Ghislaine Plag weer terug op de radio: ‘Na mijn sabbatical ben ik minder een bezige bij’

Het weekend voordat Ghislaine Plag (47) na een tussenpauze van zeven maanden weer ging presenteren, lag ze ’s nachts te malen: versta ik het kunstje nog wel? Heb ik het computersysteem nog in de vingers? Half oktober stapte ze ’s ochtends om kwart over zes in haar auto. Haar plakje ontbijtkoek en cappuccino lagen weer binnen handbereik. Na een ritje van Doorn naar Hilversum liep ze de radiostudio in.

In grand café David’s op het Mediapark vertelt Plag, een van de drie vaste presentatoren van Spraakmakers (KRONCRV), wat ze toen dacht: ‘Wat heerlijk, dit is mijn plek. Vertrouwd, alsof ik er de vorige dag nog was geweest. Ik kreeg na de uitzending veel ontroerende reacties van luisteraars en collega’s, ook op Twitter. Oud-presentator Maartje van Weegen mailde: ‘Ik hoop dat je sabbatical waardevol is geweest.’

En was dat zo?
‘Jazeker. De afgelopen twintig jaar heb ik onafgebroken gewerkt. De enige uitzondering was mijn zwangerschapsverlof, maar dat was niet heel ontspannend. Als een diesel heb ik programma’s gepresenteerd, van RTV Rijnmond tot Rondom Tien en weer terug naar de radio. Zonder seizoenstop, altijd maar door. Pas toen ik stopte, kwam er een enorme vermoeidheid boven. Ik voelde ook onrust - mijn lichaam was verslaafd aan adrenaline. Van het roken afkomen vond ik makkelijker dan leren niet meer altijd ‘aan’ te staan. Pas na een maand kwam er rust in mijn systeem.’

Kickte je af zonder begeleiding?
‘Ik heb al een tijdje een haptonoom omdat ik ook ben doorgegaan na het overlijden van onze eindredacteur Hans Ganzevoort in mei vorig jaar. Want ik moest zijn verlies wel verwerken. Ik had een warme band met Hans. Hij heeft me ooit aangenomen bij Radio 1. Tijdens mijn sabbatical had ik ook goede gesprekken met een coach. Hij merkte op dat ik het genieten een beetje was verleerd. Mijn werkplezier was afgevlakt. Ook de balans met thuis klopte niet meer. Ik hoorde altijd het stemmetje dat het heel goed moest zijn wat ik deed. Nu wil ik de grote g van genieten vasthouden. Dat kan in kleine dingen zitten: een paar dagen weg, een boswandeling, gasten met bemoedigende verhalen. Laatst stond ik met vrienden volop mee te zingen tijdens een concert. Voor mijn sabbatical was ik er vooral mee bezig dat mijn stem maandag weer in vorm moest zijn.’

Goed geïnformeerd, messcherp en meelevend noemt Sandrina Hadderingh de presentator. De hoofdredacteur van Omroep Gelderland is een van de deelnemers aan het Mediaforum - een vast onderdeel van Spraakmakers. Op de vraag wat zij verwacht van Plags tussenpauze, antwoordt ze: ‘Ik hoop dat ze heeft kunnen reflecteren op de vraag: wat wil ìk? Ze hoeft niet te twijfelen aan haar kunnen, als ze dat al deed.’

Plag: ’Mijn sabbatical was een bevestiging dat dit werk bij me past. Met inspirerende, ontroerende en pakkende verhalen wil ik de luisteraar raken. Vorige week zeiden mijn studiogasten dat ze ademloos naar een andere gast hadden geluisterd. Die had vol vuur verteld over het Namenmonument in Amsterdam. Dat vind ik mooi. Ik wil ook de ruimte pakken om te laten blijken wat een verhaal met mìj doet. Ik denk, lees, analyseer en vraag door, maar ik voel er ook wat bij. Vanochtend hadden we het over ouders die hun kinderen seksueel exploiteren. Je mag dan best horen dat ik dat schokkend vind.’

Vast onderdeel van het loopbaaninterview is een voorwerp dat symboliseert hoe de geïnterviewde in haar werk staat. De presentatrice pakt een zilveren beker uit haar tas. Ze kreeg deze samenwerkingstrofee in 2000 van Sander, haar toenmalige regisseur en al jaren haar partner en vader van dochter Lisa (10). (Lachend: ‘En ze leefden nog lang en gelukkig’). ‘Ik presenteerde toen voor het eerst bij de radio. Deze bokaal is nog steeds het bewijs dat ik het gelukkigst ben in mijn werk als ik kan samenwerken met de technicus, redactie en gasten.’

