Arbeidsmarktmonitor: Journalisten hebben vaak meerdere taken, sociale media en fotografie zijn vaak ‘bijtaak’

Nederlandse journalisten combineren hun hoofdtaak vaak met andere functies. Ruim drie op de vier verslaggevers (75,6%) heeft naast zijn hoofdtaak ook een secundaire functie, waarbij de combinatie met (bureau)redactie het vaakst voorkomt. Eén op de drie hoofdredacteuren (34,6%) zegt zelf ook nog actief te zijn in de nieuwsgaring.

Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt. Voor dat onderzoek vulden 1950 Nederlandse journalisten een vragenlijst in, die werd ontwikkeld door de Universiteit van Amsterdam (UvA). In die vragenlijst werd hen onder andere gevraagd naar hun leeftijd, gender, sociaaleconomische afkomst en verdiensten.

Wil je meer weten over de wijze waarop dit onderzoek heeft plaatsgevonden, scroll dan naar de verantwoording onderaan dit artikel.

Onder de journalisten die deel namen aan het onderzoek, vormen verslaggevers de grootste beroepsgroep: één op de drie deelnemers is verslaggever (32,35%). Daarnaast werkt ongeveer één op de vijf als bureauredacteur (17,78%) en één op de tien als eindredacteur (10,31%). Slechts 2,9% van de journalisten in ons onderzoek werkt primair als webredacteur, ondanks de digitale focus van veel mediaorganisaties. Dat duidt erop dat online journalistiek steeds minder een pure specialisatie is en anno 2025 gewoon onderdeel is van het algemene journalistieke werk.

Hetzelfde geldt waarschijnlijk ook voor sociale media. Van de bijna 1400 journalisten die de vragen over hun functie beantwoorden, gaven er slechts zes (0,43% van het totaal) aan dat sociale media hun hoofdtaak is. Een groter percentage van 3,16% van de deelnemers noemt sociale media enkel als secundaire taak. Ook journalisten die primair columnist zijn, zijn er relatief weinig: 1,58% van de journalisten heeft columns schrijven als hoofdtaak. Opiniëren is wel een populaire nevenactiviteit: bijna drie op de tien journalisten (26,61%) is naast zijn andere journalistieke werk ook columnist.

Fotojournalisten, eindredacteuren en correspondenten zijn vaak freelancers
Ook fotografie wordt door weinig journalisten als hoofdtaak genoemd (1,85%). Ongeveer het dubbele aantal journalisten (3,28%) zegt foto’s te maken naast zijn andere werk. Van degenen die fotojournalistiek wel als hoofdtaak hebben, is slechts een enkeling in loondienst. Vrijwel alle fotojournalisten in Nederland werken als freelancer.

Ook correspondenten zijn vaker freelance dan in loondienst. Bijna zes op de tien (57,89%) werkt als zelfstandige, wat de flexibele aard van de functie onderstreept. Ook eindredacteuren werken regelmatig freelance. Van de eindredacteuren die deelnamen aan het onderzoek werkt bijna één op de vijf (19,44%) als zelfstandige. Ook een kwart van de bureauredacteuren (24,7%) werkt als zzp’er.

Doordat de overheid sinds januari 2025 actief is gaan handhaven op schijnzelfstandigen, zijn journalistieke organisaties voor een groot deel gestopt met het inschakelen van zzp’ers voor redactiediensten. De dataverzameling voor dit onderzoek vond deels net voor en deels tijdens deze transitieperiode plaats. Daardoor kunnen deze data inmiddels vertekend zijn.

De regio als specialisatie
Journalistiek bedrijven voor en over de regio wordt door veel journalisten gezien als een specialisatie. Bijna een kwart van de ondervraagden (24,21%) noemt lokaal en regionaal nieuws als zijn of haar specialisme. Andere populaire specialisaties zijn economie en financiën (7,33% van de journalisten), binnenlandnieuws (6,28%), kunst en cultuur (5,37%) en buitenlands nieuws (4.95%). Lang niet alle journalisten zijn naar eigen zeggen in een onderwerp gespecialiseerd: 17,66% zegt geen specifiek nieuwsgebied als specialisatie te hebben.