, wereldvreemde Zwagerman, die zijn stokpaardjes berijdt aan een willekeurige studiotafel.
Praat mee
10 reacties
jan, 11 februari 2009, 02:32
Heertjes programma is een aanfluiting, dat klopt. Misschien is Joost Zwagerman op tv niet zo’n succes, maar schrijven kan’ie natuurlijk best wel aardig.
Henk Oort, 11 februari 2009, 09:58
Grappig, ik vind Zwagerman een van de weinige mensen uit de linkse kliek die we dagelijks bij de publieke omroep over ons heen gestort krijgen, die wat zinnigs zegt. Ik bedoel, wie is in godsnaam Ton Lankreijer? Schrijf en zeg zelf eens iets verstandigs. Dat lijkt me al moeilijk genoeg voor je.
Robert B.P. van Weperen, 11 februari 2009, 10:58
> wie is in godsnaam Ton Lankreijer?
Ik zou het ook niet weten. Maar Ton, wat een boel woorden heb je nodig om dit heerlijk originele concept af te kraken. Het was puur genieten dat Heertje er b.v. niet voor terugdeinsde het fragment te herhalen waarin gezegd werd dat de helft van de kijkers afhaakte. (Of wil je misschien dat ook jouw reactie in de volgende uitzending wordt geciteerd??)
Het gesprekje met Carice was alleraardigst. Zeker ook zijn opmerking dat dat ze niet te veel op Carice moest gaan lijken. (Of woorden van gelijke strekking.)
PS Neem anders Digitenne, dan heb je zo 20 kanalen extra.
Robert
ton lankreijer, 11 februari 2009, 11:01
beste Henk,
Henk Oort…? Geen idee! Maar toch blij dat je de moeite neemt om mijn column te lezen. De definitie van een column dan nog maar een keer:
regelmatige bijdrage, waarin de meest gevarieerde onderwerpen behandeld worden, kritisch en op een vaste plek! Ben blij dat jij blij bent met Zwagerman, ik heb de journalistieke vrijheid om anders te denken, dat heet vrije meningsuiting Henk. Een groot goed in ons benepen, conservatieve wereldje, want dat is het journaille, toch?
Vaughn Benjamin, 11 februari 2009, 11:34
Nou Ton, wie is er nu verzuurd? Wat een reactie op een kritische noot van Henk Oort zeg. Ook ik vind dat Joost Zwagerman vaak hele zinnige dingen zegt en eea in perspectief weet te plaatsen en aan elkaar weet te verbinden. En met deze opmerking ‘Een groot goed in ons benepen, conservatieve wereldje, want dat is het journaille, toch?’ onderschrijf je de stelling nog maar eens. Allerminst sterk.
Walter, 11 februari 2009, 12:46
Heb geen verstand van Zwagerman en Heertje, maar zapte toevallig dat programma binnen en ben blijven hangen. Ook omdat je Van Houten zag ontdooien en haarzelf zag worden. Leuk gesprek, dus wat mij betreft werkte het allemaal wel.
Tineke Thielemans, 11 februari 2009, 13:39
Het lijkt wel of je Raoul Heertje leuk moet vinden omdat het een andere manier van werken is dan doorsnee. Joost Zwagerman heeft waarschijnlijk tegen het zere been geschopt en dat is Ton Lankreijer in het verkeerde keelgat geschoten. Zelf vind ik Raoul Heertje irritant en kijk ik niet. Joost Zwagerman kan inderdaad goed verwoorden wat hij vindt en dus een graag geziene gast.
Marleen Nieuwenhuis, 11 februari 2009, 13:55
Ik ben het helemaal eens met de columnist. Het is mij een groot raadsel waarom Joost Zwagerman te pas en vooral te onpas zijn mening mag verkondigen. Ik vind het een vervelende, ijdele kwast, die overal verstand van denkt te hebben. En het allerergst; geen tegenspraak duldt.
Overigens vind ik het programma van Heertje het aanzien ook niet altijd waard. Maar ik vind het wel een sympathieke worsteling. Hij is er zelf volgens mij ook nog niet helemaal uit.
Kortom; leuke column!
Jacky, 12 februari 2009, 19:45
Leuk programma van Heertje. Een verademing t.o.v. al die andere (gemakkelijke) tv-shit.
Thomas, 12 februari 2009, 20:21
Heertje is naar mijn idee juist wel oprecht bezig. Er komt niet altijd uit wat hij heeft beloofd en wat hij wil, maar het idee is interessant en oprecht.
Zwagerman is daarentegen een omhooggevallen havo-mannetje. Vrij intelligent, maar absoluut niet de intellectueel die hij wil zijn.
Zeer ergerlijk soms ook.