VERSLAG
Bijeenkomst met Raed Jarrar
– internetblogger uit Irak
Hotel Park Plaza, 18 november 2004
Georganiseerd door NVJ – sectie Internetjournalisten ism Villa de Wereld

Introductie door Froukje Santing (mede-oprichtster van de sectie en werkzaam bij NRC):
Raed Jarrar is een van de bekendste bloggers over Irak. Hij is Irakees, architect van beroep, werkt nu aan zijn masters in Amman, Jordanië, maar komt en gaat regelmatig naar Irak. Ook is hij directeur van de NGO ‘Emaar’ die reconstructieprojecten in Irak verwezenlijkt.

Raed Jarrar:
Ik heb veel informatie uit Irak door mijn familie, vrienden en eigen reizen (laatste 4 jaar ben ik er 15 keer geweest). Ik reis meestal over de weg van Amman naar Bagdad. Maar door de strijd in Fallujah zijn er meer roadblocks en kan ik nu minder naar Irak reizen. Ook worden de vliegtuigen en luchthavens aangevallen. Het heeft ook niet informatief of strategisch veel nut om nu lang en vaak in Bagdad te zijn. De elektriciteit valt vaak uit, internetverbindingen zijn slecht.

De weblog is eigenlijk onbedoeld begonnen. Twee vrienden en ikzelf begonnen op internet een persoonlijk dagboek. Dat kwam omdat we problemen hadden met het verzenden van e-mails naar elkaar. Dat werd toen gecontroleerd. Daarom begonnen we een vrije website. Het was een aantal maanden voor het uitbreken van de oorlog met de Amerikanen. We vertelden elkaar kleine, persoonlijke dingen en brachten nieuwtjes. We schreven Arabisch en Engels. Het was een ontmoetingsplek van drie vrienden die op een verschillende manier naar de ontwikkelingen in Irak keken. Op een gegeven moment ontdekten we dat anderen ook naar onze site kwamen. Het gaf me een gevoel alsof we werden ‘afgeluisterd’ . Er kwamen vragen van (Engelstalige) bezoekers. Dat is ook de reden geweest dat we steeds meer in het Engels gingen schrijven. Pas na het begin van de oorlog kwam er meer aandacht van buitenaf. En ik werd me pas echt bewust dat onze site een beetje faam kreeg toen ik een paar weken na de invasie werd aangesproken door iemand die enthousiast vertelde dat hij informatie over Irak haalde van een weblog en ik tot de ontdekking kwam dat het míjn weblog was.
Ik deed veel samen met Salam Pax (pseudoniem, 2 x Vrede). Nadat Salam Pax bekend was van de weblog, is hij ook gaan vertalen voor buitenlandse kranten. Salam was verlegener dan ik. Ik werd steeds actiever.
Ik werd me ervan bewust dat ik een bron van informatie werd voor de buitenwereld die op dat moment alleen informatie kreeg van ‘embedded’ journalisten. Dat veranderde mijn manier van schrijven. Ik werd me ervan bewust dat het niet meer alleen mijn twee vrienden waren die meelazen, maar ‘de hele wereld’. Ik voelde me verantwoordelijk voor de informatie die ik gaf. Ik werd reporter. De nadruk lag niet meer op persoonlijke zaken, maar ik wilde een breder beeld geven, ook over politieke en militaire zaken en over nieuws uit het hele land. Toch is het bijzondere van een blog dat het individueel en persoonlijk is. Dat onderscheidt een weblog van mainstream-media. Mensen wilden van mij weten hoe ik het als Irakees persoonlijk ervaarde. Ervaarde ik de komst van de Amerikanen als bevrijding? of als een invasie? Waren de checkpoints van de Amerikanen vriendelijk naar Irakezen of niet? En de weblog is ook een plaats om algemene informatie over Irak te geven. Bezoekers stellen soms vragen als: Is er een universiteit in Irak? Kunnen vrouwen naar school? Etc. Met mijn weblog kan ik een realistisch beeld geven van het leven in Irak.

