Nieuws
Sharpe stapt naar Raad om rehabilitatie
donderdag 25 november 2010
James Sharpe, die vorige week opstapte als Tweede Kamer-lid voor de PVV, wil zijn naam zuiveren. Sharpe, wiens professionele levensloop door diverse media werd gevolgd, stapt naar de Raad voor de Journalistiek (RvdJ) voor ‘rehabilitatie’. Zakelijke activiteiten van Sharpe rond sms-diensten in Hongarije werden door de mededingingsautoriteiten aldaar met forse boetes bestraft. Ook kwam uit dat hij jaren terug een man met een renschoen met spikes in het gezichthad geslagen. Bij de Raad heeft Sharpe klachten tegen diverse media ingediend, bleek woensdag tijdens een interview met de Wereldomroep. “Het is voor media vrij makkelijk je neer te zetten en een scoop te hebben, maar ze vergeten dat je ook een mens bent en constant met een besmeurd profiel door het leven moet. Voor ik überhaupt iets anders kan, moet ik mijn naam zuiveren”, aldus Sharpe.
Verborgen camera RTV Oost ging te ver
donderdag 30 september 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) heeft regionale zender RTV Oost op de vingers getikt voor een reportage die met een verborgen camera is gemaakt. Verslaggevers klopten onaangekondigd aan bij de voormalige klusjesman van SE Fireworks, het vuurwerkbedrijf dat op 13 mei 2000 explodeerde in een wijk van Enschede. De camera zat verborgen in een pen. RTV Oost wilde zijn reactie peilen op een belastende getuigenverklaring, maar de klusjesman stuurde de programmamakers weg. Volgens de RvdJ was deze overvaljournalistiek ongeoorloofd: het gebruik van de beelden leverde enkel privacyschending op - geen relevante informatie over de oorzaak van de vuurwerkramp.
Raad geeft Storms gelijk over foto
woensdag 29 september 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) heeft een klacht van Nina Storms tegen de hoofdredacteur van Quotenet gegrond verklaard. Volgens Storms werd bij een reeks artikelen dezelfde gemanipuleerde foto geplaatst, waarop het lijkt alsof ze twee middelvingers opsteekt. De foto maakt volgens Storms inbreuk op haar privacy en is - door het “op een zeer overtuigende wijze” uitgevoerde photoshopwerk - in haar opinie bovendien misleidend. Herhaalde verzoeken om de foto niet langer te gebruiken, omdat deze onnodig grievend zou zijn, werden door Quotenet genegeerd. De Raad bevestigt dat de foto “onbetwist een manipulatie betreft”. “Een afbeelding met een of twee omhoog wijzende middelvingers kan algemeen als grievend worden ervaren”, weet de Raad. “Naar het oordeel van de Raad is door deze context en het onvermeld laten van de bewerking onvoldoende kenbaar dat de gewraakte foto een bewerking of satire betreft”, schrijft het in zijn besluit. Quotenet heeft inmiddels een nieuw artikel online, mét duidelijk bewerkte foto. Zie ook besluit RvdJ
Leidraad RvdJ: opnemen gesprekken mag
dinsdag 28 september 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) heeft de Leidraad voor journalistiek handelen aangepast en uitgebreid. Voortaan staat het een journalist vrij telefoongesprekken op te nemen, maar bij (gedeeltelijke) publicatie van die opname is toestemming van de geïnterviewde nodig. Onderzoeksjournalist Joep Dohmen (NRC Handelsblad) die in 2009 door de Raad op de vingers werd getikt omdat hij een telefoongesprek met een manager van een vastgoedbedrijf op band had opgenomen vindt, dat de journalistieke waakhond een stap in de goede richting heeft gezet. ‘Maar nog steeds is niet duidelijk of het nu wel of niet verplicht is de geïnterviewde vooraf te melden dat het gesprek wordt opgenomen.’ Lees verder
Klacht tegen Telegraaf gegrond verklaard
woensdag 18 augustus 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) tikt De Telegraaf op de vingers omtrent hun berichtgeving over fraude in Flevoland. De politie Flevoland had de zaak aanhangig gemaakt. Na een onderzoek naar fraude die gepleegd zou zijn bij een bedrijf in Dronten schreef de krant in 2009 dat fraudeurs in Flevoland vrij spel hadden. De politie Flevoland had niet veel met de zaak te maken omdat veel aangiftes van buiten de regio kwamen. Wel waren er rechtshulpverzoeken binnengekomen die in behandeling waren genomen. De Raad voor de Journalistiek heeft deze klacht gegrond verklaard. De krant heeft de politie Flevoland onterecht in een negatief daglicht gesteld. Ook werd de rol van de politie in de zaak niet genoemd. Meer bij Politie.nl
