Geweld is nooit acceptabel
Een symposium, een onderzoek, aanpassing van het beleid. Het onderwerp “aangifte doen tegen gewelddadige cliënten”, staat sterk in de belangstelling.
Slaan, schoppen, brandstichten. Werk je als hulpverlener met psychiatrische patiënten, dan weet je dat je in aanraking komt met geweld. Toch wordt er vaak geen aangifte gedaan van geweldsincidenten. Omdat medewerkers vinden dat het bij het werk hoort. Of omdat ze ervan vanuit gaan dat de cliënt ontoerekeningsvatbaar of verward is. Mirjam van Leeuwen, senior verpleegkundige en stafmedewerker onderzoek BU Hoogintensieve Zorg, denkt daar anders over. ‘Geweld is nooit acceptabel. En het is maar de vraag of cliënten altijd ontoerekeningsvatbaar zijn. Als er weinig aangifte wordt gedaan, leren patiënten dat ze ermee wegkomen. Ze worden in dat opzicht nooit begrensd.’
Onderzoek en symposium
Een ander motief om geen aangifte te doen van geweldsincidenten, is angst voor represailles van de cliënt. Zeker als er na een aangifte niet veel gebeurt. Mirjam: ‘De politie en het OM doen vaak minder dan we zouden willen. Maar in sommige gevallen komt het wel degelijk tot een rechtzaak. Bovendien is aangifte doen ook een signaal naar de patiënt toe dat je zijn of haar gedrag niet accepteert. Ook kan het van belang zijn voor je eigen verwerking. Of heel praktisch, voor de verzekering, als er sprake is van lichamelijk letsel waarvan je moet herstellen.’
Het onderwerp aangifte doen tegen gewelddadige patiënten staat de laatste tijd sterk in de belangstelling. Zo werkt Mirjam samen met Joke Harte, onderzoeker bij de VU, aan het onderzoek “Strafrechtelijke afhandeling van geweldsincidenten in de psychiatrie”. Komend voorjaar lanceren ze een website met een enquête, gericht op alle hulpverleners in Nederland die met psychiatrische patiënten werken. Het doel is om de geweldsincidenten in de sector en de strafrechtelijke afhandeling daarvan uitgebreid in kaart te brengen.
Ook bij Arkin is er veel aandacht voor het onderwerp. Afgelopen 27 januari was er een symposium, voor alle medewerkers, dat vooral bedoeld was om informatie te geven en de dialoog op te wekken over aangifte doen tegen cliënten. ‘Ik heb het idee dat het langzamerhand wel meer gebeurt’ zegt Mirjam ‘Maar er wordt toch nog niet genoeg bij stil gestaan. Vaak gaan medewerkers weer gewoon door met het alledaagse werk na een incident.’
Nieuw beleid
Verder heeft Arkin nieuw beleid in voorbereiding waarin is opgenomen dat altijd aangifte moet worden gedaan van incidenten. Was dat voorheen dan niet zo? Mirjam: ‘Het werd niet zo expliciet genoemd. Bovendien was het beleid versnipperd, bij de ene unit werd het anders verwoord dan bij de andere. Nu wordt er duidelijk stelling genomen.’
