Arbeidsmarktmonitor: Journalisten steeds hoger opgeleid, aandeel met journalistiek diploma licht gedaald

Journalisten zijn in de regel hoog opgeleid. Ruim acht op de tien journalisten (84,84%) heeft een opleiding aan een hbo of universiteit afgerond. Meer dan de helft van die groep betrad het vak met een hbo-bachelor (40,6% van het totaal). Maar het aandeel journalisten met een universitaire master op zak is met 38,78% van het totaal bijna even groot.

Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt. Voor dat onderzoek vulden 1950 Nederlandse journalisten een vragenlijst in, die werd ontwikkeld door de Universiteit van Amsterdam (UvA). In die vragenlijst werd hen onder andere gevraagd naar hun leeftijd, gender, sociaaleconomische afkomst en verdiensten.

Wil je meer weten over de wijze waarop dit onderzoek heeft plaatsgevonden, scroll dan naar de verantwoording onderaan dit artikel.

Ondanks de forse stijging van het aantal journalistieke mbo-opleidingen in de afgelopen jaren, komt slechts 2,1% van de journalisten van het mbo.

Journalisten zijn vaker hoog opgeleid dan een aantal jaar geleden. In 2016 had volgens de al genoemde Worlds of Journalism Study – een groot internationaal onderzoek naar de staat van de wereldwijde journalistiek – nog vier van de vijf journalisten (81,8%) een diploma van een hbo of universiteit op zak.

Steeds hoger opgeleid
Uit de NVJ Arbeidsmarktmonitor blijkt ook de stelregel: hoe jonger de journalist, hoe waarschijnlijker de kans dat hij hoog opgeleid is. Van de 50- tot 59-jarigen in de journalistiek heeft 82,46% een diploma van hbo of universiteit, onder 30-minners is dat 94,74%. Hoe ouder de journalist, hoe groter ook de kans dat hij alleen een diploma van een middelbare school heeft.

De tweede editie van de NVJ Arbeidsmarktmonitor wordt aan het eind van 2025 gepubliceerd. Wil je in de tussentijd meer resultaten lezen? Klik dan hier.

Lang niet allemaal een journalistiek diploma
Hoewel journalisten in de regel hoog opgeleid zijn, hebben ze lang niet allemaal een diploma van een journalistieke opleiding. Bij net iets meer dan de helft (55%) is dat wel het geval. Dat is net iets minder dan in 2016. In dat jaar bleek uit de al genoemde Worlds of Journalism Study dat toen 57,8% van de journalisten een journalistiek diploma op zak had.

Van degenen die een journalistieke opleiding hebben afgerond, komt het gros van het hbo. Ruim twee derde deel (68,2%) van hen heeft een diploma van een journalistiek-hbo. Net iets minder dan één op de vijf (19,41%) heeft een journalistieke studie op universiteitsniveau voltooid. Het aandeel journalisten dat een interne opleiding bij een werkgever heeft afgerond is vooralsnog erg klein.

Hoe jonger de journalist, hoe groter de kans dat hij een journalistieke opleiding heeft genoten. Van de journalisten van 50 jaar en jonger heeft bijna twee derde (65,9%) een journalistiek diploma op zak. Van de journalisten in de leeftijdscategorie 50 tot 59 jaar, heeft net iets meer dan de helft een journalistiek diploma (51,38%). Onder 60-plussers is dat één op de drie (34,19%).

Het verschil tussen het aandeel hoogopgeleiden en het aandeel journalisten met een journalistiek diploma, duidt erop dat een aanzienlijk deel vanuit andere opleidingen en branches het vak binnen komt.