RTV Oost voor Raad om Enschede-docu
dinsdag 10 augustus 2010
Slachtoffers en nabestaanden van de vuurwerkramp in Enschede, ruim tien jaar geleden, hebben een klacht ingediend bij de Raad voor de Journalistiek tegen regionale omroep RTV Oost. Aanleiding is een documentaire van RTV Oost waarin de ramp als bedrijfsongeval werd gepresenteerd. Een reconstructie van onderzoeker Bas van den Heuvel zou echter een heel ander beeld schetsen: de ramp zou zijn veroorzaakt door een mislukte inbraakpoging. De Belangenvereniging Slachtoffers Vuurwerkramp Enschede besloot daarop om RTV Oost ter verantwoording te roepen voor de naar mening van oud-voorzitter Albert Vasse verspreiden van “feitelijke onjuistheden, onzorgvuldige journalistiek” en “het dienen van individuele particuliere belangen.” RTV Oost is verbaasd over de klacht, omdat er na de documentaire nieuwe tips uit de samenleving kwamen. Nabestaanden zouden de inspanningen van de omroep juist bijzonder gewaardeerd hebben, stelt de omroep tegenvoer het ANP. De politie Twente beraadt zich volgens een woordvoerster nog op een reactie op Van den Heuvels theorie dat een inbraak de aanleiding voor de ramp is geweest.
RvdJ negatief over berichtgeving Tripoli
woensdag 4 augustus 2010
De Nederlandse media hebben privacyregels overschreven in hun berichtgeving over de vliegtuigcrash in Tripoli, afgelopen mei. Dit oordeelt de Raad voor de Journalistiek in een woensdag gepubliceerde uitspraak. Volgens de raad was het publiceren van foto’s van slachtoffers en nabestaanden “niet noodzakelijk om de ernst van het ongeluk te tonen”. De RvdJ kapittelt het interview van De Telegraaf met de enige overlevende van de ramp, het negenjarige Nederlandse jongetje Ruben. “Ontoelaatbaar”, volgens de Raad. Ook het vermelden van de achternaam had achterwege dienen te blijven. Het interview van De Telegraaf riep heftige reacties op. Er was veel kritiek omdat de grenzen van privacy zouden zijn overschreden.
RvdJ geeft geen oordeel over tweet
donderdag 29 juli 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) acht zich in een zaak tussen columnist Raja Felgata en HP/De Tijd niet bevoegd een oordeel te vellen over een specifiek bericht op Twitter, omdat het daarbij om persoonlijke uiting en niet om een journalistieke gedraging handelde. Of iets een journalistieke activiteit is, hangt af van de inhoud van het bericht, stelt de Raad. Felgata diende een klacht in tegen HP/De Tijd-journalisten Charlotte Bouwman, Bas Paternotte en Niek Stolker, omdat via de website was gemeld dat Felgata was ontslagen naar aanleiding van een open brief aan schrijver Robert Vuijsje. Vervolgens had Paternotte op Twitter gesuggereerd dat Felgata bij HP/De Tijd had gesolliciteerd, hetgeen voor Felgata onder meer aanleiding was om naar de Raad te stappen. Lees verder
Einde voor Stichting MediaDebat
donderdag 27 mei 2010
Per 1 januari 2011 moeten de taken van Stichting MediaDebat zijn overgedragen aan de Raad voor de Journalistiek (RvdJ). De stichting heft zichzelf dan op, valt te lezen in het jaarverslag. Volgens dat jaarverslag werden beide partijen al bestuurd door dezelfde organisaties uit het mediaveld. Stichting Mediadebat organiseerde bijeenkomsten en debatten over actuele onderwerpen, kwesties en hypes waarin de relatie tussen pers en publiek aan de orde komt. MediaDebat moest in de ogen van minister Plasterk een van de drie pijlers zijn onder zelfregulering van de sector, samen met de Raad voor de Journalistiek en de Nederlandse Nieuwsmonitor. Meer bij De Nieuwe Reporter
Raad buigt zich over tweets
dinsdag 18 mei 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) behandelt vrijdag 21 mei voor de eerste keer een zaak waarbij ook Twitter-berichten meewegen. Columniste Raja Felgata diende een klacht in tegen journalisten Charlotte Bouwman, Bas Paternotte en Niek Stolker van HP/De Tijd. Het blad meldde op de website vorige maand dat Felgata zou zijn ontslagen naar aanleiding van een open brief aan schrijver Robert Vuijsje. Paternotte zou via Twitter onder meer hebben gesuggereerd dat Felgata ’serieus’ bij HP/De Tijd had gesolliciteerd, waarop Felgata aankondigde naar de Raad te zullen stappen.
