Freelance-journalist.nl
 
 
Nieuwe pagina 1

Een site van de sectie
Freelance van de
Nederlandse vereniging
van Journalisten

Nieuwsoverzicht
Adres, contact
Activiteiten

Bestuur
Leverings-
voorwaarden
Jaarverslag:
2004
2003
2002


Thema:
C2000

Archief en dossiers

 

 

 


*
E-mail Sectie:
Ellie Speet
E-mail Redactie:
Lotte van Doorn

 

 

Jaarverslag 2003
van de sectie Freelance

 

 

VERBREDING DIENSTVERLENING

 

De collectieve belangenbehartiging, moeizame processen over contracten en auteursrechtvergoedingen waarin de NVJ met de uitgevers en omroepen is verwikkeld, leveren de freelancers op korte termijn niet veel op. De NVJ beraadt zich op een nieuwe vorm van dienstverlening waarvan freelancers individueel bij hun beroepsuitoefening direct profijt hebben en laat onderzoek doen naar de behoefte van freelancers.

 

CONSULENTSCHAP

Freelance journalist en consulent Agnes Koerts presenteert op de algemene ledenvergadering van de sectie Freelance de uitkomst van het onderzoek dat zij heeft verricht. De freelancers die aan het onderzoek hebben meegewerkt, zijn over het algemeen tevreden over de NVJ en zien met name de juridische dienst als rugdekking. Daarnaast is er inderdaad behoefte aan een eigen aanspreekpunt voor zelfstandig gevestigde leden van de NVJ. De dienst zou moeten voorzien in meer op de beroepspraktijk toegesneden service en informatie, voor freelancers, omroepfreelancers en fotojournalisten.

Uit het onderzoek blijkt dat freelance journalisten in eerste instantie gericht zijn op hun creatieve beroepsbeoefening. Bedrijfsmatige aspecten lopen daarbij achter. Er is vraag naar ondernemersadviezen, coaching, en cursusaanbod, zowel op bedrijfsmatig als op inhoudelijk terrein. Ook is er behoefte aan producten en service, bijvoorbeeld  computerassistentie en verzekeringen. Leden willen hiervoor marktconforme tarieven betalen, zo mogelijk met NVJ-korting.

Naast de reguliere sectiebijeenkomsten willen freelancers elkaar in kleine gerichte bijeenkomsten en intervisiegroepjes ontmoeten om ervaringen uit te wisselen. Zij zien een rol voor de NVJ weggelegd om deze netwerken te bevorderen.

Er wordt naar gestreefd om de dienst begin 2004 van start te kunnen laten gaan.

 

WAZ

Reconstructie dringend gewenst

De WAZ is in de huidige vorm voor freelancers een schamele voorziening. Degenen die ervoor in aanmerking komen, ontvangen pas na een jaar uitkering, die maximaal 70% van het minimumloon kan bedragen, terwijl er wel een forse premie voor wordt betaald. Niettemin baren de eerste berichten over de mogelijke verdwijning van de WAZ zorgen. Bij het opheffen van de regeling zullen sommige freelancers op de bijstand, een nog schameler vangnet, aangewezen raken. Het belangrijkste voordeel van de WAZ boven een particuliere AOV is dat de WAZ geen uitsluiting kent. De NVJ pleit bij de ministeries van Economische Zaken en VWS, fractievoorzitters en kamerleden ervoor om de WAZ ingrijpend te reconstrueren in plaats van af te schaffen.

 

AUTEURSRECHT

 

Wurgcontracten en andere ongunstige bepalingen

Na vergeefse pogingen van de beroepsorganisaties om in overleg te komen met de Sanoma-directie is er nog steeds sprake van wurgcontracten voor freelancers die voor deze uitgever werken. Informeel overleg met de directie levert geen aanpassing van betekenis in de syndication-voorwaarden op.

