Nieuws
Zweepslagen voor Iraanse cartoonist
donderdag 10 mei 2012
Iran heeft een cartoonist veroordeeld tot 25 zweepslagen vanwege een tekening waarin een parlementslid met een voetbalshirt staat afgebeeld. Mahmoud Shokraiyeh tekende parlementariër Lotfi Ashtiani in voetbalshirt vanwege een plan om voetbalclubs te verhuizen. De tekening bevat geen politieke statements - hoewel een donker eeltplekje op het voorhoofd een subtiele verwijzing zou zijn van iemand die te hard bidt. Cartoonisten zien de veroordeling dan ook als een zware straf en een escalatie van repressie. Shokraiyeh zal op enig moment moeten langskomen om zijn 25 zweepslagen in ontvangst te nemen. Uit solidariteit hebben andere Iraanse cartoonisten ook tekeningen over Ashtiani gemaakt. Meer bij Cagle
Iran bouwt ‘landelijk intranet’
dinsdag 10 april 2012
Iran lijkt vaart te maken met een volledige ontkoppeling van het reguliere internet, om binnen een half jaar te komen tot een soort ‘nationaal intranet’, waar al het verkeer gecontroleerd en geblokkeerd kan worden. Officieel is dat om te komen tot een ’schoon internet’, waar verderfelijke informatie geweerd kan worden. Rond augustus zou geen Iraanse burger meer rechtstreeks toegang tot internet hebben, meldt zakenkrant International Business Times. Alleen sites die officieel worden vrijgeschakeld - het zogeheten whitelisten - kunnen dan nog worden opgevraagd. Diverse repressieve regimes gebruiken vergelijkbare systemen. Wie de techniek levert voor dit nieuwe Iraanse intranet, is niet bekend.
De absurde mediacratie verklaard
woensdag 29 februari 2012
RECENSIE Spindoctors, mediageile dan wel onzekere politici en op kijkcijfers beluste journalisten beheersen de media. Wat is nog waar? Wat is nog oprecht? Toneelgezelschap Orkater speelt er de voorstelling ‘Breaking the News’ over. Het verschil tussen toneel en werkelijkheid is nauwelijks waarneembaar. Lees verder
ACTA naar Europese Hof van Justitie
woensdag 22 februari 2012
Het Europese Hof van Justitie moet oordelen of het anti-piraterijverdrag ACTA wel verenigbaar is met grondrechten als vrijheid van meningsuiting en het recht op privacy. Er bestaat veel weerstand tegen het het Anti-Counterfeiting Trade Agreement, die bestrijding van productvervalsingen en piraterij tegen moet gaan. De afgelopen weken gingen in diverse landen mensen de straat op om te protesteren. Er wordt gevreesd voor een beperking van de vrijheid van het gebruik van internet. Om die reden heeft Europees Commissaris Karel De Gucht (Handel) vandaag bekendgemaakt het verdrag naar het Europese Hof voor Justitie te sturen. De Europese Comissie en enkele lidstaten hebben het verdrag al geratificeerd. In Nederland is een meerderheid van de Tweede Kamer tegen de ratificering. Meer bij Het Parool
WRC: optreden tegen stoorzenders
dinsdag 21 februari 2012
Het opzettelijk verstoren van radio- en televisieuitzendingen moet niet worden gedoogd, luidt een nieuwe clausule in het internationale Regioreglement. Dit internationale verdrag handelt over het gebruik van radiofrequenties en regelt de banen van satellieten. Tijdens de World Radiocommunication Conference (WRC) in Genève is een clausule toegevoegd waarin overheden wordt opgeroepen op te treden als de verstoringen vanuit hun grondgebied plaatsvinden. Met name Perzisch- en Arabischtalige uitzendingen worden veelvuldig gestoord. Wereldomroepen Audiovisuel Extérieur de la France, BBC World Service, Deutsche Welle, Radio Nederland Wereldomroep en Voice of America hadden op deze toevoeging aangedrongen. Jan Hoek, algemeen directeur van de Wereldomroep, is tevreden over het nu officiële standpunt van de WRC. “Het opzettelijk verstoren van uitzendingen is een fundamentele schending van het recht van mensen om overal ter wereld informatie te ontvangen en door te geven”, aldus Hoek. Hij vindt dat ook satellietbeheerders en andere dienstverleners een principiële rol hebben informatievrijheid te helpen garanderen.
