NVJ compleet lid

— donderdag 28 maart 2024, 10:59 | 0 reacties, praat mee

Fotocollectie Nationaal Archief moeilijk toegankelijk na ontslag medewerkers Stichting Spaarnestad Photo

Fotocollectie Nationaal Archief moeilijk toegankelijk na ontslag medewerkers Stichting Spaarnestad Photo
Op de plank bij het Nationaal Archief zijn vele jaargangen ingebonden exemplaren van weekblad Panorama. - © Paul van Riel

De zestien miljoen foto’s van het Nationaal Archief, een van de grootste collecties van Europa, dreigen voor een groot deel ontoegankelijk voor publiek te worden, en dat baart zorgen, schrijft NRC. Laatste wijziging: 28 maart 2024, 10:59

Oorzaak is het ontslag van vijf werknemers van de Stichting Spaarnestad Photo die bij het Nationaal Archief de foto’s ontsloten en exploiteerden. Zij zijn om economische redenen ontslagen. Het toegenomen aanbod van rechtenvrij te gebruiken oude persfoto’s en een navenant afnemend aantal opdrachten voor de stichting deed Spaarnestad financieel de das om.

De gehele collectie van Spaarnestad Photo werd in 2011 ondergebracht bij het Nationaal Archief, dat het beheer van de foto’s heeft overgenomen. Spaarnestad Photo droeg nog de zorg voor de exploitatie van het materiaal.

Met twaalf miljoen foto’s is Spaarnestad Photo het grootste fotoarchief van Nederland op het gebied van pers- en documentaire fotografie. De kern van de collectie is het fotoarchief van de Haarlemse Rooms-Katholieke tijdschriftenuitgeverij De Spaarnestad (het latere VNU), opgericht in 1906 en bekend geworden met bladen als Katholieke Illustratie, Libelle, Beatrijs, Margriet en Panorama.

Op de site van het Nationaal Archief staan nu ruim 1,2 miljoen gedigitaliseerde foto’s, maar dat is nog geen 10 procent van het totale bezit. Ruim 400.000 van deze foto’s zijn rechtenvrij te downloaden, ook voor commercieel gebruik. De overige 800.000 foto’s konden na bemiddeling van de Spaarnestad-medewerkers tegen betaling besteld worden. Die foto’s zijn vanaf volgende week niet meer op te vragen.

De werknemers van Spaarnestad Photo hebben vrijdag hun laatste werkdag. Het archief stopt dan ook definitief met het commercieel exploiteren van beelden. Dat betekent dat het overgrote deel van de collectie, namelijk het niet-gedigitaliseerde deel, op slot gaat.

Flip Bool, gepensioneerd conservator van het Nederlands Fotomuseum vreest dat de fotocollectie van het Nationaal Archief verandert in “een dood archief”. Fotoarchieven gelden volgens Bool steeds minder als belangrijk cultureel erfgoed. hij geeft ook aan dat het Maria Austria Instituut in Amsterdam [beheerder van een reeks archieven van bekende fotografen] het ook al moeilijk heeft.

Ook het ANP noemt de ontwikkeling zorgelijk. De toegankelijkheid van hun niet-gedigitaliseerde foto’s gaat bijna naar nul. “Verdwenen zijn ze niet, maar er bij komen is nu zo omslachtig dat het feitelijk onmogelijk is”, aldus algemeen directeur Martijn Bennis. Meer bij NRC

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.