Froukje Santing: Jij bent geen doorsnee Irakees. Je spreekt Engels, je hebt een andere lifestyle, Zien de mensen jou als een vertegenwoordiger van Irak?
Raed Jarrar: Dat is een gevaarlijk aspect van bloggen. En blogger is geen ambassadeur of woordvoerder. Ik ben namens niemand gekozen en spreek alleen voor mezelf. Soms wordt er door de mainstream-media misbruik gemaakt van bloggers. Bijvoorbeeld na de invasie. Er was misschien één blogger die een foto liet zien dat mensen de Amerikanen bloemen gaven, alle andere gaven een ander beeld. Maar mainstream-media in Amerika kunnen dan die ene foto overnemen en zeggen dat Amerikanen door de bevolking als bevrijders werden binnengehaald. Ik ben inderdaad geen doorsnee Irakees, ik heb beter onderwijs genoten en ben niet religieus. Ik weerspiegel niet de mening van veel mensen, eigenlijk maar van een heel klein groepje Irakezen. Ik ben me ervan bewust dat anderen mijn informatie kunnen misbruiken om een ander beeld van Irak te maken dan ik heb. Ik ben daarom ook heel voorzichtig om absolute statements op mijn weblog te geven. Ik ben me ervan bewust dat ik niet namens de Irakese bevolking kan spreken.
Maar voor mij is het blogger-zijn ook maar een aspect van mezelf. Ik ben ook architect, directeur van een Ngo enzovoorts.

Froukje Santing: Je was vanaf het begin tegen de Amerikaanse invasie. Welke effecten heeft het bloggen op jou gehad? Was er een interactie tussen wat jij deed en wat er gebeurde in de buitenwereld?
Raed Jarrar: Mijn weblog heeft geen effect in Irak. Het wordt daar heel weinig geraadpleegd. Er zijn weinig internetverbindingen en het is in het Engels geschreven. Het merendeel van het bezoek komt van buiten Irak, vooral Amerika en Europa. Daar was ik ook vooral op gericht. Maar ik denk niet dat het effect van mijn blog heel groot was. Op de drukste dag waren er 5000 bezoekers. Dat is veel voor een individuele weblog, maar heel weinig als je het vergelijkt met andere (internet) nieuwsbronnen als van CNN etc. Dus ik bereikte maar heel weinig mensen.

Froukje Santing: Maar indirect was je invloed toch wel groot? Journalisten gebruikten jou als bron.
Raed Jarrar: Ja, dat is gebeurt. Dat zette mij er toe aan om vanuit mijn positie feiten met elkaar te verbinden en te analyseren. Daarvoor gebruik ik op mijn weblog ook bijvoorbeeld foto’s van andere bronnen en verbindt die met mijn waarnemingen.
Zo heb ik op mijn weblog foto’s van Reuters van het gebruik van clusterbommen in Fallujah en eigen foto’s uit Z-Irak van (sporen van) clusterbommen en van kinderen die verwond zijn omdat ze met die bommen spelen (20% ervan ontploft niet en het lijkt net speelgoed). Clusterbommen mogen volgense de Conventie van Geneve niet gebruikt worden! Ook heb ik foto’s van sporen van spijkerbommen in woongebieden, terwijl ze officieel verboden zijn in bewoonde gebieden.
Ik gebruik die foto’s in de context van het nieuws en om beweringen te ontmaskeren.


Foto van gebruik clusterbom uit Fallujah

Zo meldde CNN op een gegeven moment dat er Rode Kruis hulp was in Fallujah. Ik kon met een eigen foto laten zien dat de brug naar het ziekenhuis (buiten het centrum) nog steeds was afgesloten en dat de hulp de mensen niet bereikte.

Ik doe hetzelfde als journalisten: feiten natrekken, analyses kritisch bekijken, vragen stellen. Maar niet iedere weblogger neemt die verantwoordelijkheid. Ik geloof niet alle kant-en-klare analyses in de media.

Froukje Santing: Hebben ze je nooit bedreigd? Zochten ze je? Proberen ze je te stoppen?
Raed Jarrar: Nee, niet echt. Ik sta ook in mijn recht. Mijn weblog is een voorbeeld van een bron van vrije meningsuiting. De Amerikanen zouden zich volstrekt ongeloofwaardig maken als ze mij zouden beletten mijn weblog te vullen. Ik ben een individu. Ze kennen mijn naam, mijn plaats en mijn mening. Ook mijn familie is bekend.
Alleen helemaal in het begin (nog voor de invasie) toen ik geld opnam om de weblog op te kunnen zetten hebben ze me ondervraagd wat ik van plan was. Maar verder niets.

VRAGEN

Vraag: De media in het Westen brengen de oorlog als een religieuze oorlog: islamieten die tegen Amerikanen strijden. Ik mis in de mainstream-media de achtergrondinformatie over wat er allemaal speelt, ook onder de Irakezen.
Raed Jarrar: Er komt inderdaad steeds meer nadruk in the mainstreammedia op het feit dat het een religieuze oorlog is. In Irak strijden de christenfundamentalisten (achterban Bush) tegen de islamitische fundamentalisten in Irak. Ik heb bijvoorbeeld een foto van een tank waaraan de loop een kruis hangt uit die media gehaald. Het gaat mij er niet zozeer om dat een individuele soldaat een kruis aan een geweer hangt, maar dat de media dat beeld gebruiken om het ‘religieuze’ karakter aan te duiden. In Amerika wordt gezegd dat de Duivel een gezicht heeft en dat die van de tegenstanders in Fallujah zijn. De foto’s die ik maak worden niet door de mainstreammedia overgenomen. De vragensteller heeft gelijk dat er veel te weinig aandacht is voor de achtergronden in Irak. Wij vechten ook tegen het religieus fundamentalisme in ons land.

