Arbeidsmarktmonitor: Freelance journalistiek verschuift verder van fulltime naar parttime

Dat blijkt uit data van de Kamer van Koophandel (KvK), die werden geanalyseerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig en meerjarig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt.

De krimp in freelancers in de eerste zes maanden van 2026 is iets minder groot dan die in voorgaande periodes. In de tweede helft van 2025 liep het aantal freelancers met 2% terug, in de eerste helft van dat jaar met 1,1%.

Beperkte invloed handhaving schijnzelfstandigheid
De handhaving op schijnzelfstandigheid waarmee de Belastingdienst in januari 2025 begon, heeft vooralsnog niet geleid tot een snellere krimp in journalistieke freelancers. Tussen januari 2025 en juli 2026 hing 4% van de freelancers de pen, microfoon of (foto)camera aan de wilgen. Ter vergelijking: tussen begin 2023 en eind 2024 was dat 6,3%.

Het aantal freelance (foto)journalisten in Nederland was het hoogst aan het eind van 2023. In het vierde kwartaal van dat jaar telde Nederland 7096 journalistieke zzp’ers. Sinds dat piekmoment is het aantal freelancers in de journalistiek teruggelopen met 11,7%.

Opnieuw minder fulltimers en meer parttimers
Het krimpende aantal freelancers van de afgelopen zes maanden is te wijten aan een terugloop in fulltime freelancers. In de eerste zes maanden van het jaar schreven 74 fulltimers zich uit (-1,5%). Dat er in diezelfde periode 16 parttime freelancers (+1,1%) bijkwamen, dempt de totale krimp iets. Hoe groot het aandeel is dat van fulltime freelancen naar parttime ging en hoeveel van de parttimers nieuw in het vak zijn, is niet bekend.

Dat het aantal fulltime zzp’ers in de journalistiek terugloopt terwijl het aantal parttime zelfstandigen stijgt, is een beweging die al langer zichtbaar is. Waar het aantal fulltimers gestaag terugloopt sinds begin 2024, groeit het aantal parttimers alleen maar. Sinds 2013 (oudst beschikbare historische data) is de groep parttimers bijna verdriedubbeld.

Kleine groei in de provincie
Wat opvalt in de data van de Kamer van Koophandel is dat de provincies waar het aantal freelancers standaard laag is, afgelopen half jaar lichte groei lieten zien. In Zeeland en Drenthe groeide het aantal freelancers lichtjes. In Flevoland was in hetzelfde half jaar een kleine daling te zien, maar is op langere termijn (1,5 jaar) ook groei zichtbaar.

In alle andere provincies krimpt de groep freelancers verder. Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht tellen nog altijd de meeste journalistieke zzp’ers. Dat is in lijn met de geografische spreiding van opdrachtgevers, die veelal clusteren in de Randstad.