Saudische journalist vast om tweets
maandag 13 februari 2012
Hamza Kashgari, een 23-jarige Saudische journalist die Saudi-Arabië was ontvlucht na bedreigingen, is in Maleisië gearresteerd en zal worden uitgeleverd. Kashgari schreef recent enkele Twitter-berichten, weinig meer dan een imaginair kritisch ‘gesprek’ met de profeet Mohammed. De inmiddels gewiste berichten zouden volgens sommigen in Saudi-Arabië godslasterlijk zijn. Er kwamen tienduizenden klachten en de roep om Kashgari te arresteren groeide. De journalist vluchtte naar het buitenland, waar hij na tussenkomst van Interpol in Maleisië werd vastgezet. Kashari zou op weg zijn geweest naar Nieuw-Zeeland om daar asiel aan te vragen. Hij kan in principe ter dood veroordeeld worden voor ‘belediging van de profeet’. Lees verder
HRW betreurt situatie Egypte
maandag 13 februari 2012
Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) stelt dat de situatie in Egypte, een jaar na het afzetten van president Hosni Mubarak, beroerd is. Er zijn doorlopend aanvallen op de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van media. Critici worden bedreigd met juridische stappen en soms fysiek geweld. Er zijn militaire - geen civielrechtelijke - tribunalen tegen bloggers, demonstranten en journalisten. Licenties voor nieuwe televisiestations worden niet verleend en Al Jazeera (dat een cruciale rol speelde tijdens de omwentelingen in Egypte) moest een regionaal kantoor sluiten. Human Rights Watch stelde een overzicht samen van de ernstigste schendingen van het afgelopen jaar.
Iran jaagt op journalisten
vrijdag 3 februari 2012
In de aanloop naar parlementsverkiezingen in Iran is de druk op journalisten in dat land sterk vergroot, melden pers- en mensenrechtenorganisaties. Sinds deze maand zijn al tien journalisten opgepakt, stelt het Newyorkse Comité ter Bescherming van Journalisten. Bij arrestaties zou veelvuldig geweld worden gebruikt; er zijn meldingen van gebroken botten en kapotgeslagen tanden. Human Rights Watch (HRW) meldt dat niet enkel journalisten doelwit zijn: ook hun familie wordt aangepakt, vermoedelijk om de druk op gevangenen te vergroten. Iran wil verder digitaal protest onderdrukken: een schrijver en webbouwer is ter dood veroordeeld voor het aanbieden van “illegale inhoud”, aldus HRW. Een programmeur die een applicatie bouwde waarmee foto’s kunnen worden geüpload is eveneens ter dood veroordeeld, aldus technologiesite Mashable. De straffen zijn nog niet ten uitvoer gebracht. Meer bij Comittee for the Protection of Journalists / Human Rights Watch / Mashable
Oezbeekse journalist ineens langer vast
donderdag 26 januari 2012
In Oezbekistan is een journalist die al sinds 1999 vast zat, enkele dagen voor hij vrij zou komen, opnieuw veroordeeld. Muhammad Bekjanov moet daardoor vijf jaar langer zitten. De aanklacht tegen Bekjanov is onduidelijk; hij zou gevangenisregels hebben overtreden in een ruzie met medegevangenen. Persvrijheidsorganisaties stellen dat zijn originele veroordeling ook al op ongeloofwaardige beschuldigingen was gebaseerd. Bekjanov, die schreef voor de onafhankelijke en inmiddels opgeheven Oezbeekse krant Erk, zou in de gevangenis zo vaak zijn mishandeld dat hij geen tanden meer heeft en gehoorschade heeft opgelopen. In 2003 werd hij vanuit zijn ziekenhuisbed geïnterviewd - hij had toen tuberculose - en vertelde dat zijn been onder marteling was gebroken. Een andere collega van Erk werd in 1999 ook tot 15 jaar cel veroordeeld. Of hij vrijkomt, is onduidelijk. Meer bij CPJ
Miljoenen voor vrij internet buitenland
vrijdag 9 december 2011
Nederland gaat de komende jaren zo’n 6 miljoen euro uittrekken voor het stimuleren van internetvrijheid in het buitenland. Bloggers en cyberactivisten kunnen op Nederlandse steun rekenen, aldus minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal. Hij deed die toezegging tijdens een door Nederland georganiseerde conferentie over de vrijheid van meningsuiting op internet. In landen waar internetvrijheid wordt beperkt, zouden activisten moeten kunnen uitwijken naar een ‘noodinternet’, dat Nederland wil helpen meefinancieren. Hoofdgast Hillary Clinton, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, stelt dat alle landen moeten helpen een vrij internet te garanderen, bericht NU.nl. Vorige week maakte het Europees Parlement bekend volgend jaar 125 miljoen euro in een speciaal internetvrijheid-fonds te storten. Eurocommissaris Neelie Kroes zal vandaag een oproep doen aan de technologie-industrie: hun producten stellen repressieve regimes in staat internet te filteren, activisten op te sporen en informatie ontoegankelijk te maken. Ze zouden zich moeten afvragen of het loont om met dergelijke overheden zaken te doen.