Laroes: richtlijn van RvdJ wenselijk
vrijdag 14 mei 2010
NOS-hoofdredacteur Hans Laroes roept op zijn weblog de Raad voor de Journalistiek op een richtlijn te geven hoe om te gaan met de privacy van slachtoffers van rampen. ‘Ik zou me overigens kunnen voorstellen dat de Raad voor de Journalistiek op eigen initiatief een uitspraak doet over beeld- en naamgebruik, opdat er nadere criteria worden ontwikkeld’, aldus Laroes. Hij verdedigt de aanpak van de NOS en stelt tegelijk voor in ‘fase 2′ de naam van het jongetje en zijn beeltenis niet meer te gebruiken. Wanneer ‘fase 2′ aanbreekt, is niet duidelijk. Wel heeft de NOS via de twitterfeed nosvliegramp laten weten beeld van Ruben alleen bij dringende reden nog te gebruiken.
Herben naar rechter om BNN-docu
vrijdag 7 mei 2010
Voormalig LPF-fractievoorzitter Mat Herben sleept omroep BNN voor de rechter wegens smaad. Ook dient hij een klacht in bij de Raad voor de Journalistiek. Dat schrijft het AD. Herben is woedend over de documentaire over de moord op Pim Fortuyn die de omroep woensdag uitzond. Daarin werd Herben afgeschilderd als een mol van Defensie, die Fortuyn moest overhalen te kiezen voor de JSF. “Die hele uitzending was een aaneenschakeling van geruchten en beweringen die volstrekt uit de lucht zijn gegrepen”, aldus Herben. BNN reageert in de krant dat het ‘op basis van archiefmateriaal bestaande feiten opnieuw heeft gerangschikt’. De reactie van Herben zit volgens BNN wel in het programma. Zijn reactie zou nu hetzelfde zijn als toen, namelijk ‘dat dit alles is gebaseerd op leugens’. Meer bij AD / Trouw
‘Leidraad Raad niet te strak toepassen’
donderdag 6 mei 2010
De leidraad van de Raad voor de Journalistiek moet niet te strak worden toegepast. Belangrijker is de omstandigheden te wegen waaronder een publicatie tot stand is gekomen. Ook het medium dat publiceert telt. ‘In NRC Handelsblad kan meer dan in het Reformatorisch Dagblad’, zegt Victor Lebesque, de nieuwe voorzitter van de Raad voor de Journalistiek in een interview met Villamedia magazine. Lees verder
Lebesque voorzitter RvdJ; Brouwers weg
woensdag 21 april 2010
UPDATE Oud-Volkskrant-redacteur Victor Lebesque (69) wordt de nieuwe voorzitter van de Raad voor de Journalistiek. Hij volgt oud-NCRV-voorzitter Ton Herstel op bij de ‘waakhond’ van de pers. Het is het voor het eerst dat de voorzitter uit de journalistiek komt, en niet uit de rechterlijke macht. Ook wordt de functie voor het eerst betaald, voor twee dagen in de week. Bart Brouwers heeft afscheid genomen als lid van de raad. Hij was lid namens het Genootschap van Hoofdredacteuren. Daarvan is hij sinds zijn nieuwe functie van hoofdredacteur lokaal online bij de Telegraaf geen lid meer en dus vertrok hij ook bij de raad. Nu-hoofdredacteur Laurens Verhagen heeft dinsdag ook afscheid genomen als journalist-lid, omdat hij niet beschikbaar was voor nog een termijn van vier jaar.
Klacht tegen EenVandaag bij RvdJ
vrijdag 12 maart 2010
Bij de Raad voor de Journalistiek (RvdJ) is een klacht ingediend tegen EenVandaag, de nieuws- en actualiteitenrubriek van Avro en Tros op Nederland 1. Het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN) is van mening dat het ‘op 1 maart uitgezonden verkiezingsdebat met partijleiders op een buitengewoon suggestieve wijze beelden van Marokkaanse jongeren als onderbouwing zijn gebruikt voor de debatstelling: De islam vormt een gevaar voor de samenleving’. Volgens SMN wordt een volstrekt uit de lucht gegrepen en insinuerend verband gelegd tussen overlast door jongeren en de islam.’ SMN stapt naar de RvdJ omdat het niet tevreden is over de afhandeling van de klacht door de hoofdredactie van EenVandaag.
