Villamedia-debat: De Belgen komen

Eén ding wilde hij nog kwijt: het zou een meewerkend voorman/vrouw moeten worden. ‘Iemand die echt de krant maakt. Alle andere dingen, daar wordt voor gezorgd.’ Eerder had Peter de Jonge al de uitdrukking ‘journalistiek beest’ gebruikt. Zo ontstaat, kruimel na kruimel, een iets completer profiel van de toekomstige roerganger van het AD.

Wat voor gevolgen heeft de komst van ‘de Belgen’ (lees: De Persgroep van Christian van Thillo) nog meer voor het Nederlandse krantenlandschap? Daarover werden de opponenten in debat het natuurlijk niet (helemaal) eens. Frits Campagne, duidelijk vergenoegd om zich weer eens te midden van zijn oude Parool-makkers te bevinden, straalde van enthousiasme en optimisme. Hij had veel geleerd van ‘de Belgen’, vond hij, zoals hun marketingtechnieken (bij een grote krant als het AD makkelijker toepasbaar dan bij een kleine krant als Het Parool) en ook de manier waarop Vlaamse (hoofd)redacties een krant ‘componeren’. ‘Niet zoals bij ons: afwachten wat er binnenkomt, maar bewust een krant samenstellen: dit hier, dat daar… Zodat er elke dag misschien drie artikelen instaan waarvan je denkt: ik ben blij dat ik dat gelezen heb.’ Als voorbeeld gaf hij Het Laatste Nieuws (HLN), waar hij die werkwijze voor het eerst had meegemaakt.

De Vlaams-Nederlandse freelance journalist Hans van Scharen, die bij De Morgen zijn carrière begon en veel voor VTM (de commerciële omroep van De Persgroep) werkte, keek daar wat sceptisch bij en merkte op, dat HLN inhoudelijk erg veel missers maakte – waarop Campagne toegaf: ‘Ja, het is mijn krant ook niet…’ En, zei hij er terloops bij, dat was het AD in eerste instantie ook niet, ‘zoals bij de meeste van ons journalisten.’ Maar dát beeld is niet juist, corrigeerde hij snel.

Van Scharen vond de Nederlandse pers veel te jubelend over Van Thillo (‘toch een vertegenwoordiger van het nieuwe kapitalisme’) en wees op de burnout-verschijnselen waar éénderde van de Vlaamse journalisten tegenaan loopt. De redacties kunnen niet tot in het oneindige ingekrompen worden, waarschuwde hij. Kijk naar De Morgen, waar ‘toevallig’ de laatste ontslagen bovendien juist zijn gevallen onder leden van de redactieraad en vakbondsleden – iets wat overigens in Nederland verboden is. ‘Goede, ervaren – en dus duurdere – journalisten worden ontslagen, er komen jonge, onervaren en dus goedkope krachten voor terug.’ Dat is De Morgen aan te zien, vindt Van Scharen. Hij citeerde onder andere chef onderzoeksjournalistiek Douglas de Coninck, die in De Journalist (nr 13, 31.07.2009) schamperde tegen de vele correspondenten van een krant als NRC Handelsblad, met als argument: ‘Het stamt nog uit de tijd dat er geen goedkope vluchten waren.’ Er moet een ondergrens zijn aan de bezetting van een redactie, stelde Van Scharen.

Daar was Campagne het wel (gedeeltelijk) mee eens. ‘Bij Het Parool bestond de redactie uit 75 fte toen ik wegging. Ik heb zelf gezegd: minder dat dit kan niet.’ Maar, vond hij, een redactie kan best klein zijn als je met veel freelancers werkt. Ook benadrukte Frits Campagne dat kleinere redacties saamhoriger en enthousiaster (kunnen) zijn dan grotere. Hij verwees naar de geestdrift waarmee Het Parool aan zijn nieuwe carrière, na het vertrek bij PCM, begon en die hij nu ook bij het AD zegt aan te treffen. Ja, en als er dan gaten vallen op regionale redacties, dan moet daar een mouw aan gepast worden, gaf hij toe.

Misschien, concludeerden zowel Van Scharen als Campagne voorzichtig, verschilt de situatie bij de Vlaamse kranten van die bij de Nederlandse en ziet het er in Nederland wat rooskleuriger uit. Beiden waren het er ook over eens dat kranten (eigen) nieuws vooral niet moeten ‘weggeven’ op internet. ‘Zéker niet voordat het in de krant heeft gestaan! In het Nederlandse medialandschap betekent dat een omslag. ‘Dat is ook het beleid van De Persgroep, maar zelf heb ik dat al lang geleden gezegd’, aldus Campagne. Hij vertelde dat het AD, dat inmiddels ook gestopt is met het plaatsen van (regionaal) eigen nieuws op internet (‘en zeker voordat het in de krant heeft gestaan!’) een klacht kreeg van de lokale omroep uit Dordrecht: ‘Ze zeiden: “Nu kunnen wij geen nieuws meer brengen!” Ze vonden het dus gewoon om dat van ons te pikken!’

Dit is een weergave van het Villamedia/Parooldebat: ‘De Belgen komen!’ over de gevolgen van de overname van PCM door De Persgroep. Parool Theater, woensdag 14 oktober. AD-uitgever Frits Campagne maakte eerder bij Het Parool de overgang naar Van Thillo’s concern mee, eerst als adjunct-hoofdredacteur, later als directeur. De Vlaams-Nederlandse freelance journalist Hans van Scharen Campagne, die bij De Morgen zijn carrière begon en veel voor VTM (de commerciële omroep van De Persgroep) werkte, liet met name in De Journalist (nr 4, 27.02.2009) al kritische geluiden horen over De Persgroep. De derde genodigde, Esther Lammers, adjunct-hoofdredacteur van Trouw), moest het laten afweten bij het debat ‘De Belgen komen!’ Een paar dagen eerder hoorde ze, dat ze dezelfde avond naar een vergadering moest met… Christian van Thillo!