Vraag: Zijn er grenzen die je als weblogger niet mag overschrijden?
Raed Jarrar: Ik ben religieuze en nationale grenzen overgegaan met mijn weblog. Ik buit mijn verblijf in Jordanië (een van de meest ‘democratische’ landen in het Midden Oosten) uit om dat te kunnen doen. Tot nu toe ben ik nog geen grenzen tegengekomen die ik niet kan overschrijden.

Vraag: Het valt me op dat de meeste bloggers uit Irak erg vriendelijk zijn voor de leiders, eenzelfde toon hebben en volgens mij niet de werkelijkheid weergeven.
Raed Jarrar: Dat klopt. Ik ken de Iraki’s. 35 jaar geleden is het land met een rijke ‘civil society’ gesloopt. De mensen hebben nu allemaal een gespleten persoonlijkheid. Enerzijds weten ze zich precies te gedragen zoals de dictator wenst, anderzijds kunnen ze in de beslotenheid zichzelf uiten. Wat er nu gebeurt is dat de Amerikanen daar perfect gebruik van maken voor hun eigen doel. Was het vroeger Saddam, nu is het Bush (of een Irakese marionet van hem). Overal op straat zie je dat de foto’s van Saddam zijn overgeplakt met foto’s van de nieuwe leiders.
Een anekdote kan verduidelijken wat ik bedoel:
Ik was in het Zuiden van Irak en zat buiten. Er kwam een klein meisje langs met wie ik een praatje aanknoopte. Ik vroeg hoe ze heette en hoe haar school heette. “School of Bush” zei ze. De directeur had de naam veranderd van ‘School of Saddam’ in ‘School of Bush’.
Er is dus geen wezenlijke verandering gekomen met de komst van de Amerikanen. Ze passen naadloos in het systeem van Saddam.

Vraag: Wanneer is de oorlog over?
Raed Jarrar: Ik was veel op reis door Irak als directeur van de NGO. Je kunt zeggen dat na de eerste Golfoorlog de mensen in het Zuiden zaten te wachten op een invasie. Zij werden het meest onderdrukt en hadden de grootste dromen. De mensen in het Midden en Westen hadden minder verwachtingen van een invasie.
Nu, na 20 maanden invasie zie je dat de mensen in het Zuiden hun dromen verliezen en verwachtingen bijstellen. De mensen in het Midden en Westen gaan steeds meer de wapens opnemen.
De mensen die nu in het verzet zijn kun je onderverdelen in :
- de restanten van het oude Irakese regime die hun privileges kwijt zijn
- de (religieus) fundamentalisten. Voor hen is de strijd een religieuze plicht
- het grootste deel: Irakezen die de bezetteers haten omdat ze worden vernederd door de bezetters.
Het zijn gewone Irakezen die door het optreden van de Amerikanen hun waardigheid verliezen, hun huizen worden gebombardeerd etc.
Het verzet tegen de Amerikanen wordt alleen maar groter.
Ik ben vanaf het begin tegen de invasie geweest, omdat ik alleen geloof in een verandering van binnenuit. Ik geloof er niet in dat de verkiezingen iets oplossen, ik denk dat de echte (burger)oorlog nog gaat beginnen. De verkiezingen zou daar wel eens het startpunt van kunnen zijn. Er komen nieuwe machthebbers, wiens positie direct zal worden betwist.
Ik ben ervan overtuigd dat alleen de eigen ontwikkeling in een volk de basis kan zijn van een nieuwe richting. Eigen initiatieven zijn het belangrijkste. De huidige situatie is ook de schuld van de Irakezen zelf.

