foj 2019

— vrijdag 15 februari 2013, 10:58 | 0 reacties, praat mee

‘Niet te letterlijk willen verbeelden’

´If at first an idea does not sound absurd, then there is no hope for it’, is een gevleugelde uitspraak van Albert Einstein. Maar hij zou ook zomaar uit de mond van illustrator Tammo Schuringa kunnen komen. Villamedia vroeg hem om aan de hand van zijn eigen werk aan te geven wat wel werkt en wat niet.

De illustratie is het ultieme instrument om verbeelding op te roepen, vindt illustrator Tammo Schuringa (51). Tijdens de Kijk op Beeld dagen (een tweedaags programma van de Commissie Onderwijsfonds Publiekstijdschriften (COP) waarin redacteuren van publiekstijdschriften hun beeldtalent kunnen vergroten) vorige week was hij dan ook pleitbezorger voor een meer experimentele aanpak van beeld in Nederlandse printmedia. ‘De verhalen worden de laatste jaren korter, hapklare brokken. De beelden daarbij moeten ook niet al te ingewikkeld zijn. Daardoor is de vraag naar een letterlijke vertaling van tekst naar beeld groot, en is er steeds minder ruimte voor experiment. Dat is jammer, want tekst en beeld kunnen elkaar bij uitstek versterken.’

Schuringa kun je kennen van werk uit onder meer de VPRO Gids, de Volkskrant en Vrij Nederland. Hij is docent aan de ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Zwolle en de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Daarnaast maakt Schuringa deel uit van het illustratiecollectief d.a.t., dat staat voor drawing apart ­together. Samen met Claudie de Cleen en Corinne Bonsma maakt hij tekeningen: één illustrator begint, en geeft het werk door aan de volgende. ‘Vaak levert het onverwachte beelden op, steeds opnieuw moet je je immers zien te verhouden tot het werk van de ander.’

Opzij
‘Opzij belde me een tijdje terug om iets te maken bij een verhaal over afvallen. Ik maakte onder andere een roze tekening van een dikkig meisje en een ingesnoerde rollade dat als vervolgbeeld gebruikt kon worden. Leek mij wel spannend, maar daar dachten ze bij Opzij anders over. Ze begrepen het niet, of vonden het te wild. Uiteindelijk kozen ze voor het roze meisje, maar met een ander vervolg. Toen heb ik de derde illustratie gemaakt, een veel letterlijker beeld, tuttig ook.
Een enkele keer gooi ik mijn kont tegen de krib en geef ik de opdracht terug. Bij Sanoma-bladen heb ik dat wel eens gedaan. Daar gaan ze heel erg uit van wat de lezer wil. Maar hoe weet je wat de lezer wil? Heb je dat wel eens uitgeprobeerd? Ik leg de lezer graag iets voor dat hij in eerste instantie nog niet kent en wat misschien zelfs ongemakkelijk aanvoelt. Henry Ford zei daarover: “If I’d asked people what they wanted, they would have said: faster horses”.’

Vrij Nederland
‘De redactie van Vrij Nederland belde of ik iets kon bedenken bij een verhaal over zelfmoord op het spoor, ze kwamen er zelf niet uit met foto’s. Ik kwam in eerste instantie met de linker illustratie, maar het werd uiteindelijk de rechter omdat ze er kleur in wilden. Zelf vond ik de zwart-witte beter. De zwarte strepen hebben iets van een rouwadvertentie, hij komt heftiger binnen. Ik vind het prima dat de redactie voor de tweede koos. Vrij Nederland is een leuke opdrachtgever die je heel vrij laat, dan is het mooi om in samenspraak te beslissen wat de uiteindelijke keuze wordt.’

Volkskrant magazine
‘Volkskrant magazine is wat voorzichtiger met beeld. Dat merkte ik toen ik werd gevraagd een tekening te maken bij een artikel over de serie Boer Zoekt Vrouw. Ik bedacht de eerste, met de cowboy, maar dat vonden ze te ver van het verhaal af staan. Er moest een vrouw op, en het moest gerelateerd zijn aan Nederland. Naar mijn idee zit alles wat het programma behelst wél in dit beeld. De letterlijke vertaling van cowboy is koeienman, er zit een huisje, een boompje en een beestje in en hij is op jacht.
Uiteindelijk is het de tweede geworden. Een boerin, met het Nederlandse landschap op haar kleding. Wat mij betreft een wat te letterlijke vertaling van de tekst. Ik zoek altijd naar een beeld dat aansluit bij het verhaal, maar waar je wel wat moeite voor moet doen. Ik wil de lezer verrassen, zodat hij gaat nadenken over wat hij ziet. En ook, zonder aanmatigend te willen klinken, een beetje opvoeden.’

Vrij Nederland
‘Deze illustraties stonden bij een verhaal over een stel dat vanuit Suriname naar Nederland remigreerde en daar tegen allerlei bureaucratische regelgeving aanliep. Ik ben begonnen met een tekening van een calvinistische boerin afgezet tegen een foto van de warmte van Suriname. Op dat thema ben ik nog even doorgegaan: het strakke van Nederland tegenover het rommelige van Suriname. Uiteindelijk is dit het geworden. De woorden “kastje” en muur voor een schimmige foto met bomen die ik vanuit de trein heb genomen. Je weet niet waar je je bevindt en het is ook een beetje irritant beeld waarvan je denkt: wat wil je nou? Het vervolgbeeld is de foto uit Suriname. Hier zitten het kastje en de muur ook in, maar dan heel kleurrijk. Het vereist enig denkwerk, en het is cryptisch. Ik ben er erg blij mee.’

www.tammoschuringa.nl

Bekijk meer van

vvoj 2019

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.