Kritiek op nieuw wetsvoorstel inlichtingendiensten: ‘Grootschalige massa-surveillance ligt in het verschiet’
Een wetsvoorstel dat de inlichtingendiensten veel meer ruimte geeft om gegevens te verzamelen, krijgt kritiek van twee privacygroepen. "Grootschalige massa-surveillance ligt in het verschiet", schrijft Privacy First, terwijl Bits of Freedom waarschuwt voor "inbreuken op de fundamentele rechten en vrijheden van individuele burgers".
De organisaties maken zich onder meer zorgen over mogelijkheden voor automatisering die de nieuwe wet biedt. Ze vrezen dat de wet de deur openzet voor experimenteren met AI.
In het voorstel staat dat de diensten onder meer data over iemands seksuele leven mogen verzamelen als dat “onvermijdelijk” is. Privacy First vindt dat dat niet goed genoeg is uitgelegd.
‘Niet in balans’
Eerder schreven de twee toezichthouders CTIVD en TIB ook al dat het voorstel “niet in balans” is. Tegenover meer bevoegdheden voor de diensten moet volgens hen ook meer toezicht staan. De twee organisaties worden onder de nieuwe wet samengevoegd.
Bits of Freedom verwacht dat het aantal mensen dat het toezicht moet uitvoeren juist krimpt met 30 procent. Sommige verzoeken om gegevens te mogen verzamelen zouden maar bij een enkel lid van de toezichthouders terechtkomen. Die heeft dus geen “sparringpartner” en is kwetsbaarder voor druk.
Free Press Unlimited en de Nederlandse Vereniging van Journalisten, twee organisaties die opkomen voor de pers, sloten zich aan bij de kritiek van Bits of Freedom, CTIVD en TIB. Ze noemden mogelijkheden om journalistieke gegevens te delen met andere partijen “zeer zorgwekkend”.
Het kabinet publiceerde het voorstel eind augustus, zodat iedereen erop kon reageren. Zondag zijn de reacties gesloten. Onder de nieuwe wet blijft het toezicht “robuust”, beloofde defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) eerder.
Praat mee