Nieuw reglement RvdJ
maandag 1 maart 2010
De Raad voor de Journalistiek heeft zijn werkwijze aangepast. Voortaan worden niet meer alle klachten in behandeling genomen. Ook is het mogelijk dat uitspraken worden herzien als de raad zich op de verkeerde feiten blijkt te hebben gebaseerd. Beide veranderingen volgen na kritiek uit de media dat de klachtenprocedure bij de raad een aantal onbedoelde negatieve effecten had. In de oude situatie werden ook klachten waarvan duidelijk was dat die ongegrond of niet ontvankelijk waren in behandeling genomen, waarbij de media waarover werd geklaagd ook om een verweer werd gevraagd. Nu kunnen de voorzitter en de secretaris dat soort klachten direct afwijzen. Lees verder
Klacht OM over Vrij Nederland ‘gegrond’
dinsdag 2 februari 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) heeft een klacht van het Openbaar Ministerie (OM) rond twee artikelen die vorig jaar in Vrij Nederland (VN) verschenen, gegrond verklaard. VN-journalisten Marian Husken en Harry Lensink trokken in het stuk ‘Sjoemelen loont’ de integriteit van individuele officieren van justitie en van het OM in twijfel. Zo zou er op “willens en wetens” gemaakte fouten eigenlijk geen sanctie staan. De RvdJ stelt dat er “onvoldoende onderscheid is gemaakt tussen de feiten en omstandigheden in uitspraken van rechtbanken en gerechtshoven en hun eigen mening”. Bovendien zijn ter illustratie uitspraken van rechtbanken en gerechtshoven, omwille van de leesbaarheid, herschreven in eigen bewoordingen. Daarbij werd volgens de Raad echter een andere lading aan de feiten gegeven. Husken en Lensink hebben daarbij grenzen overschreden en verzuimd wederhoor toe te passen bij het OM, oordeelt de Raad.
‘Satire geen onderwerp voor RvdJ’
vrijdag 22 januari 2010
Minister Plasterk (OCW) heeft vragen beantwoord van Kamerlid Van der Vlies (SGP) over een uitspraak van de Raad voor de Journalistiek (RvdJ) rond een klacht van de Bond tegen het vloeken. De Raad stelt dat het onbevoegd is te oordelen over een sketch van het RTL 5 programma ‘Nieuw Dier’, waarin het laatste avondmaal werd geparodieerd. Satire en amusment zijn niet-journalistiek; de Raad acht zich niet bevoegd om een inhoudelijk oordeel te geven over de gewraakte uitzendingen. Van der Vlies vroeg de minister waarom satire en amusement niet binnen de bevoegdheden van de RvdJ vallen - en waarom daar bij het opstellen van de statuten nooit aan gedacht is. Plasterk antwoordt: “Op uitingen met een satirisch of amuserend karakter zijn journalistieke principes als hoor en wederhoor niet van toepassing. Het is niet logisch om dergelijke uitingen wel in de statuten van de Raad voor de Journalistieke op te nemen.” Ook een speciaal klachtenloket over satire of een uitbreiding van de bevoegdheden van de Raad noemt Plasterk onwenselijk. Er zijn volgens de minister voldoende gedragscodes en mogelijkheden om grieven te uiten. “Dat vind ik voldoende. Mensen hebben ook een eigen verantwoordelijkheid in hun omgang met de media”, aldus Plasterk.
