website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Xandra Schutte over haar loopbaan: ‘Ik wil de ideale gesprekspartner zijn’

Jolan Douwes — Geplaatst in Werk op maandag 27 november 2017, 13:30

© Truus van Gog

opinieblad Een coach heeft Xandra Schutte nog nooit ingeschakeld en ze gruwt van managementboeken. Toch stemt de hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer meteen in met dit loopbaaninterview. En al zou ze het zelf niet zo noemen, voor haar redactie is ze ook een soort coach.

‘Ik heb nog nooit een loopbaantraject of een managementtraining gevolgd’, zegt Xandra Schutte (54) bij het afscheid. ’Toen ik nog bij de Weekbladpers werkte, moest het. Maar ik zei altijd dat ik het te druk had. Ik word er opstandig van als ik in mijn kracht moet staan. Managementboeken vind ik afschuwelijke literatuur. Van een goede roman leer ik meer.’

Toch zegt de hoofdredacteur van De Groene direct ja tegen een interview in de vorm van een loopbaangesprek. Een jeugdfoto wil ze ook wel meenemen. Zelfs tegen een voorwerp dat symboliseert hoe ze in haar werk staat, maakt ze geen bezwaar.

In haar kantoorkamer aan de Amsterdamse Singel liggen een zwart-wit foto en een kindertekening klaar op tafel. Schutte heeft het minder druk dan anders. Omdat het jubileumnummer dubbeldik is, slaat het 140-jarige weekblad een weekje over.

Tekst gaat verder onder de foto.

Xandra Schutte_jeugdfoto

Op de jeugdfoto staat een 3-jarige peuter met rouwranden onder haar nagels. Schutte vertelt dat een reclamefotograaf die dag een afspraak met haar moeder had gemaakt. ‘Hij had een meisje met Shirley Temple-krullen in een snoezig jurkje verwacht, maar ik kwam met vieze kleren binnen. Ik hield van buiten spelen en in bomen klimmen. Vanwege die zwarte nagels is de foto nooit gepubliceerd.’ 

Waarom heb je dit beeld gekozen?
‘Omdat je kunt zien dat ik een wildebras was met een serieuze blik. We woonden in een torenflat in Leiden, in de jaren 60 een toonbeeld van moderniteit. Met de kinderen uit de buurt speelde ik veel in het park. Maar ik was ook een lezer. Ik had een brede belangstelling, van geschiedenis en biologie tot de boeken van Tonke Dragt en “De Vijf”, een serie avonturenromans van Enid Blyton. Daar kwam een stoer en ondernemend meisje met een jongensnaam in voor, George.’

Wat zegt deze foto over jou?
‘Contemplatie en doen, dat is typerend voor hoe ik nog steeds ben. Je zou denken dat ik wereldreiziger had moeten worden of een journalist die erop uit gaat. Maar ik ben het avontuur in de literatuur gaan zoeken. Mijn belangstelling is intellectueler geworden. Dat past bij De Groene: we denken eerder na over de wereld dan dat we daar zelf op af stormen.’

Welk motto gaven je ouders je mee?
‘Ze zijn gescheiden toen ik jong was. Met mijn jongere zus en broer ben ik door onze moeder opgevoed. Ze leefde ons voor dat onafhankelijkheid belangrijk is voor een vrouw. Mijn moeder werkte als bedrijfsjurist bij de ANWB. Ik had daar een dubbel gevoel over, omdat kinderen uit mijn klas nauwelijks gestudeerde moeders met banen hadden. Maar ik was ook trots.’

Het voorwerp dat Schutte heeft meegenomen is een kleurig schilderij van haar zoon Samuel, nu 12 jaar. Wat zegt dit over jou?
’Het was een bijzondere ervaring om op mijn 41ste een kind te krijgen. Door de geboorte van Samuel kwam er een leven bij waar ik nooit over had gefantaseerd. Als hoofdredacteur heb ik de verantwoordelijkheid voor een blad. Het werk houdt nooit op. Een geliefde die zelf ook opgaat in zijn of haar baan begrijpt dat. Met een kind kun je niet altijd werken. Het heeft zijn eigen wil. Dat is lastig, maar ook mooi.’

Samuel is dus je redding…
‘Ja, ik had dat niet verwacht. Als Samuel er niet was geweest, had ik ‘s avonds en in het weekend aan artikelen gewerkt. Dat kan nu niet, maar dat geeft ook ruimte. Het blad heeft er het meest aan als ik anderen goed laat schrijven, niet als ik zelf probeer te schitteren.
Mijn taak is een visie op De Groene te hebben en mensen te zoeken die daarbij passen. Het blad heeft de luxe zich aan de standaardwetten van de media te kunnen onttrekken. Wij worden niet beoordeeld op wat wij niet hebben. Wat we wel hebben, moet uitzonderlijk zijn. Dat zijn andere invalshoeken of thema’s, onderstromen in de samenleving, kunst en literatuur. We hebben een trouw publiek dat dieper gevoed wil worden dan door de meeste andere media.’

