Tegel Beeld en Geluid

— donderdag 6 december 2012, 09:05 | 1 reactie, praat mee

‘Gratis’ boek Stapel tart auteursrecht

Op Twitter circuleert een oproep om ‘Ontsporing’, het boek van wetenschapsfraudeur Diederik Stapel, gratis te downloaden. Zo voorkom je dat die bedrieger profijt heeft van het verslag van zijn eigen wangedrag. Uit eenzelfde eerlijke verontwaardiging zou je het boek van Stapel kunnen meepikken uit de boekwinkel. Maar daarmee benadeel je de boekhandelaar meer dan Stapel. Collateral damage. Dat wil je niet op je geweten hebben.

Het digitaal jatten van het boek van Stapel, want dat is het, wordt onder anderen aanbevolen door mijn gerespecteerde collega Ad van Liempt. Een sympathieke actie. Dat niet zozeer Stapel, maar vooral diens uitgever nadeel heeft van de illegale verspreiding van ‘Ontsporing’, zal me eerlijk gezegd worst wezen.

Maar toch…
Het auteursrecht ligt al van alle kanten onder vuur. Iedere nieuwe inbreuk, hoe goedbedoeld ook, ondermijnt de rechten van freelance journalisten en publicisten nog verder.
Ad van Liempt publiceerde vele goed verkochte boeken. Ik vind dat hij met zijn oproep dan ook allereerst in zijn eigen voet schiet. En, nóg pijnlijker, ook in mijn voet. Zeg maar: een beetje dom.

Sinds enkele maanden ben ik bestuurslid van Lira. Dat is de organisatie die er onder meer voor zorgt dat freelancers geld ontvangen voor het gebruik van hun geestelijk eigendom door derden. In die korte tijd ben ik doordrongen geraakt van het belang van wetgeving die mijn recht beschermd. En ik zie ook van dichtbij hoeveel strijd, geld en juridische procedures het vergt om mijn rechtmatig aandeel ook werkelijk te verwerven.

Uitgevers zijn daarbij soms bondgenoten. Maar als het gaat om de rechten van hun freelance medewerkers (75 procent van hun totale aantal medewerkers!) zijn het opponenten. De uitgevers vormen een gesloten front als het gaat om hún auteursrecht. Maar freelancers, eenpitters, laten zich maar al te vaak en al te makkelijk uit elkaar spelen. Te vaak zijn we al lang blij als we gepubliceerd worden en daar nog geld voor krijgen ook. Dus hup, niet moeilijk doen als, bijvoorbeeld, een bibliotheek of een archiefinstelling je stukken online zet zonder iets te vragen of te betalen. De bibliothecaris, de bouwer van de site, de uitgever zijn auteursrecht claimt, krijgen keurig waar ze recht op hebben. Niemand haalt het in zijn hoofd hen over te slaan. En wij? Wij zorgen er zelf voor dat we vergeten worden. Wij willen geen graaiers zijn. We maken zelf toch ook gebruik van zulke websites? Dan moet je niet moeilijk doen over een paar centen.
We laten met ons sollen. Dat geldt ook voor mijzelf. Als een uitgever zo vriendelijk is een boek van mij te willen publiceren, doe ik niet moeilijk over mijn contract! En als ik toevallig een artikel van mijzelf tegenkom op een sympathieke website, ga ik toch geen rekening sturen? We laten ons behandelen als losse arbeiders die zich voor de poort van de fabriek verdringen om een baantje. Niet moeilijk doen, anders kiest de voorman je de volgende keer niet meer uit

Leuke actie trouwens, die oproep om Diederik Stapel extra inkomsten door de neus te boren. Ten koste van ons eigen auteursrecht? En wat dan nog. Who cares?

Bekijk meer van

Diederik Stapel

Praat mee

1 reactie

Harriet Duurvoort, 7 december 2012, 19:11

Heel terecht. Het idee om de opbrengst van Stapel’s memoires over zijn duimzuigdissertaties aan een goed doel te schenken - ter beschikking stellen van de wetenschap?- is een veel beter plan.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.