Vrijspraak voor columnist Havana
donderdag 1 december 2011
Een columnist van het studentenblad Havana is definitief vrijgesproken van het beledigen van joden als groep. Dat heeft de Hoge Raad op 29 november bepaald. In een van zijn wekelijkse columns schreef de columnist over zijn ervaringen met Israëlische toeristen in het buitenland en zijn constatering dat hij bij conflicten “altijd aan de kant van de niet-jood” staat. De opmerking “soms snap ik best hoe het in 1937 allemaal zo ver heeft kunnen komen” is volgens een eerdere uitspraak van de rechtbank Amsterdam choquerend voor joodse mensen, maar niet nodeloos grievend. Een columnist bezit volgens die uitspraak - naast de algemene vrijheid van meningsuiting - een zekere “vrijheid van artistieke expressie”. Het Openbaar Ministerie besloot in beroep te gaan bij de Hoge Raad, dat het oordeel van de Amsterdamse rechtbank echter bevestigde. Daarmee is de columnist definitief vrijgesproken.
‘Niks aan de hand in Iran’
vrijdag 5 augustus 2011
In een uitgebreid interview met nieuwszender Euronews heeft de Iraanse president Ahmadinejad gesteld dat het onmogelijk is dat de onrust in andere landen in de regio overslaat naar zijn land. Met betrekking tot de rechtszaak tegen oud-president Hosni Mubarak van Egypte zei Ahmadinejad: “We moeten het betreuren dat sommige leiders zulke slechte relaties hebben met hun volk dat ze hier [in de rechtszaal, red.] eindigen.” Op de vraag of het volk zich in 2009 niet ook voor meer democratie heeft uitgesproken, zegt Ahmadinejad: “Wat in Iran is gebeurd is niet hetzelfde als in andere landen aan de hand is. Hier werden volstrekt vrije verkiezingen gehouden. Maar gebouwen en auto’s vernielen is overal verboden en dat is wat de politie en het rechtssysteem probeert te voorkomen.” Op de vraag welke vrijheid dissidenten als Mousavi en Karroubi hebben (beide onder huisarres, red.) stelde Ahmadinejad dat elk land gevangenissen heeft. “Heeft Engeland geen gevangenissen?”, aldus Ahmadinejad - die stelde zich niet te kunnen bemoeien met de rechtsgang. Volledig interview bij Euronews
Kritiek op nieuwe wet Irak
donderdag 14 juli 2011
Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) heeft de Iraakse autoriteiten opgeroepen een wet op de vrijheid van meningsuiting te herzien. Het huidige wetsvoorstel bevat elementen die de vrijheid beperken. Vage omschrijvingen waarbij autoriteiten mogen ingrijpen ‘uit publiek belang’ of ‘ter bescherming van publieke moraal’ kunnen worden misbruikt. Volgens HRW zijn er ook plannen om het beledigen van ‘heilige symbolen of personen’ strafbaar te stellen. De wet zou verder het recht op samenscholing gunnen, maar in enkele artikelen diezelfde rechten weer inperken. Volgens de mensenrechtenorganisatie is het de laatste jaren moeilijker geworden om te protesteren. Demonstranten en journalisten zien zich nog steeds geconfronteerd met geweld, soms uit sectarische hoek, maar vaak ook vanuit de overheid.