RvdJ tikt Elsevier op de vingers
woensdag 22 december 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) heeft een klacht tegen weekblad Elsevier gegrond verklaard. In het artikel “Kogelgaten en heroïne” met de onderkop “Limburg wordt wanhopig van Marokkaanse drugsrunners en van de rechter die gerichte aanpak blokkeert. ‘Het is altijd raak.’” wordt de onderneming genoemd en ten onrechte aangemerkt als (deel van een) crimineel samenwerkingsverband, zonder toepassing van wederhoor. Ook omdat de bewering dat de onderneming deel zou uitmaken van een crimineel samenwerkingsverband niet te herleiden is naar een van de door het weekblad gebruikte bronnen had Elsevier de onderneming de gelegenheid moeten geven om te reageren en zij hadden in dit geval klaagster ook anoniem kunnen opvoeren, aldus de RvdJ. Meer bij de RvdJ
Journalisten aangeklaagd door oud-SS’er
dinsdag 21 december 2010
TROS-verslaggevers Jelle Visser van EenVandaag wordt samen met collega Jan Ponsen aangeklaagd door de voormalige Nederlandse SS’er Heinrich Boere. De twee journalisten worden vandaag verhoord door de Amsterdamse politie. “Op verzoek van de in Duitsland wonende oorlogsmisdadiger Heinrich Boere. De aanklacht luidt ’schending van de vertrouwelijkheid van het woord’, een vergrijp waar volgens paragraaf 201 maximaal drie jaar cel voor staat”, zegt Visser. “Het Duitse openbaar ministerie heeft een officieel verzoek om rechtshulp ingediend.” Ponsen en Visser filmden Boere in 2009 met een verborgen camera in een bejaardenhuis in het Duitse Eschweiler voor de actualiteitenrubriek EenVandaag. De oorlogsmisdadiger klaagde bij de Nederlandse Raad voor de Journalistiek over de operatie, maar deze oordeelde dat Boeres privacy ‘niet onevenredig is aangetast’ en dat EenVandaag ‘niet journalistiek ontoelaatbaar heeft gehandeld’. Meer bij de Telegraaf
‘Nieuwsuur terug bij RvdJ’
vrijdag 5 november 2010
“Ik heb goede hoop dat Nieuwsuur de Raad voor de Journalistiek (RvdJ) weer zal erkennen en terug zal komen”, aldus Victor Lebesque, de nieuwe voorzitter van de RvdJ in Mediazaken op BNR Nieuwsradio. De Raad bestaat 50 jaar, maar heeft nog wel steeds te kampen met enkele media die niet meewerken. Daaronder zijn TROS Radar, Telegraaf en Elsevier en RTL Nieuws. In Mediazaken discussieert Lebesque met Harm Taselaar, hoofdredacteur van RTL Nieuws. Van hoofdredacteur van Nieuwsuur, Carel Kuyl, kreeg Lebesque de indruk dat Nieuwsuur de Raad weer zal erkennen. Meer bij BNR Mediazaken
‘Quote werkte niet met open vizier’
woensdag 25 augustus 2010
Tijdschrift Quote heeft niet met open vizier gewerkt bij het tot stand komen van het artikel ‘Sjoege van zaken‘ in het novembernummer van 2009. Ook hebben de redacteuren M. van den Broeke, F. Müller en M. van Geest hun bronnen onterecht niet te gelegenheid geven tot wederhoor en hebben ze de privacy van hen geschonden. Dat oordeelt de Raad voor de Journalistiek. De redacteuren hebben onder meer informatie uit een privégesprek gebruikt, een gesprek afgeluisterd tussen de klager en zijn vrouw en Nicolette van Damen en de privacy van de zoon van de klager geschonden.
‘Geen fatsoenregels voor journalisten’
zaterdag 29 mei 2010
Aan een eenduidige richtlijn van de Raad voor de Journalistiek over fatsoen is geen behoefte. Dat verhoudt zich niet met de pluriformiteit van de pers. Media moeten hun eigen afwegingen maken. Wel is er behoefte aan discussie. ‘fatsoen is een kwestie van smaak. Discussie kan je opvattingen daarover nuanceren en aanscherpen’. Dat zei Arendo Joustra, voorzitter van het Genootschap van Hoofdredacteuren, vrijdag tijdens zijn jaarrede. Lees verder
Raad Journalistiek: uitbreiding leidraad
woensdag 26 mei 2010
De leidraad van de Raad voor de Journalistiek zal worden uitgebreid. De huidige regels bevatten lacunes als het gaan om de bescherming van de privacy van slachtoffers van rampen en oorlogen. Dat kondigde voorzitter Ton Herstel dinsdag aan aan het eind van het debat over de ethische grenzen van de journalistiek. De discussie-avond in Amsterdam was georganiseerd door de Raad voor de Journalistiek en de NVJ. Lees verder
Raad reageert op Ruben-berichtgeving
maandag 17 mei 2010
De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) heeft volgens eigen zeggen inmiddels ruim honderd brieven en e-mails ontvangen van burgers die zich hebben gestoord aan de berichtgeving over de vliegramp in Libië. Met name het artikel van 14 mei, waarin de Telegraaf de enige overlevende telefonisch ondervroeg, lokte woedende reacties uit. “Dat de kwestie van groot belang is voor (het publieke vertrouwen in) de journalistiek blijkt verder uit het feit dat de media in de afgelopen dagen niet alleen elkaars handelen hebben bekritiseerd, maar ook uitleg hebben gegeven over hun eigen werkwijze”, schrijft de Raad. Er wordt onderzocht in hoeverre de Leidraad die het Raad hanteert voldoende handvatten biedt om een uitspraak te doen. Ook onderzoekt de Raad of er een debat over de berichtgeving wenselijk is.