Het vooronderzoek dat de NVJ laat doen naar de haalbaarheid van een NMa-procedure tegen Sanoma komt neer op een advies om de procedure niet in gang te zetten. Er wordt naar andere vormen gezocht

De freelancers zetten nu zelf ludieke acties op touw onder aanvoering van oud-sectie bestuurslid Hans Hermans. Illustratoren vervaardigen Sanoma-spotprenten die als protest op tal van schermen op de redactieburelen van media in binnen- en buitenland verschijnen. De actie levert wel pers op, maar geen bereidheid van de Sanoma-directie om met de freelancers verder over de contracten te onderhandelen.

Aan het einde van het jaar vormen FLA, BNO, Fotografenfederatie en NVJ een nieuwe werkgroep-Sanoma om te trachten door gezamenlijke actie de Sanoma-directie te bewegen de bezwarende bepalingen uit de wurgcontracten te halen.

 

De groep Volkskrant-freelancers, die eerder een contract tekenden waarbij zij akkoord gingen met een vergoeding van 2 procent voor hergebruik van hun werk op internet, ontvangt van de hoofdredactie een brief dat die betaling wordt stopgezet. De hoofdredactie laat de freelancers weten automatisch van instemming uit te gaan als er niet op de brief wordt gereageerd.

Later wordt ook de nieuwe freelancers een contract voorgelegd waarin van de auteursrechten wordt afgezien. De Volkskrant verwacht dat de freelancers hun bijdragen leveren aan de papieren krant, de website, het centraal archief voor PCM-dagbladen en Lexis Nexis zonder dat er voor hergebruik wordt betaald. De pogingen van de NVJ om de hoofdredactie van de Volkskrant te bewegen op hun bepaling terug te komen leveren vooralsnog niets op.

 

STICHTING NIEUWSWAARDE
Actieve werving

Stichting Nieuwswaarde keert in het verslagjaar een bedrag van bijna 240.000 euro uit aan 645 journalisten. Het aantal aanmeldingen stijgt fors ten opzichte van het voorgaande jaar. De stijging is mede het gevolg van een actieve werving. Stichting Nieuwswaarde roept schrijvende journalisten op zich aan te melden voor de verdeling van reprorecht- en thuiskopievergoedingen. Reprorechtgelden worden uitgekeerd voor het kopiëren uit dag-, nieuws- en opiniebladen. Thuiskopievergoedingen worden aan journalisten uitgekeerd voor het privé kopiëren van nieuws- en actualiteitenrubrieken die door radio en televisie zijn uitgezonden.
In de komende periode zal de hoeveelheid geld dat voor repartitie onder freelance journalisten beschikbaar is alleen maar toenemen. Stichting Nieuwswaarde is namelijk door de Stichting Leenrecht aangewezen als de verdeelorganisatie van de vergoedingen voor het uitlenen van tijdschriften. De stichting streeft er naar in de loop van 2004 die gelden ook daadwerkelijk aan journalisten over te maken, in elk geval aan de schrijvende journalisten.

De Stichting Nieuwswaarde werpt zich ook op als de vertegenwoordiger van fotojournalisten op het terrein van het collectief rechtenbeheer. De stichting wendt zich tot freelance fotojournalisten met het voorstel zich aan te sluiten. Voor het einde van het jaar geven veel fotojournalisten aan die oproep gehoor.
Hoewel Stichting Nieuwswaarde zeer tevreden is over de sterke groei van het aantal auteurs dat zich heeft aangemeld, blijft de stichting van mening dat een te groot aantal journalisten geen gebruik maakt van het recht op uitbetaling van vergoedingen. Stichting Nieuwswaarde gaat dan ook door met het verstrekken van informatie aan journalisten over de mogelijkheid geld te ontvangen uit de collectieve auteursrechten.

 

HERGEBRUIK

Schadevergoeding

De kantonrechter in Amsterdam beslist dat een NVJ-lid een schadevergoeding van 300 procent krijgt toegekend omdat artikelen zonder toestemming overgenomen zijn op internet. Het is de eerste keer dat een rechter hergebruik op internet stevig afstraft.

