Geschakeld herenhuis in Epe past naadloos in omgeving
Vernieuwend concept boven slapen beneden wonen valt in de smaak
Bij de realisatie van de woonvorm voor 29 bewoners van drie pg-groepen en één somatische groep in Epe is een vernieuwend concept toegepast: beneden wonen en boven slapen. De twee geschakelde herenhuizen gaan naadloos op in de omgeving waar meerdere van dergelijke statige panden staan. Maar hoe bevalt het concept de bewoners en zorgverleners? Volgens thuis -en verpleegzorgverlener Viattence is er geen wanklank te horen. “Voor de bewoners is het leefklimaat heel normaal. Voor de zorgverlener blijken de fysieke afstanden veel korter dan in een traditionele verkaveling van veelal lange gangen en aangrenzende appartementen.”
Voor een leek lijkt het concept van beneden wonen en boven slapen inefficiënt en lastig voor met mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking, maar het zorgteam en Viattence ervaren juist het tegenovergestelde. “De leefkwaliteit is optimaal, omdat de bewoners van oudsher gewend zijn om in dergelijke woonvormen te leven. De mensen slapen uitstekend en zijn over het algemeen rustig. Onveilige situaties zijn er niet, omdat de trap niet benut wordt. Zodra de mensen naar bed willen, gaat er een verzorger mee de lift in om degene naar de slaapkamer te begeleiden”, zeggen teamleider Herman Zweering en zorgcoördinator Petralien van Oene van de Nieuwe Antoniehof.
De sfeer van vroeger doortrekken in de Nieuwe Antoniehof
In de lommerrijke omgeving van Epe met statige herenhuizen en notariswoningen is op de locatie van het toenmalige Groene Kruis het hoge sculpturale pand gebouwd. Ontwerper Johan Huibers van Huibers & Jarring Architecten heeft aan de voorkant veel gesprekken gevoerd met het zorgteam, mantelzorgers en cliëntenraad. “De rode draad in het ontwerp is dat de bewoners dit huis als hun tweede thuis ervaren. Dus in het concept met beneden wonen, boven slapen, veel leefruimte beneden, een eigen voordeur met hal en een ruim toegankelijke uitloop naar de ruime tuin. De ruimtes zijn voorzien van veel daglicht en met vrij uitzicht op de tuin en de natuur eromheen. Dat zijn de bewoners van vroeger zo gewend en die sfeer willen we in De Nieuwe Antoniehof doortrekken”, aldus Huibers.
Van de buitenkant ziet het geschakelde herenhuis er zeer chique en zorgvuldig afgewerkt uit. De gevel is opgetrokken uit baksteen, gekarakteriseerd door dakkapellen, louvre-deuren en twee opvallende ingangen – één aan de voorkant in een travee met een overkapte ingang en één aan de zijkant met een fraaie rode deur. Je stapt in een hal waar een fraaie zwart-witte tegelvoer is gelegd die doet denken aan de jaren ‘50 en ’60. De centrale verkeersruimte leidt naar de vier ruime huiskamers. Door het gebrek aan de slaapkamers op de begane grond kon er flink veel leefruimte gecreëerd worden. Kantoorruimtes voor het personeel zijn er niet; zorgverleners werken gewoon tussen de bewoners in de huiskamer met als doel de afstand tussen de bewoner en de zorgverlener zo klein mogelijk te houden.
Op de begane grond veel leefruimte gecreëerd
“Er bestond geen beeldkwaliteitsplan voor dit project, maar welstand en een groendeskundige van de gemeente zijn snel aangehaakt”, zeggen Huibers en projectmanager vastgoed van Viattence, Peter van Dijk. “Op deze locatie moest de aanwezige bosrijke natuur zoveel mogelijk intact worden gelaten. De lommerrijke laan en de tuin zijn leidend geweest in het ontwerp van het pand. We wilden de uitstraling van een appartement absoluut vermijden”, aldus de architect.
Bewoners kunnen zelf hun leven regisseren
De relatie met de enorme tuin en de omliggende natuur is gelegd via onder meer de serre waar de bewoners heerlijk kunnen vertoeven. De bewoners kunnen vrijelijk vanuit de huiskamers de tuin in door de openslaande louvredeuren. Een fraaie poort sluit de tuin af, zodat de dementerende bewoners niet het perceel kunnen verlaten. “We willen de bewoners zoveel mogelijk hun dagritme laten bepalen; de zorg speelt daarop in”, aldus Zweering en van Oene. “Daardoor worden de mensen veel rustiger. Onze ervaring is dat de bewoners later naar bed willen, want het is tot ’s avonds toe gezellig in de huiskamer. De bewoners helpen de aanwezige mantelzorgers graag een handje mee; net zoals het vroeger thuis was”.
Het interieur is vergelijkbaar met de interieurstijl van de jaren ’50 en ’60. Meubilair en verlichting heeft een retro-look in naturel aardse tinten, gecombineerd met het rustige grijsblauw van de keukenblokken in oud-Hollandse stijl. Grote kleurcontrasten zijn hier afwezig. Het zorgteam heeft zelfs het Openluchtmuseum bezocht om inspiratie op te doen en advies op te vragen. Het keukenblok is zodanig gepositioneerd dat de zorgverleners altijd visueel contact hebben met de bewoners in de huiskamer.
Behalve dat vanwege de oriëntatie van het gebouw en de hoge vensters zoveel mogelijk daglicht naar binnen kan dringen, houdt de interieurverlichting rekening met het dagritme van de bewoners. De lichtintensiteit wordt automatisch teruggeschroefd en verandert de kleur van wit naar oranje naarmate de dag vordert.
De retro-omgeving en de lichttechniek bevorderen het natuurlijke slaapritme van de bewoners en blijken een veilige herinnering te zijn aan vroeger.
Duurzaam ontwerp
Het ontwerp van de Nieuwe Antoniehof is ondanks haar traditionele uitstraling wel degelijk modern qua duurzaamheid. Warmteopwekking vindt bijvoorbeeld plaats via een luchtgekoelde warmtepomp in combinatie met een cv-ketel. De warmtepomp prevaleert boven de cv-ketel waardoor de warmte hoofdzakelijk duurzaam wordt opgewekt. Verder zijn de aansluitingen tussen kozijn en gevel voorzien van folie voor de luchtdichtheid. De zorgvuldige detaillering zie je overigens overal terug in het ex -en interieur. “Het is een kwalitatief hoogstaand gebouwd waarbij gelet is op de bouwkundige details”, zegt directeur Wim Prins van Prins Bouw. “Bij dit project konden we laten zien dat we het vak beheersen. De samenwerking met de opdrachtgever was prima. Problemen werd gelijk opgepakt”.
Duurzame installaties
Alferink Installaties heeft alle w -en e-installaties in en rond het gebouw aangebracht. Dat varieert van dynamische verlichting tot en met de binnenriolering. De ruimteverwarming en het verwarmen van het tapwater geschiedt op duurzame wijze: via een luchtwater-warmtepomp op het dak. Ten behoeve van de HR-ketel is er wel een gasaansluiting gerealiseerd. Verder zijn er pv-panelen op het dak geplaatst en is er veel LED-verlichting in het gebouw geïnstalleerd.
Evenals de bouwkundige afwerking was er ook veel lof over de afwerking en het functioneren van de installatietechniek.