Nederlanders overtuigd van belang onafhankelijke journalistiek, maar minder vertrouwen in reguliere media
Negen op de tien Nederlandse burgers vindt de waakhondfunctie van journalisten belangrijk en is sterk overtuigd van het belang van onafhankelijke journalistiek. Dat blijkt uit de onderzoeksresultaten van het eerste deel van het Nieuwswijsheidonderzoek dat in het kader van het project DichterBijNieuws in het voorjaar van 2024 is gehouden onder 1500 Nederlanders.
Dit eerste deel van het Nieuwswijsheidonderzoek keek specifiek naar het imago en de kennis van Nederlandse burgers over de werking van journalistiek.
Enkele onderzoeksresultaten zijn bijvoorbeeld dat driekwart van de Nederlanders vindt dat we niet zonder onafhankelijke journalistiek kunnen, terwijl slechts 3% het daar (helemaal) niet mee eens is. Er zijn wel groepen in de bevolking onder wie die overtuiging minder sterk is: 64% van de 16-34 jarigen bijvoorbeeld is het (helemaal) eens met de stelling dat Nederland niet zonder onafhankelijke, professionele journalistiek kan.
Dit betekent niet dat eenzelfde grote groep burgers de reguliere nieuwsmedia als onafhankelijk beschouwt: 36% denkt dat berichten in de reguliere nieuwsmedia worden gecontroleerd en beïnvloed van buitenaf. Slechts 26% denkt dat (helemaal) niet. Er zijn dus bij ruim 1 op de 3 Nederlanders twijfels over de onafhankelijkheid van nieuwsberichten van de reguliere nieuwsmedia.
Daling vertrouwen
En hoewel Nederlandse burgers nog altijd in grote mate en in alle bevolkingsgroepen gebruik maken van reguliere nieuwsmedia voor hun nieuwsvoorziening, en de interesse voor alternatieve nieuwsmedia over het algemeen laag is, zien de onderzoekers wel dat er sprake is van een daling in het vertrouwen van Nederlanders in de reguliere nieuwsmedia in de laatste jaren.
40% van de Nederlanders heeft minder vertrouwen in de reguliere nieuwsmedia dan voorheen. Als er wordt ingezoomd op die groep dan zou dat 15% van de totale Nederlandse bevolking betreffen. Dat komt neer op circa 2 miljoen burgers in de leeftijd van 16 jaar en ouder.
Het is volgens de onderzoekers ook in deze groep burgers dat een meerderheid denkt dat de reguliere nieuwsmedia worden gecontroleerd en beïnvloed van buitenaf én dat de meeste nieuwsberichten in deze mediakanalen niet onafhankelijk zijn en zonder grondig onderzoek tot stand komen. Deze mensen herkennen hun eigen ideeën niet in de reguliere nieuwsmedia en herkennen ook zichzelf niet in de getoonde personen.
Nieuwe publicatie onderzoeksresultaten
Op 3 mei, tijdens de Internationale Dag van de Persvrijheid, wordt het tweede deel van de resultaten, dat betrekking heeft op de veiligheid van journalisten en de zorgen van de burger, gepresenteerd.
Praat mee