Volledige vrijspraak Wilders
donderdag 23 juni 2011
De rechtbank Amsterdam heeft vandaag politicus Geert Wilders op alle aanklachten vrijgesproken van groepsbelediging, aanzetten tot haat en discriminatie. De rechtbank oordeelt dat interviews, de film Fitna en columns die Wilders gaf of produceerde kritiek hebben op godsdienst en niet op een bepaalde groep mensen. Verder zijn opmerkingen over geweld door Marrokaanse jongens niet gericht op mensen vanwege hun geloof, aldus de rechtbank. Bepaalde termen die Wilders bezigt zijn volgens de rechtbank “weliswaar grof en denigrerend, maar niet opruiend”. De uitspraken zetten niet aan tot haat of discriminatie. De benadeelde partijen worden door de algehele vrijspraak niet ontvankelijk verklaard in hun vorderingen. Een eventueel hoger beroep moet binnen 14 dagen worden ingesteld. Zie verder uitspraak BQ9001
Syrische blogster blijkt Amerikaanse man
dinsdag 14 juni 2011
Een goed gelezen weblog van een Amerikaans-Syrische weblogster, die vanuit Damascus blogde over haar leven als lesbische vrouw in Syrië, blijkt volledig verzonnen. De Amerikaan Tom MacMaster heeft opgebiecht ‘Amina Arraf’ te hebben bedacht. Het begon als grap, maar Arraf groeide als snel uit tot een symbool en ‘levende persoon’, compleet met Facebook-account en diverse contacten in Syrië en daarbuiten. De door MacMaster bedachte Arraf kwam recent in het nieuws, omdat ze door de Syrische autoriteiten zou zijn gearresteerd. Mensen maakten zich ernstige zorgen, maar er groeide ook twijfel over Arrafs identiteit. Foto’s bleken gekopieerd en niemand, zelfs niet mensen waarmee ze al tijden relaties onderhield, had haar ooit écht gesproken. MacMaster heeft een uitgebreid excuus op de website gezet, maar de woede om zijn misleiding is er niet minder om. Een aantal mensen zegt zichzelf in gevaar te hebben gebracht door bij de Syrische autoriteiten te protesteren en navraag te doen naar Arrafs welzijn. Pikant detail: een van de contacten die ‘Arraf’ onderhield - met de lesbische weblogster Paula Brooks - bleek óók een man te zijn. Meer bij The Guardian
Azerbeidzjan laat journalist vrij
vrijdag 27 mei 2011
Azerbeidzjan heeft, ruim een jaar nadat het was veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), journalist Eynulla Fatullajev vrijgelaten. Fatullajev heeft dan vier jaar vastgezeten, na in 2007 te zijn veroordeeld voor smaad en aanzetten tot terrorisme. Toen Azerbeidzjan in 2010 door het EHRM werd veroordeeld, kreeg de journalist nog 2,5 jaar extra cel, nadat er verdovende middelen in zijn cel zouden zijn aangetroffen. Fatullajev, die in artikelen de officiële lezing van een slachtpartij in het stadje Khojali weersprak, is slechts een van vele journalisten die gevangen zitten omdat ze kritiek durfden leveren op de Azerbeidzjaanse autoriteiten. In een eerste reactie zegt Futallajev dankbaar te zijn voor de internationale steun die hij tijdens zijn gevangenschap heeft gekregen.
