foj 2019

— vrijdag 16 november 2012, 10:25 | 0 reacties, praat mee

Wie betaalt straks de documentaire?

Het Mediafonds wordt vanaf 2017 opgeheven. De Publieke Omroep zegt de aanvullende financiering van drama en documentaires te willen overnemen. Het Mediafonds vraagt zich af wat daar in de praktijk van terecht komt: ‘Het lijkt op een fantastische spin zo rond het IDFA.’

Het vorige kabinet besloot het Mediafonds (16 miljoen euro) en het Stimuleringsfonds voor de Pers (2,3 miljoen euro) te laten fuseren tot één fonds voor de media. Volgens het huidige regeerakkoord blijft alleen het Persfonds bestaan en moet er 16 miljoen worden bezuinigd. Directeur Hans Maarten van den Brink van het Mediafonds gaat er daarom vanuit dat zijn organisatie per 2017 wordt opgedoekt. Nu gaat grofweg de helft van het Media­fonds op aan dramaproducties. De andere helft wordt besteed aan documentaires. Het fonds maakt geen deel uit van de publieke omroep, maar staat als financier tussen de omroepen en de makers van documentaires en dramaproducties.

Het gros van de Nederlandse documentaires die worden uitgezonden bij de publieke omroep – de VPRO voorop – wordt gedeeltelijk betaald met middelen uit het Mediafonds. Maar ook documentaires die daarbuiten worden gemaakt zijn ervan afhankelijk. Zakelijk directeur Cees van ’t Hullenaar van het jubilerende documentaire festival IDFA (25 jaar), wees er eerder op dat vrijwel alle 64 Nederlandse documentaires (van de in totaal 317) die op het festival worden vertoond ondersteuning genieten van het Mediafonds.

Bestuurslid Shula Rijxman van de NPO zei op een bijeenkomst met drama- en documentairemakers de ‘aanvullende financiering van hoogwaardig drama en artistieke documentaire’ over te zullen nemen. Of de NPO dit in een apart fonds gaat storten is niet bekend. ‘Hoe we dat precies gaan vormgeven is nog onderwerp van overleg’, aldus een woordvoerder. Van den Brink (Mediafonds) is kritisch over deze toezeggingen. ‘Het lijkt op een fantastische spin, zo vlak voor de opening van het IDFA. Ineens horen drama en documentaires tot de “topprioriteiten” van de publieke omroep. Maar toen er vorige jaar 200 miljoen moest worden bezuinigd was daar geen sprake van. Het lijkt of er krokodillentranen worden gehuild en er een symbolisch gebaar wordt gemaakt. Het blijft afwachten wat er na 2017 gebeurd.’

Documentairemaakster Fidan Ekiz (35), die voor de Vara de documentaireserie ‘Veerboot naar Holland’ maakte, verbaast zich in een land te leven waarin cultuur ondergeschikt is aan kijkcijferknallers als ‘The Voice of Holland’ en ‘Boer zoekt Vrouw’, en er niet meer stimulans bestaat om mooie dingen te maken. ‘Als er bij de Oscar-uitreikingen veel prijzen gaan naar Iran – waar vreselijk mooie documentaires worden gemaakt – moet Nederland zich toch eigenlijk verbaasd achter de oren krabben dat een dergelijk land blijkbaar beter scoort.’

Michiel van Erp (49), die tientallen documentaires maakte voor de publieke omroep, heeft het idee dat de opstellers van het regeerakkoord ‘niet zo goed door hebben dat ze een belangrijke culturele sector de nek omdraaien. Als documentairemaker kun je bij niet heel veel fondsen terecht. Vroeger mochten ministeries nog meebetalen wanneer zij een belang in een film vertegenwoordigd zagen. Maar dat is nu verboden. Het gevaar is dat je straks bij allerlei belanghebbenden bij een film, kleine bedragen moet ophalen om het financieel rond te krijgen. Maar die willen allemaal op hun eigen manier bemoeienis. En het laatste dat je als filmmaker wilt is afhankelijk zijn. Het Mediafonds is eigenlijk onontbeerlijk om in vrijheid te kunnen werken.’

Ekiz vindt dat niet alleen de publieke omroep een plicht heeft de documentaire cultuur in stand te houden. ‘Waarom zouden grote productiemaatschappijen als Eyeworks en Talpa niet financieel kunnen bijspringen om filmtalent te stimuleren. Een goed voorbeeld vind ik de Talent Kitchen van Jeroen Pauw, waarin jong talent wordt gecoacht en hun kansen worden vergroot om verder te komen.’

Zelfstandig documentairemaakster Jessica Gorter (43), wier documentaire ‘900 dagen’ in oktober werd genomineerd voor een Gouden Kalf, voorziet dat tweederde van de documentaires zonder Mediafonds niet gemaakt kunnen worden. De druk op andere fondsen, belanghebbenden en mecenassen zal groter worden, voorspelt ze. En net als Van Erp vreest Gorter dat dit ten koste gaat van de onafhankelijkheid van de maker. ‘Wie heeft er op voorhand interesse in een film over Leningrad ten tijde van de oorlog? Linksom of rechtsom zou ik deze film hebben gemaakt. Ik vind het belangrijk te laten zien hoe we met onze geschiedenis en met censuur omgaan. Want de film laat zien dat er meerdere werkelijkheden zijn. Gelukkig deed deze film het uiteindelijk goed in de bioscoop.’

De kunst van een goede documentaire zit volgens Gorter in het maken van een verhaal dat grote thema’s aanraakt die iedereen aangaan. ‘Daarvoor is het belangrijk dat er een industrie bestaat van professionals met een eigen biotoop voor de documentairemaker. Zonder Mediafonds dreigt die industrie ten onder te gaan.’

Bekijk meer van

vvoj 2019

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.