Is het ook een kampioensbeker?
‘Op het hockeyveld ben ik fanatiek, maar in mijn werk hoef ik niet te winnen. Ik wil wel van ieder gesprek goud maken, niet denken: we zien wel. Zie je die twee schuddende handjes op de beker? Die staan ook voor altijd mensen om me heen hebben. Al heb ik deze zomer ontdekt dat alleen zijn soms ook fijn is.’

Jurgen van den Berg met wie Plag zes jaar lang De Ochtend presenteerde, noemt haar de beste vrouwelijke nieuwspresentator op de radio. ‘Vroeger was het nog wel eens een dingetje dat er gelachen mocht worden. Ik probeerde Ghi minimaal één keer per uitzending zo ver te krijgen.’ Van den Berg vindt zijn oud-collega al losser op momenten dat het kan.

Plag: ’Sinds ik alleen presenteer is mijn luchtige kant meer naar boven gekomen. In onze rolverdeling maakte Jurgen de kwinkslagen en ik pakte door. Ik was toen verkrampter in mijn presentatie. Misschien was ik ook wel aan het bewijzen dat ik een serieuze journalist ben. Nu heb ik meer vertrouwen dat ik ergens met een knipoog de zwaarte vanaf kan halen.’

Op de jeugdfoto die ze op tafel legt - het tweede vaste onderdeel van het loopbaaninterview - staat ze vrolijk en een tikje verlegen bij de werkbank op de kleuterschool. ‘Je zult me op geen enkele foto in de poppenhoek zien. Van Sinterklaas vroeg ik jaar op jaar een elektrische boor. Ik was van alles aan het onderzoeken, dan vond mijn moeder iets weer in stukken op de grond. Met vriendjes klom ik in bomen en speelde ik op straat. Een meisje-meisje ben ik nooit geweest.’

Tekst loopt door onder de foto.

Plag groeide op in Hendrik-Ido-Ambacht, onder de rook van Rotterdam. Haar vader was marketingmanager, haar moeder ging in een bakkerij werken toen haar oudere zus en zij naar de middelbare school gingen. Ze had een zorgeloze jeugd in een hecht gezin. ‘De eerste tegenslag die ik me kan herinneren was dat mijn vader zijn baan verloor op de dag dat ik slaagde voor mijn gymnasium. Hij heeft wel honderd brieven verstuurd voordat hij nieuw werk vond.’

Van jongs af aan wilde Plag naar de Toneelacademie. Daar werd ze aangenomen nadat ze bubbelend op de grond een gebakken ei had nagebootst. Na een jaar moest ze van de opleiding af. Ze voelde zich afgewezen, maar wist ook dat het toneel nooit haar wereld zou worden. ’We moesten in ons ondergoed laten zien hoe onze bouwkundige staat was. Achteraf denk ik: deugde dat?’

Toch heeft ze er nog steeds profijt van dat ze haar stem daar professioneel trainde. Voorlopig wil ze die inzetten bij haar radiopresentatie. Maar op termijn lijkt een eindredactionele functie haar ook leuk. Of jonge collega’s begeleiden. ‘Mijn dochter luistert veel naar audioboeken, die zou ik ook wel willen inspreken. Bij mijn diploma-uitreiking op de School voor Journalistiek in Tilburg noemde mijn mentor me de dame met het gouden strotje. Daar was ik zo boos om. Ik ben toch van de inhoud?’

Volgens Van den Berg werd je niet blij van tv.
‘Ik mis een debatprogramma op tv. Sinds Cees Grimbergen is gestopt met het live programma ‘Hollandse Zaken’, is alleen ‘Nederland is vol’ van Jeroen Pauw nog over. Je kunt zeggen dat het maatschappelijke debat te veel is verhard. Maar juist in tijden van polarisatie is het belangrijk om thema’s van alle kanten te belichten. Het is aan de presentator om te zorgen dat dat beschaafd gebeurt.’

Daar is een stevige presentator voor nodig. Zou jij durven?
‘Toen ik begon met Rondom Tien werd ik in het diepte gegooid, nu zou ik zeker durven. Maar daar komt die bokaal weer: een goed team is cruciaal. En voor alle duidelijkheid: ik ben niet aan het solliciteren. Mijn punt is dat ik één debatprogramma te weinig vind, juist nu.’ 

Welke kritische vraag zou je jezelf nog stellen?
‘Word je nooit moe van jezelf? Al ben ik sinds mijn sabbatical minder dat bezige bijtje. Voordat ik naar dit café kwam, heb ik een uurtje voor mezelf gepakt. Ik leer het nog wel eens.’