‘Uitgave mag gekleurde reacties wissen’
vrijdag 29 april 2011
De Commissie Gelijke Behandeling (CGB) heeft geoordeeld dat tijdschrift Elsevier politiek gekleurde reacties van de website mag verwijderen, als die niet overeenstemmen met haar eigen opvattingen. Een bezoeker, die zijn politieke overtuiging als ‘D66-achtig’ omschrijft, liet reacties achter waarin hij het blad onder meer een ‘rechts medium’ noemde. De reacties werden verwijderd, waarna de man zich gediscrimineerd voelde. Volgens Elsevier-hoofdredacteur Arendo Joustra verdwenen de reacties vanwege zijn grove taalgebruik, maar wilde het blad zich uit principiële overwegingen op dat punt niet verweren bij het CGB. Lees verder
Uitgeversprijs IPA voor Bui Chat
vrijdag 29 april 2011
De International Publishers Association (IPA) heeft de jaarlijkse ‘Freedom to Publish Prize’ deze keer toegekend aan de Vietnamese uitgever Bui Chat. De directeur van uitgeverij Giay Vun verdient waardering voor zijn “voorbeeldige moed waarmee hij de vrijheid te mogen publiceren verdedigt.” Het tien jaar geleden opgerichte Giay Vun publiceert werk van ’stoepdichters’ en houdt het werk van deze denkers, schrijvers en kunstenaars buiten bereik van de autoriteiten. Bui Chat: “Boeken hebben de kracht om de wereld vrij te maken: vrijheid voor hen die boeken uitbrengen, voor hun lezers en voor mensen om te bespreken wat boeken voor hen betekenen. We hopen dat deze prijs een steun in de rug zal zijn voor onafhankelijke uitgeverijen en een beschaafde samenleving in Vietnam.”
‘Export internetfilters beter controleren’
maandag 11 april 2011
Nederlandse ict-bedrijven die technologie leveren waarmee internetverkeer gefilterd kan worden, moeten zich vooraf vergewissen dat afnemende landen ze niet voor repressieve doeleinden inzetten. Dat schrijft minister Maxime Verhagen (Economische Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer. Verhagen wil gaan praten met bedrijven om te voorkomen de export van filtertechniek resulteert in een beperking van meningsvrijheid elders. “Bedrijven hebben een bijzondere verantwoordelijkheid om er zelf voor te zorgen dat hun technologie niet in verkeerde handen valt”, aldus Verhagen. Hij wil op Europees niveau afspraken over de levering van internetfiltertechniek. De filters worden onder meer gebruikt om de verspreiding van kinderporno te bestrijden, maar landen als China en Iran gebruiken zulke technologie om het interne internetverkeer te schonen van ongewenst geachte, afwijkende informatie. NOS-video: Verhagen over filters / Bericht Rijksoverheid.nl
OVSE uit forse kritiek op Turkije
dinsdag 5 april 2011
Het is beroerd gesteld met de persvrijheid in Turkije, stelt de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) op basis van een studie naar de media in het land. Dunja Mijatovic, binnen de OVSE verantwoordelijk voor het mediasegment, wijst op de tientallen journalisten die al gevangen zitten. Turkije heeft momenteel 57 journalisten in de gevangenis, maar lopende rechtszaken kunnen dat aantal mogelijk verhogen tot 700 tot 1000. “Het enorme aantal zaken roept fundamentele vragen op over het juridische kader rond journalistiek in Turkije”, aldus Mijatovic. Landen binnen de OVSE, waaronder Turkije, hebben zich gecommitteerd aan de vrijheid van meningsuiting en de bescherming ervan. Landen hebben volgens Mijatovic het recht om de nationale veiligheid te beschermen, maar maatregelen mogen niet worden ingezet om mediavrijheden te beperken. “Het is belangrijk dat autoriteiten objectieve berichtgeving over zelfs gevoelige onderwerpen als terrorisme en nationale veiligheid beschermen.” Meer bij OVSE / Lijst gevangen journalisten / Foto: OSCE/Susanna Lööf
Bahreinse blogger van bed gelicht
woensdag 30 maart 2011
De laatste - inmiddels verwijderde tweet - van de prominente Bahreinse blogger Mahmood al-Yousif was omineus: “Police here for me”. Zijn arrestatie, in de vroege ochtend, werd kort daarop bevestigd door zijn broer en zoon. De teksten van al-Yousif op JustBahraini misten hun uitwerking op Bahreini niet: hij roept op tot samenwerking en verdraagzaamheid en was daarmee een katalysator voor de onvrede in het land. De site werd binnen Bahrein al geblokkeerd, maar de autoriteiten wilden nu ook de bron aanpakken. Op Twitter is nu een protestactie in gang gezet, met de hashtag #FreeMahmood.