 

BIJEENKOMSTEN

De sectie freelance organiseert ook dit jaar een aantal succesvolle bijeenkomsten. De algemene ledenvergadering wordt gecombineerd met een netwerkbijeenkomst..

De vergadering in juni heeft een kleine agenda; eind 2002 is immers al een jaarvergadering gehouden. De belangrijkste agendapunten vormen het consulentschap voor freelancers en de bestuursverkiezing. Sjoerd van der Meulen treedt af als voorzitter, Lies Janssen vervult de opengevallen plaats als interim-voorzitter op. Colet van der Ven doet haar intrede in het sectiebestuur.

Op uitnodiging van het sectiebestuur geeft André Beemsterboer, directeur van Cedar,  een toelichting over de wetswijziging in het reprorecht waardoor, behalve de overheid, nu ook bedrijven voor repro-auteursrechten moeten betalen. Hij benadrukt dat het voor programmamakers, journalisten en fotojournalisten van groot belang is zich bij Stichting Nieuwswaarde aan te sluiten.

Het thema voor de aansluitende netwerkbijeenkomst luidt ‘Hoe ziet de markt voor freelancers eruit?’ Freelance journalisten en panelleden Leon Willems (IKON), Laura Starink (M‑NRC Handelsblad), Kees Schiferli, headhunter, en NVJ-voorzitter Kees Schaepman discussiëren onder leiding van Frénk van der Linden over de invloed van de markt op de mogelijkheden van freelance journalisten. Het panel en zo’n 60 freelance journalisten komen snel tot de conclusie dat de ontwikkelingen op de markt niet rooskleurig  zijn. De bezuinigingen in de mediasector hebben tot gevolg dat steeds meer freelancers worden geschrapt. De budgetten van krantenredacties worden kleiner waardoor uiteindelijk de freelancers flink worden gedupeerd. Ook bij de omroepen zijn het de freelancers die het eerste weg moeten. Met het wegbezuinigingen verdwijnt echter ook belangrijke specifieke kennis en er blijft steeds minder tijd over voor diepere achtergrondverhalen.

Terwijl het werk voor de freelancers afneemt worden ook nog eens de tarieven naar beneden bijgesteld. Er zijn niet alleen sombere geluiden. Er zijn freelancers die met redelijk succes een jaarlijkse verhoging van het honorarium kunnen bewerkstelligen als zij met een groep collega’s gezamenlijk onderhandelen. Anderen benadrukken dat freelancers zich meer als ondernemer moeten opstellen en moeten onderhandelen over hun kwaliteiten.

 

In december wordt speciaal voor leden van de sectie freelance in het Persmuseum in Amsterdam een voorbezichtiging georganiseerd van de tentoonstelling Fokke en Sukke. Voor zo’n 50  freelancers houdt striptekenaar Jean-Marc van Tol een boeiend verhaal over zijn ervaringen als freelancer en laat met vaart de een na de andere striptekening op overheadsheets gestalte krijgen. De tekeningen vormen aanleiding voor stevige discussies, onder meer over grenzen en ethiek.

 

BESTUUR EN SECRETARIAAT

Samenstelling bestuur sectie Freelance: Sjoerd van der Meulen, voorzitter (tot juni 2003); Lies Janssen, interim-voorzitter (vanaf  juni 2003); Jeannette van Ditzhuijzen, Maria Genova, Roos Schlikker, Colet van der Ven. (vanaf juni 2003)

Portefeuillehouders Freelance in het NVJ-bestuur: Jaap Herschel (tot 1.1.2004), Mehmet Ulger

Ellie Speet, secretaris; M. Wilms, secretaresse (vanaf augustus 2003)

 

 

 


 

 

 

Nieuwe pagina 1




villamedia.nl

Voorpagina Freelance | Naar NVJ | Naar VillaMedia
Reageren:
freelance@nvj.nl Telefoon NVJ: 020 -67 66 77 1