Waar blijven de echt goede ideeën?

Aan ideeën geen gebrek in de mediawereld. Zeker niet als er acht miljoen euro ligt te wachten in het kader van de subsidieregeling persinnovatie. In twee ronden bereikten het Stimuleringsfonds voor de Pers dit jaar 153 voorstellen voor een totaalbedrag van 53 miljoen euro. Maar het gros daarvan kon de toets der kritiek niet doorstaan.

Na twee ronden van toekenning hebben 36 projecten voor een bedrag van iets meer dan 6 miljoen subsidie gekregen (2,9 miljoen in de eerste ronde en 3,2 miljoen in de tweede ronde). En is er dus nog een slordige 1,8 miljoen euro over, bleek vorige week nadat de besluiten bekend waren gemaakt. ‘Het bestuur heeft overwogen de criteria te verruimen om het gehele bedrag uit te keren, maar heeft toch besloten vast te houden aan de kwaliteitseisen’, zegt voorzitter Wim Noomen van het Stimuleringsfonds.

Wat er met het restgeld gebeurt, is nog onduidelijk. Noomen: ‘In principe gaat het terug naar het rijk. We hebben al een paar keer in overleg met het ministerie aangegeven dat we het geld graag overhevelen naar volgend jaar. Dan zou er medio 2011 een derde ronde komen.’ Aanvankelijk koerste het fonds op een tweede jaar met weer 8 miljoen euro. Noomen: ‘Dat zit er niet in gezien de financiële situatie van het rijk.’

Hoe kan het dat er met zoveel voorstellen toch een kwart van de subsidie over blijft? Dat heeft voor een groot deel met de regels te maken waaraan voorstellen moeten voldoen. Het Stimuleringsfonds worstelt daar zelf ook mee. Noomen: ‘We hebben geen instrument om het innovatieve karakter van een voorstel te beoordelen. We weten ook niet goed welke kant het met de journalistiek op gaat. Dan is het lastig toetsen of voorstellen daarbinnen passen.’

Vandaar dat het fonds twee keer aan vijf deskundigen op het gebied van innovatie vroeg mee te lezen bij het beoordelen van de aanvragen. Dat hielp, maar het gemis van een toetsingskader bleef. Noomen: ‘Daar willen we wel mee aan de slag. Kijken of we meer zicht kunnen krijgen op de factoren die de toekomst van de journalistiek beïnvloeden. Welke media welke functies gaan vervullen in het nieuwe medialandschap.’

De 21 projecten die in de tweede ronde wel geld kregen, hebben een hoog ‘trial and error’ gehalte, constateert Noomen. Voorstellen die gegarandeerd succesvol zijn, ziet hij er niet bij. De meeste voorstellen ontberen ook een duidelijk businessplan met uiteindelijk ook winstkansen. Wel is onderzoek naar nieuwe verdienmodellen in een aantal van de aanvragen opgenomen.

Heel vreemd dat opgelegd succes er niet bij zit, is het volgens Noomen niet. De subsidieregeling is vooral bedoeld voor innovatieve journalistieke projecten die buiten het normale ondernemersrisico vallen. Voor normale investeringen geeft het fonds geen subsidie.

Net als in de eerste ronde is ook nu weer meer dan de helft van het geld gegaan naar projecten in de regio. Zo krijgt De Gelderlander 476.500 euro om samen met Omroep Gelderland mobiele redacties op te zetten die de regio in gaan. RTV Oost en dagblad Twentsche Courant/Tubantia krijgen 184.938 euro om een proeftuin op te zetten waarin crossmediale producten en diensten rondom de thema’s Kunst & Cultuur en Lifestyle worden ontwikkeld.

Daarmee neemt het Stimuleringsfonds wel een voorschotje op de uitkomst van de discussie over samenwerkingsvormen tussen publieke en commerciële mediabedrijven. Noomen: ‘Wij weten niet heel precies of de Mediawet zich tegen deze projecten verzet. Dat hebben we niet getoetst. Maar we wilden in elk geval de kans bieden deze samenwerkingsvormen te verkennen.’

Alle toegekende projecten zijn, net als in de eerste ronde, op basis van matching toegekend. Van de aanvragers wordt verwacht dat ze minstens een zelfde bedrag ook zelf investeren. Tijdens de eerste ronde was dat niet voor iedereen duidelijk, vandaar dat een aantal projecten niet van de grond komt (zie kader). De indieners kunnen de andere helft van het geld niet bij elkaar krijgen. In beide rondes valt het op dat de Persgroep Nederland en NRC Media niet vertegenwoordigd zijn. Wegener is daarentegen ruimschoots vertegenwoordigd met zes toegekende aanvragen (waarbij De Pers meetelt als Wegener). Daarmee krijgt de regionale uitgever in totaal 1.734.915 euro subsidie.

De Telegraaf Media Groep is met twee toegekende voorstellen uit de eerste ronde goed voor 626.323 euro. Het hoogst toegekende bedrag komt uit de eerste ronde, 8 ton voor een netwerk van lokale correspondenten. Aanvankelijk een plan van de GPD, nu overgenomen door het ANP (zie kader). Ook heeft een waaier aan kleinere mediabedrijven steun gekregen vanuit de gedachte dat innovatie vaak niet bij grote bedrijven plaatsvindt, maar juist bij kleine organisaties.

Een volledig overzicht van de toegekende ­projecten: www.stimuleringsfondspers.nl