Arbeidsmarktmonitor: Bijna helft jonge freelancers wil in loondienst
Het aandeel freelance journalisten dat liever in loondienst zou werken, is het afgelopen jaar vrijwel gelijk gebleven. Toch zijn er opvallende verschillen tussen leeftijdsgroepen en disciplines. Met name jonge en schrijvende freelancers geven vaker de voorkeur aan een vast dienstverband.
Dit artikel wordt met je gedeeld door NVJ-lid Nick Kivits. Ook lid worden?
Dat blijkt uit een enquête onder 592 zelfstandige journalisten, uitgevoerd voor de NVJ Arbeidsmarktmonitor. Van de respondenten gaf 21,3 procent aan liever in loondienst te willen werken. Dat is nagenoeg gelijk aan het percentage van vorig jaar (20,7 procent).
Het is ook aanzienlijk meer dan in andere branches, blijkt uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid 2025 van TNO en het CBS. Van alle zzp’ers in Nederland geeft 11% aan liever in loondienst te zijn.
Voor meer informatie over het onderzoek en de onderzoeksmethode, zie de verantwoording onderaan dit artikel.
Schrijvende journalisten het vaakst op zoek naar vast werk
Voor het eerst is in het onderzoek onderscheid gemaakt tussen verschillende typen freelance journalisten. Daaruit blijkt dat schrijvende journalisten relatief vaak verlangen naar loondienst: bijna een kwart (23,4%) van hen zou liever een vaste baan hebben. Bij audiovisuele journalisten ligt dat percentage op 22,5%. Fotojournalisten geven met 19,9% het minst vaak de voorkeur geven aan loondienst, al zijn er in de praktijk ook weinig journalistieke organisaties die nog fotojournalisten in dienst hebben.
Deze cijfers laten zien dat de wens om in dienst te gaan niet overal in de sector gelijk verdeeld is. Schrijvende freelancers lijken vaker op zoek naar financiële stabiliteit of betere arbeidsvoorwaarden dan hun collega’s met een camera of microfoon.
Bijna helft van jonge freelancers wil een baan
Het grootste verschil zit echter niet in het soort werk, maar in de leeftijd van de freelancer. Onder journalisten onder de 30 jaar wil in 2025 maar liefst 47,5 procent liever een loondienstbaan. Vorig jaar lag dat percentage nog op 40 procent.
Hoe ouder de journalist, hoe minder vaak hij of zij loondienst overweegt. Deze leeftijdstrend sluit aan bij landelijke cijfers: ook in andere sectoren geven jongere zzp’ers vaker aan dat ze liever een vaste baan zouden hebben dan hun oudere collega’s. Volgens de ZEA 2025 van TNO kiest 13,1 procent van de zelfstandigen onder de 44 jaar liever voor loondienst, terwijl dat aandeel bij oudere groepen afneemt. Dat was bij de vorige editie van de ZEA, in 2023, ook al zo.
Journalistiek wijkt af van andere sectoren
Wat verder opvalt: freelance journalisten geven veel vaker aan in loondienst te willen dan zelfstandigen in andere beroepsgroepen. Uit onderzoek van Zipconomy en Intelligence Group blijkt dat gemiddeld 11,6 procent van de zzp’ers in Nederland liever in loondienst werkt. De journalistiek zit daar dus met haar 21,3 procent ver boven.
Verantwoording
De NVJ Arbeidsmarktmonitor is een grootschalig en meerjarig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt. In het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, is ook onderzoek gedaan naar de journalistieke praktijk van freelancers. Dat gebeurde zowel in 2024 als in 2025.
In 2025 gaven 592 freelancers antwoord op de vraag of ze liever in loondienst zouden werken. In 2024 waren dat er nog 492. Deze data zijn voor dit artikel vergeleken met gegevens uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid 2025 (ZEA). Dat is een tweejaarlijks onderzoek naar de arbeidssituatie van zelfstandigen in Nederland. De ZEA wordt uitgevoerd door TNO. De data uit de ZEA 2025 zijn hier in te zien.
Overige resultaten uit dit onderzoek worden later in 2025 gepubliceerd.
Praat mee