Bijeenkomst

Lezing Rik Suermondt

3 december 2026, 20:00–21:30
Pennings Foundation, Geldropseweg 63, 5611 SE Eindhoven Laatste wijziging: 26 oktober 2026, 15:33

'The making of' reconstrueert hoe een ambitieus project, dat eind jaren tachtig werd samengesteld door grafisch vormgever Anthon Beeke (1940-2018), schrijver-cineast Henk Raaff en met Rik Suermondt als beeldredacteur, bijna verloren ging voordat het ooit het licht kon zien.

Als jonge fotohistoricus verzorgde Rik Suermondt (Waalwijk 1961) midden jaren ’80 de beeldredactie voor Amsterdam Amsterdam. Beeld van een stad in 150 jaar fotografie, samengesteld door Anthon Beeke. Het zou in 1989 moeten verschijnen, 150 jaar na de uitvinding van de fotografie.

Suermondt zocht contact met tal van fotografen of de erfgenamen om beeld te verzamelen van meer dan tachtig fotografen die Amsterdam in anderhalve eeuw hebben vastgelegd, waaronder Ed van der Elsken, Erwin Olaf, Eva Besnyö, Emmy Andriesse, G.H. Breitner, Jacob Olie, Leonard Freed, Cas Oorthuys, Alfred Eisenstaedt en Esther Kroon.

De streefdatum van 1989 werd niet gehaald, maar in 1991 lag het fotoboek klaar om gedrukt te worden. Toch besloot uitgeverij Bert Bakker op het laatste moment de publicatie te schrappen, uit angst dat een oplage van tienduizend exemplaren onvoldoende verkocht zou worden. Vier jaar werk verdween in archiefdozen.

Pas in 2022, dankzij het bedrijf Rotaform, dat het boek als tweetalig relatiegeschenk uitgaf ter gelegenheid van zijn honderdvijftig‑jarig bestaan, kon het boek worden gedrukt en verscheen een deel van de oplage in de vrije verkoop. Het was vrijwel direct uitverkocht.

The making of bevat anekdotes over de fotografen, een analyse van de vormgeving van Anthon Beeke en het verhaal achter de ‘wederopstanding’ van het boek. Ook zijn nooit eerder gepubliceerde illustraties opgenomen uit de originele dummy die Suermondt in zijn bezit heeft. Aan het boek is een soundtrack met 36 songs en videoclips over Amsterdam toegevoegd.

In het boek komt een curieus verhaal aan bod over een foto die niet in Amsterdam maar in Den Bosch bleek te zijn gemaakt. Het betreft een foto van fotojournalist en theaterfotograaf Kors van Bennekom. Jarenlang werd gedacht dat deze opname, een levendige scène die perfect leek te passen bij het Jordaanfestival, een Amsterdamse foto was. Pas bij het terugzien van het originele negatief bleek dat het beeld in werkelijkheid slechts een uitsnede was van een groter geheel. Op dat grotere beeld was duidelijk te zien dat de foto niet in Amsterdam was genomen, maar op de markt in Den Bosch tijdens het Bossche carnaval van 1961. Een bijna‑vergissing die het boek nét niet haalde, maar die in The making of een eigen, verhelderende plek heeft gekregen: als illustratie van hoe makkelijk een beeld verkeerd geïnterpreteerd kan worden.

De speciale editie (gesigneerd, oplage 15) bestaat uit beide publicaties: The making of en de laatste exemplaren van Amsterdam Amsterdam. Beeld van een stad in 150 jaar fotografie in perfecte staat. Vormgeving door Anthon Beeke. Teksten in Nederlands en Engels van Geert Mak, Henk Raaff en Rik Suermondt. Uitgeven door Rotaform, 2022, hc, 388 pp, 360 ill, € 275,00

De lezing wordt georganiseerd in het kader van de landelijke Fotoboekenweek.

Bekijk meer van

Schrijvers en journalisten in opstand tegen Big Tech - banner onder artikel

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Reageren is niet mogelijk op dit bericht.