Chouf! Qra!

De expositie Chouf! Qra! is ontwikkeld en samengesteld door beeldjournalist Joost Pollmann in samenwerking met Stichting Beeldverhaal Nederland, de Wereldomroep en het Persmuseum. Het is de eerste expositie in de nieuwe locatie van het Persmuseum, bestemd voor tijdelijke tentoonstellingen, aan het Museumplein in Amsterdam. Middenin het culturele hart van de hoofdstad gesitueerd waardoor ook buitenlandse toeristen hun weg er naar toe zullen vinden, zo verwachten de samenstellers.

Pollman, beeldjournalist bij de Volkskrant, is twee jaar bezig geweest met het samenstellen van de tentoonstelling. Niet in de laatste plaats omdat de communicatie met de Arabische tekenaars lastig was. Pollman: ‘Vaak krijg je wel antwoord op de eerste mail die je stuurt, maar daarna hoor je soms maanden niks meer. Dat kan uit wantrouwen voortkomen, maar het is ook de cultuur: alles wordt beschikt door Allah. Dat maakte het heel lastig.’

Hij reisde zelf naar Beirut om een indruk te krijgen van de Arabische Lente. ‘Dat was heel confronterend. Vanuit de ontbijtzaal in mijn hotel keek ik uit op flats die vol zaten met kogelgaten. Ik kreeg eerder een indruk van Arabische Ellende dan van Arabische Lente.’

Het resultaat van zijn zoektocht naar cartoonisten en striptekenaars die invloedrijk zijn in de Arabische wereld, is een gevarieerd overzicht geworden van strips, cartoons en graphic novels met daarbij duiding over welke rol ze spelen of hebben gespeeld bij de opstanden.

Er hangt onder meer werk van Zeina Abirached, die het dagelijkse leven in Libanon beschrijft, van Mohammed Shennawy die in het satirische tijdschrift Tok Tok (Egypte) publiceert en van Gihén ben Mahmoud in wiens tekeningen Islamitische superhelden en vechtlustige vrouwen opduiken.

Pollman heeft goed gelet op geografische spreiding. Er is naast werk uit genoemde landen ook werk van tekenaars te zien uit Syrië, Irak, Bahrein, Marokko, Tunesië, Soedan en Koeweit.

Met de tentoonstelling wil hij vooral een wereld laten zien die in het Westen nauwelijks bekend is. En daarnaast een belangrijk vooroordeel wegnemen: de misvatting dat afbeeldingen in Islamitische landen verboden zouden zijn. Dit verbod treft namelijk alleen de plaatsen waar gebeden wordt. ‘Buiten de moskee wordt gewoon getekend, gefotografeerd, gefilmd, gepubliceerd en gelezen’, aldus Pollman.