Pluim en vermaning voor IJsland
woensdag 23 maart 2011
De commissie Buitenlandse Zaken van het Europees Parlement heeft vandaag twee voorstellen van GroenLinks-europarlementariër Judith Sargentini overgenomen. Samen vormen deze voorstellen een duidelijke boodschap aan kandidaat-lidstaat IJsland: een modern IJsland is welkom in de Europese Unie. Sargentini herinnert IJsland aan het verbod op walvisvangst in de Europese Unie. Het land negeert het internationale moratorium op walvisjacht. “Dat zal moeten veranderen als het land lid wil worden van de EU. In Europa is de walvis een beschermde soort en dat moet zo blijven”, aldus Sargentini. Lof is er voor het Icelandic Modern Media Initiative, het vooruitstrevendste pakket aan wetsvoorstellen voor meningsuiting, vrijheid van informatie en vrijheid van media. Sargentini: “Als vrijhaven voor onderzoeksjournalisten, klokkenluiders en contentproviders kan IJsland de hele wereld een dienst bewijzen. Daar zit toekomst in. Ik hoop dat het land de durf heeft om afscheid te nemen van oude praktijken zoals de walvisvangst en de nieuwe kansen van het internet te omarmen. Zo’n IJsland is een aanwinst voor de Europese Unie.”
‘Politieke voorkeur Volkskrant op de site’
maandag 21 maart 2011
‘Zet op de Volkskrantsite wat de redactie stemt en je weet hoe de vlag erbij hangt’, schrijft politiek commentator Martin Sommer zaterdag in de Volkskrant. ‘Journalisten hebben opvattingen. Maak die zichtbaar, dat is beter dan het tussen-de-regels-door engagement dat je anders krijgt. Geen keurmerk van objectiviteit, maar het omgekeerde’, aldus Sommer. In zijn betoog haalt hij de suggestie onderuit van PvdA-Kamerlid Martijn van Dam voor een journalistiek keurmerk. Volgens Sommer heeft het geen zin dat journalisten objectiviteit zweren. Beter is dat ze hun politieke voorkeur bekend maken. Nog beter dat hoogleraren dat ook doen. Want ook de wetenschap is niet objectief.
RSF komt met nieuwe lijst internetvijanden
maandag 14 maart 2011
Op de ‘Internationale dag tegen de internetcensuur’ afgelopen zaterdag, heeft de organisatie Reporters sans Frontières een nieuwe lijst bekendgemaakt van de ‘vijanden van het internet’. In totaal zijn er tien vijanden: Myanmar, China een Cuba voeren de lijst aan. Ook staan er zestien landen onder toezicht, vanwege ‘twijfelachtig internetbeleid’. Volgens secretaris-generaal Jean-François Julliard heeft één op de drie internetgebruikers geen onbeperkte toegang tot het internet. “Ongeveer zestig landen censureren het internet in verschillende mate. Zeker 119 mensen zitten in de gevangenis omdat ze het internet hebben gebruikt om hun mening te uiten”. Meer bij RSF
VN: ‘Internettoegang is recht’
maandag 6 juni 2011
De Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties (UNHCR) heeft in een vorige week verschenen rapport vrije toegang tot internet tot een recht verheven. Speciale raporteur Frank La Rue roept in zijn verslag staten op internettoegang te allen tijde beschikbaar te houden, óók op momenten van politiek onrust. Het volledig afsluiten van internet, zoals recent in onder meer Libië en Syrië is gebeurd, is in strijd met het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten. Interessant is dat La Rue ook beperkingen die worden opgelegd in de strijd tegen auteursrechtenschendingen en bescherming van intellectueel eigendom. Mensen om die reden afsluiten van internet (Frankrijk heeft wetgeving die dat regelt, red.) is eveneens buitenproportioneel, stelt La Rue. Wetgeving in die richting zou niet moeten worden gemaakt; bestaande wetgeving zou moeten worden afgeschaft, aldus La Rue. Meer in het rapport [.pdf] / bij Wired

