— vrijdag 5 november 2010, 09:00 | 0 reacties, praat mee

Foto’s, foto’s, foto’s en de kansen om ze te publiceren

Technologie is een zegen voor fotojournalisten en geeft hen een voorsprong op iedereen die er niet voor open staat. ‘Ik houd daarom alle vertrouwen in de toekomst van de fotojournalistiek.’ Het is een realistische, maar optimistische boodschap waarmee Santiago Lyon, directeur fotografie van Associated Press (AP), naar Nederland komt. Aanpassen aan de onvermijdelijke verandering is zijn devies voor freelancers en anderen die willen overleven in de fotojournalistiek.

‘De toekomst ligt in een effectiever gebruik van je tijd. Vergroot je mogelijkheden door de kansen te benutten die de ontwikkelingen bieden. Probeer je fotografie bijvoorbeeld te combineren met video en audio. Daar is bij media groeiende vraag naar. Kom met een nieuw, ander product. Wees soepel en creatief, verander mee. Doe je dat niet, vergeet het dan maar.’

De Amerikaan Santiago Lyon is in 26 jaar gepokt en gemazeld in de fotojournalistiek. Als fotojournalist won hij talloze prijzen met fotoseries uit conflictgebieden. Sinds 1991 werkt hij voor Associated Press waarvan de laatste zeven jaar als chef van ongeveer duizend vaste en freelance fotografen overal ter wereld. Met een verspreiding van drieduizend foto’s per etmaal is het nieuwsagentschap een van de grootste ter wereld.

De organisatie van World Press Photo (WPPh) nodigde Lyon samen met vijf andere experts uit om een kleine week lang een keurkorps van twaalf jonge, uiterst getalenteerde fotojournalisten op weg te helpen. Begin dit jaar nomineerden achttien internationale selectiecommissies 162 kandidaten. Het twaalftal werd uitverkoren om mee te doen aan de zeventiende Joop Swart-masterclass van WPPh. Tot het programma behoorde het fotografisch uitwerken van een thema, dit jaar Persistance.

Begin november kwamen de twaalf jongeren een week lang bijeen voor besprekingen met de masters. Ze beoordeelden gezamenlijk het opgedragen werk, hun portfolio’s en voerden gemeenschappelijke discussies over de technische ontwikkelingen, ethische beginselen binnen de fotojournalistiek, omgang met waarheid en integriteit en de spectaculaire veranderingen in het medialandschap.

De fotografen en masters ontmoeten elkaar op de zolder van het Amsterdamse fotomuseum Foam. De ruimten verkeren in een intieme chaos van lege koffiebekertjes, half opgegeten broodjes, achteloos gestalde camera’s, laptops, stapels fotoboeken en losse contactvelletjes met foto’s. Iedere dag geeft een master er met een informele lezing zijn visie op het vak.

Zondagmiddag 31 oktober is het de beurt aan Lyon, tevens docent fotojournalistiek aan de Harvard University. Ontspannen begint hij met het goede nieuws: ‘Ik ben verbaasd en onder de indruk. Wat een fantastisch werk heb ik van jullie gezien! Zelfs in deze voor ons turbulente tijden is de kwaliteit van de producties van een hoger niveau dan ik ooit heb gezien. Dat geeft me hoop en maakt me optimistisch.’

De jonge fotojournalisten horen het op hun gemak aan. Sommigen zijn zo vermoeid van de praat- en kijksessies dat ze gestrekt liggend op de vloer, met fototassen als hoofdkussen, vragen voor de AP-directeur formuleren. Lyon lijkt het niet te deren. Anderen blijven tussentijds oog houden voor het beeld: ze fotograferen elkaar bij voortduring of richten de lens op de ondersteunende fotoseries die Lyon op de wand projecteert.

Ze horen over grote thema’s zoals de journalistieke waarheid (‘Our business is the truth’), over manipulatie van de werkelijkheid met photoshop, (zero tolerance), technische ontwikkelingen (omarm ze) en de fotobehoefte van nieuwsbureaus (lever basisfoto’s én creatieve foto’s). Na twee uur praten valt pas het onderwerp van onzekere tijden; de krimpende redactiebudgetten, teruglopende advertentie-inkomsten en veranderende beeldbehoeften bij de media als gevolg van ander kijkgedrag bij de consument. De AP-fotochef bezweert de wanhoop, die heeft postgevat bij een deel van de fotojournalisten: ‘Word een nieuwe fotograaf. Haal meer uit je werk, breid het uit. Maar blijf bij je belangrijkste gereedschap: je nieuwsgierigheid.’

De masterclass loopt formeel ten einde, maar gaat ongedwongen door als de deelnemers zich naar het diner haasten. Geen voetbal, de Amsterdamse grachten of de dood van een bekende Nederlandse auteur, maar foto’s, foto’s, foto’s en de kansen om ze te publiceren is wat hen in beslag neemt. Lyon legt nog in een paar minuten uit waarop hij zijn vertrouwen in de toekomst van de fotojournalistiek baseert. Hij neemt deze lichting jonge fotografen als voorbeeld: ‘Ik bewonder hun aanpak, de voorbereiding, journalistieke samenhang van hun series, de subtiliteit, nuances, empathie en vooral hun energie. Alles is gericht op de effectiviteit van het werk.’

Hij noemt het een ‘wereldwijze’ generatie, betrokken en behept met de gave alles te halen uit de huidige technologische ontwikkelingen. Door een slimme omgang met de techniek, zal volgens hem de aandacht zich nog meer richten op een effectvolle uitwerking van het onderwerp. Lyon zegt nauwelijks twijfel te hebben: ‘Mijn geloof in de fotojournalistiek is onwankelbaar. Een foto blijft een geweldig middel om te communiceren. Hij is universeel, behoeft geen vertaling en kan door iedereen op elk gewenst moment en in elke tempo worden bekeken. De kracht van een enkele foto staat buiten kijf, ook al verandert alles er omheen.’

Bekijk meer van

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.