Je citeerde journalist Henk Hofland in je jubileumtoespraak. Hij noemde De Groene ooit een blaadje van de elite.
‘Als je een blad voor de denkende voorhoede maakt, haal je nooit een hoge oplage. Dat hoeft ook niet, al breken we elk jaar onze records. We hebben nu een oplage van 22 duizend, waarvan 17,5 duizend vaste abonnees. Dat zijn er tweeduizend meer dan vorig jaar.’

Hoe leid je de redactie?
‘Met redacteuren en medewerkers voer ik permanent gesprekken over hun verhalen. Ze zijn er soms weken of maanden mee bezig. Ik breng ordening aan, probeer het zwaartepunt vast te stellen, nieuwe invalshoeken aan te dragen. Als hoofdredacteur hoop ik de ideale gesprekspartner te zijn.

De Groene heeft een kleine, platte redactie. De pakweg twaalf journalisten kunnen niet doorgroeien naar een functie als chef of commentator. Ik juich het wel toe dat ze onbetaald verlof nemen om een boek te schrijven of een jaar naar Washington gaan, zoals Casper Thomas nu doet. Van zulke activiteiten profiteert De Groene ook weer, want redacteuren verbreden zo hun horizon en hun kennis verdiept zich.

Verder is het blad van oudsher een podium voor aanstormend talent. Dankzij het Martin van Amerongen-fellowship kunnen we elk jaar twee journalisten onder de 30 jaar het weekbladvak leren. Met het platform Investico organiseren we masterclasses onderzoeksjournalistiek.’

Stimuleer je diversiteit?
‘Bij De Groene is het deels vanzelf gegaan, eind jaren 80 werkten Stephan Sanders en Anil Ramdas al voor ons. Maar extra inspanning helpt wel. Voor het Fellowship kregen we het eerste jaar 150 aanmeldingen en één kort briefje van een vrouw met een niet-westerse achtergrond. Ze dacht dat ze toch geen kans zou maken.

Nu hebben we alle duurdoenerij in onze wervingstekst weg gelaten en journalisten met een bi culturele achtergrond met nadruk gevraagd te solliciteren. We kregen bozige tweets dat we discrimineren. Maar van de honderd kandidaten die op onze tweede oproep reageerden, had 70 procent een biculturele achtergrond. We kozen daar twee talentvolle journalisten uit.’

Heb je een voorbeeld van een stuk waar je trots op bent?
‘Via de mail kregen we een essay van Hizir Cengiz, een Turks-Nederlandse VWO-scholier. We kenden hem niet, maar zijn verhaal kwam van binnenuit de Schilderswijk. Hij beschreef hoe leeftijdsgenoten afgleden. Maar hij had het ook over de hardvochtigheid van de overheid en mensen die het beter hebben. Cengiz krijgt nu begeleiding van een redacteur.’

Heb jij zelf nog loopbaanwensen?
‘Voorlopig blijf ik hoofdredacteur, maar op termijn wil ik weer schrijven. David Remnick, hoofdredacteur van The New Yorker, heeft nog tijd voor een Obama-biografie. Hij laat de opvoeding over aan zijn vrouw. Ik voed mijn zoon alleen op, met hulp van mijn beste vrienden. Dat gaat nu voor extra schrijfwerk.’

Wat zou je doen als je 30 miljoen kreeg?
‘Ik zou het grootste deel aan De Groene schenken, zodat de toekomst wordt veiliggesteld.’

Ben je echt zo altruïstisch?
‘Ik vind het egoïstisch om alles zelf op te maken. Diepgravende journalistiek lijkt me een prachtig goed doel.’

Xandra Schutte, 1963 in Amsterdam
Opleiding: Communicatiewetenschap en Nederlandse taal- en letterkunde, Universiteit van Amsterdam
Loopbaan: 1988 - 1998: redacteur van literaire tijdschriften als Lust & Gratie en De Gids, 1991-1999: kunstredacteur De Groene Amsterdammer, 1999-2001: interim-hoofdredacteur De Groene Amsterdammer, 2001-2004: hoofdredacteur Vrij Nederland, 2004-2008: uitgever Meulenhoff, 2008-heden: hoofdredacteur De Groene Amsterdammer
Boeken: ‘Maskerade’ (1999), ‘Weg uit Nederland’ (2008), met Sarah Verroen
Prijs: Gouden Ganzenveer (2016)

 

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.