website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Goede raad is duur

Kees Schaepman — Geplaatst op maandag 8 oktober 2018, 13:48

Opinie Jaren geleden schreef ik voor Vrij Nederland een serie artikelen over een verzekeraar die weigerde cliënten uit te betalen voor arbeidsongeschiktheid. Ze hadden jarenlang premie betaald, maar nu het erop aankwam bleek dat ze in de kou stonden omdat ze verzuimd hadden te melden dat ze in een ver verleden ooit een longontsteking hadden opgelopen of, als puber, in therapie bij een psychiater waren geweest.

Ik stuurde het eerste artikel kort voor de geplande publicatie naar de directie van het verzekeringsbedrijf. De volgende dag al, ontving ik aangetekende brief van een gerenommeerd advocaat die mij maande om van publicatie af te zien om verdere juridische stappen te voorkomen. Gelukkig had ik destijds een hoofdredacteur die zich niet liet intimideren, de serie werd gepubliceerd, een proces bleef achterwege.

Ik ontving bij publicaties over andere affaires soms nog wel eens zulke advocatenbrieven. Maar ik had - those were the days! - een vaste aanstelling en hoefde dus nooit te vrezen dat ik persoonlijk zou opdraaien voor eventuele proces- en advocatenkosten.
Als hoofdredacteur van de VPRO Radio raakte ik betrokken bij een conflict tussen het programma Argos en het ministerie van Defensie. Het onderzoeksteam van Argos kwam daar als overwinnaar uit, dat kostte wel enkele tienduizenden euro’s aan juridische bijstand.

Gelukkig was daar budget voor.

Recenter was ik zijdelings betrokken bij een proces tegen journalist Peter Olsthoorn die publiceerde over telecom bedrijf Pretium. Dat leidde tot een juridische heksenjacht. Olsthoorn is freelancer, dus hij moest zelf zijn advocaat betalen. Dat lukte dankzij steun van de NVJ en de Stichting Persvrijheidsfonds, anders was hij, ondanks gewonnen processen, voor hoge kosten opgedraaid.

Regelmatig moeten freelancers ook een advocaat inschakelen vanwege een conflict met hun opdrachtgever. Fotojournalist Ruud Rogier, heeft de Persgroep voor de rechter gedaagd omdat die weigert mee te werken aan een procedure bij de Geschillencommissie Auteurscontractenrecht over de door de Persgroep gehanteerde tarieven.

Ruim een jaar geleden werd het rapport ‘Bedreigingen van Nederlandse journalisten’ gepubliceerd, het verslag van een onderzoek onder leiding van oud-ombudsman Alex Brenninkmeijer. Hij concludeerde dat bedreigingen met juridische procedures ertoe kunnen leiden dat soms niet gepubliceerd wordt. Uit het rapport: ‘(Ik heb) wel eens een deurwaarder aan de deur gehad (op mijn huisadres), die me hoofdelijk aansprakelijk stelde voor een schade van 1.5 miljoen euro als er tóch geprocedeerd werd.’

‘Publish and be damned’ krijgt door zulke intimidatie een letterlijke betekenis. Een freelance onderzoeksjournalist die niet kiest voor zelfcensuur om zijn have en goed te beschermen, doet er dan ook goed aan zich tijdig te oriënteren op de mogelijkheden die er zijn om juridische hulp te krijgen. Dat geldt niet alleen voor principiële zaken waarin waarheidsvinding freelancers op hoge kosten kan jagen, maar ook voor conflicten tussen zelfstandige journalisten en opdrachtgevers die weigeren fatsoenlijk te betalen. Leden van de NVJ kunnen daarvoor een beroep doen op rechtsbijstand van de NVJ. Wie is aangesloten bij Lira kan bovendien aankloppen bij de Stichting Rechtshulp Auteurs (SRA).

Tip: oriënteer je als freelancers bij wijze van preventie op de mogelijkheden om financiële steun te verwerven op het moment dat je juridische bijstand nodig hebt. Gegevens over de SRA vind je op de website van Lira.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.