banner persveilig

— donderdag 19 november 2020, 09:24 | 0 reacties, praat mee

‘Complotdenken uit zelfbescherming’

Een demonstrant tijdens een recente bijeenkomst van Viruswaarheid in Amersfoort | Remko de Waal / ANP

5G-straling, controlerende coronavaccins, deep state samenzweringen - wie denkt dat complottheorieën een nieuw fenomeen zijn, hoeft alleen maar naar het verleden te kijken, stelt psycholoog Jan-Willem van Prooijen. In een interview met NU.nl zegt de onderzoeker dat internet en sociale media complotdenkers alleen zichtbaarder hebben gemaakt.

“In principe is het van alle tijden. Ook in de middeleeuwen waren samenzweringstheorieën al wijdverbreid. Denk alleen maar aan de heksenvervolgingen: toen verdacht men jonge vrouwen ervan samen te spannen met de duivel. Complottheorieën zijn tegenwoordig wel zichtbaarder dankzij internet en sociale media. Verhalen verspreiden zich sneller”, stelt van Prooijen.

Hij denkt niet dat uit deze grotere zichtbaarheid iets valt te concluderen over toegenomen aantallen complotdenkers. “Complotdenken wordt vaak aangezwengeld door crises in de maatschappij. Het is een reactie op een onzekere situatie. In dit geval is dat onzekerheid dankzij corona: over onze gezondheid, onze banen en onze toekomst in het algemeen.”

Interviewer Dorien Dijkhuis vraagt hoe het komt dat de woede van complotdenkers veelal gericht is op ‘instituten’ als de wetenschap, de politiek en de journalistiek.

Van Prooijen: “Mensen hebben in deze onzekere tijd behoefte aan duidelijke antwoorden. Die krijgen ze niet, want experts zijn het lang niet altijd met elkaar eens. Wetenschap is wikken en wegen en de dingen van alle kanten bekijken. Het duurt lang voor iets wetenschappelijk bewezen is.”

Dan ligt radicalisering op de loer, stelt Van Prooijen, die zich zorgen maakt over de ontwrichtende impact van complotdenken op de maatschappij. “De overtuiging van het eigen gelijk maakt intolerant ten opzichte van andersdenkenden: de eigen ideeën zijn superieur en de ander houdt er immorele gedachten op na. In extreme gevallen kan dat tot geweld leiden: de andersdenkende is een verrader en moet het zwijgen worden opgelegd.” Meer bij NU.nl

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.