— maandag 12 februari 2024, 09:43 | 0 reacties, praat mee

Joris Linssen over de les die hij leerde van Henk Verkaart

© Merlijn Doomernik

Joris Linssen heeft begin dit jaar 'Als je met de stroom meegaat, sta je zelf stil' uitgebracht, waarin hij verhaalt over gebeurtenissen en bijzondere ontmoetingen uit zijn leven. Voor de rubriek 'Het Leesfragment' koos de presentator/zanger voor het verhaal van de excentrieke Henk Verkaart, die hij portretteerde voor zijn tv-programma Joris 'Showroom. Verkaart zorgde voor een inspirerend inzicht, hetgeen Linssen uiteindelijk ook de titel van zijn boek opleverde. Laatste wijziging: 12 februari 2024, 09:57

De bandijk bij Druten slingert zich door de warme uiterwaarden. Het asfalt smelt bijna. Insecten zoemen. In de verte schittert de Waal, met felle flikkeringen in de volle zon. Ik ben uitgestapt bij een verlaten steenfabriek. Herkenbaar vanwege de bruinrode schoorsteen, waaraan woekerende planten zich hebben gehecht. Soms is klimop sterker dan steen.

Vandaag ga ik Henk Verkaart portretteren voor mijn tv-programma Joris ’Showroom. Van redacteur René heb ik gehoord dat Henk een eigenwijze excentriekeling is, die woont in de bosjes aan de oever van de rivier. Zijn spullen heeft hij opgeslagen in een oude caravan bij de steenfabriek. Daar kan hij ook slapen als het slecht weer is.

Een groen hek met een dik hangslot verspert de toegang tot het terrein waar we hebben afgesproken. Niks te zien, behalve verwilderde braamstruiken en een overwoekerd pad, dat zucht in de zinderende lucht. Ik fluit op mijn vingers. Schel. Ik hoor een stenen echo. Honden blaffen. Henk moet er vijf hebben, hij was vroeger hondentrainer.

Ik zet mijn handen om mijn mond en roep: ‘Henk! Joris hier!’ Nu hoor ik een mannenstem tegen honden schreeuwen.

Even later komt een kwieke zeventiger met ontbloot bovenlijf mij tegemoet. Een triomfantelijke grijns op zijn bebaarde gezicht. Twinkelende ogen achter een dun brilmontuur. Vlak voordat ik hem de hand kan schudden, maakt hij een steekvlieg dood, die op zijn bovenarm is gaan zitten.

‘Je moet ze eerst laten steken, daarna zijn ze rustig, en vlak voordat ze hun gif inspuiten, druk je ze zo dood,’ verklaart hij monter. Hij gooit het insect van zich af en steekt zijn hand uit om mij te begroeten. Zijn hand is stevig, en als ik hem later bestudeer, zie ik dat hij vol littekens zit. Van hondenbeten.

Henk vertelt me zijn levensverhaal op een chaotische manier. Hij springt van de hak op de tak en lijkt te veel te willen zeggen in te weinig tijd. Maar hij maakt indruk. De eigenwijsheid straalt er vanaf als hij in zijn dunne lendendoek door de struiken zwerft, met een stevige tak als staf. Met zijn lange baard, zijn zelfverzekerde blik en de honden achter hem aan als een stel blinde volgelingen lijkt Henk op een heiland.

Hij vertelt hoe hij zijn huurhuis heeft verwaarloosd en over de ongeopende brieven van schuldeisers. Hoe hij eruit werd gezet door de woningbouwcoöperatie en dat hij nu in het warme seizoen hier woont, tussen de struiken van de Gelderse uiterwaarden, in zijn eigen biotoop, zijn eigen jungle in niemandsland. Hij laat me zien hoe hij zijn avondeten bij elkaar scharrelt. Als hij met gedisciplineerde bewegingen een vuilnisbak bij de veerponthaven doorvoelt, vindt hij een verpakking met gekookte rijst. ‘Mensen gooien veel te veel weg tegenwoordig, dat is toch zonde, al die verspilling.’

Later plukt hij een paar tomaten van een verdwaalde plant tussen de stenen. Hij laat me een ingedeukte barbecue zien. ‘Die laten ze gewoon achter na een avondje grillen aan het water.’ Met een roestige schaar knipt hij de tomaten in stukken boven een geblakerde koekenpan op een vuurtje in de barbecue.

Terwijl hij naar de schaar kijkt zegt hij schalks: ‘Heb ik vanochtend mijn baard nog mee geknipt.’ We eten samen een prutje met rijst, brandnetel en tomaat. Het is nog lekker ook.

Henk wast zich in de strang, de geul die parallel loopt aan de rivier. Daar is het water warmer en staat weinig stroming. We filmen hem terwijl hij speels het water opspat en zijn haren wast met schuimende shampoo. Door de schittering op het water is het een prachtig schouwspel. Henk geniet van alle aandacht. Hij trekt gniffelend zijn zwembroek uit en duikt met zijn gebruinde billen door het beeld. Even later kondigt hij stralend aan dat hij ook geregeld zwemt in de grote rivier. Of we dat ook willen filmen. En zo leggen we vast hoe hij met zijn grijze hoofd, midden tussen de grote vrachtschepen, door het water schiet.

Met een noodvaart komt hij voorbij. Dat moet levensgevaarlijk zijn. Henk is er al vaak over aangesproken door de politie, die hier geregeld patrouilleert en voorkomt dat overmoedige jongeren verdrinken na een dronken duik in het sterk stromende water. Zwemmen wordt hier sterk afgeraden.

De Waal is de gevaarlijkste rivier van Nederland, door zijn onvoorspelbaarheid en dwingende stroming, die extra verraderlijk is door de kribben. De korte stenen dammen zorgen ervoor dat de rivier niet verder uitdijt en dat de vaargeul in het midden diep blijft. Rond de uiteinden van die kribben vormt zich een riskante onderstroom, een draaikolk die vaak door zwemmers onderschat wordt.

Als Henk hijgend het water uit loopt vang ik hem op. Ik zeg: ‘Henk, is dat zwemmen niet levensgevaarlijk?’

‘Ach, ’antwoordt hij, terwijl het water nog uit zijn grijze baard sijpelt. ‘Dat valt wel mee, Joris. Als je met de stroom meegaat, sta je zelf stil. Alleen de kade vliegt voorbij. ’Ik laat Henks woorden op me inwerken. Wat een filosofische uitspraak is dat!

Joris Linssen (1966) is tv-presentator en zanger van de populaire theater- en festivalband Joris Linssen & Caramba. Hij werd genomineerd voor een Televizierster, Gouden Roos en Sonja Barend Award. Joris schrijft al jaren columns en liedteksten. Eerder schreef hij Het Boek Louis.

Als je met de stroom meegaat, sta je zelf stil | verscheen 16 januari bij uitgeverij Luitingh-Sijthoff. 240 pagina’s, 21,99 euro. ISBN: 9789021043463

Bekijk meer van

Leesfragment Joris Linssen

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, coördinator magazine

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.