Froukje Santing: Er zijn onlangs nieuwe mediawetten afgekondigd, waarin wordt gesteld dat je positief moet zijn over de bezetting. Hebben deze effect?
Raed Jarrar: Dat geldt in praktijk trouwens niet alleen in Irak, het geldt ook in de VS.
Ik moet lachen om die nieuwe mediawet. Het maakt duidelijk hoe ongeloofwaardig het nieuwe regime is dat zegt dat ze de vrijheid willen brengen. De nieuwste verordening is van een paar dagen geleden waarin gesteld wordt dat iedereen de ANVAL OP Fallujah moet steunen. Anders dreigen er sancties.
De meeste media in Irak volgen de wetten trouw op. De enige twee zenders die niet exact deden wat de machthebbers verlangden waren Al Jazeera en Al Arabya. Beide zijn commerciële zenders. Al Jazeera is gevestigd in Qatar, dat volstrekt veramerikaniseerd is.
Wat betreft mezelf: Ik werk vanuit een persoonlijke drive en maak een eigen combinatie van feiten, probeer onwaarheden te ontmaskeren. Het enige wat ik kan doen is ‘to deconstruct the media’. Ik bekritiseer vooral de media in de VS. Vaak kloppen hun feiten en analyses niet. Ik roep iedereen op om de analyses van de media te onderzoeken en te ontmaskeren. Zo beweerde CNN bij het begin van de invasie dat er geen Irakese slachtoffers waren gevallen. Ik wist uit mijn eigen omgeving dat dat niet waar was. Vervolgens heb ik een database opgezet met namen en feiten van gevallenen. Ik heb 2000 gevallenen opgespoord en heb dat nagetrokken. Dat heb ik toen op het web gepubliceerd. Zo breng ik feiten, geen meningen.

Vraag: Gaan de nieuwe mediawetten ook voor webloggers gelden?
Raed Jarrar: Dat weet ik niet en het deert mij ook niet. Ik opereer vanuit Jordanië. Het zou wel gevolgen kunnen hebben voor mijn familieleden die ook schrijven.

Vraag: Hoe reageren Irakese lezers?
Raed Jarrar: Die heb ik niet. De statistieken laten zien dat 64.7 % van mijn bezoekers uit de Verenigde Staten komen, 1,1% uit Nederland. En 0% (19 bezoekers, waaronder mijn moeder) uit Irak.

Vraag: Wat zijn uw nieuwsbronnen?
Raed Jarrar: De mainstream-media: CNN/Fox/BBC/The Independent/The Guardian + lokale kranten in Irak en Jordanië + Irakese blos. De meeste daarvan vind ik trouwens vreselijk, maar er is eenongeschreven wet dat bloggers elkaar niet aanvallen. + het nieuws dat ik van familie en vrienden krijg.

Vraag: Hoe gaat het met de vriendschap tussen jullie 3en die de weblog zijn begonnen?
Raed Jarrar: Goed. Voor de oorlog hadden we verschillende posities t.o.v. de invasie. 1 was ervoor, 1 was neutraal en 1 (ik) was ertegen. Dat is veranderd. Maar begrijp me goed We zijn nog steeds niet tegen Amerika, we willen alle drie vrijheid en de liberale verworvenheden die het Westen heeft, maar we waren wel tegen de Amerikaanse buitenlandse politiek. We zijn in Irak alledrie links en geen van ons zal ooit een zelfmoordactie ondernemen tegen Amerikanen.

Een van de dingen die we ook willen is om Iran er bij te betreken. De mensen daar worden ook bedreigd. Er is een extreme pro-Amerikaanse beweging. Die mensen willen we onze ervaringen vertellen met de Amerikaanse bezetting. We willen hen adviezen geven hoe ze moeten omgaan met lokale politici etc. vanuit onze ervaring.

Nikki (vriendin van Raed en blogster uit Iran) krijgt het woord.
Er zijn pas 26 webloggers in Iran gevangen genomen. We weten niet of ze er nog inzitten. De reden was vaak niet dat het webloggers waren, maar journalisten die geschreven hadden in bladen die het regime niet zint. Er zijn veel kranten gesloten. Daarom kiezen veel journalisten ervoor om een eigen weblog te starten. De allereerste weblogger in Iran is gevlucht en zit nu trouwens in Nederland. Maar we zijn wel bang dat de regering ook webloggers arresteert om als afschrikweekend voorbeeld te dienen om vooral geen weblogs te starten.

Jo van de Spek:
Vestigt de aandacht op het initiatief www.streamtime.org een initiatief van Nederlanders, Italianen en Iraki’s die geluiden en stemmen uit Irak voor een breed publiek toegankelijk willen maken. Op 30 juni is ook de eerste audiostreaming geweest op MP3. In de zomer een serie programma’s van mensen uit Bagdad die bezig zijn met radio’s en grassrootsorganisaties. Ons streven is om de techniek (o.a. Linux) over te dragen aan mensen in Irak om zo het vrije media te bevorderen.

Jolien van den Heuvel sluit dit deel voor de pauze af. Na de pauze volgt een deel met bestuurszaken van de internetsectie en een discussie over wat de komst van digitale media betekenen voor de gevestigde media.

http://raedinthemiddle.blogspot.com
http://raedandtheirani.blogspot.com

www.vilamedia.nl > villa de wereld
www.villamedia.nl > NVJSecties> internet

verslag: Aik Meeuse / Villa de Wereld (FREE VOICE)