Columns
Indianenverhalen
woensdag 18 juni 2008
Gastcolumnist Ineke Holtwijk volgde tien jaar een groepje verborgen Indianen in Brazilië en schreef daarover het boek ‘Rooksignalen’.
De foto van de maand was natuurlijk die van de stenen tijdperk-indianen die een vliegtuigje wilden beschieten. De journalistieke afwikkeling liet twee nare kanten van ons doorgaans prachtvak zien: hinderlijk opportunisme en gemakzucht.
De foto’s waren verspreid door Survival International, een internationale organisatie die opkomt voor inheemse volken. Dat deed deze club op verzoek van FUNAI, het Braziliaanse regeringsbureau voor Inheemse Zaken, nadat was uitgekomen dat de Braziliaanse fotograaf foto’s links en rechts eigenhandig aan het verkopen was. De rechten behoorden aan FUNAI die uit principe foto’s van indianen altijd vrij beschikbaar stelt mits er geen geld mee verdiend wordt. Diverse media publiceerden de foto’s aanvankelijk met AP credit, omdat AP de rechten had gekocht van de fotograaf zonder te checken of hij ze wel bezat.
De Braziliaanse media merkten de foto’s pas op toen ze verschenen bij AP, de BBC en CNN. Terwijl ze al een week op een Braziliaanse nieuwssite hadden gestaan. Eén van de kranten in Acre, de deelstaat van de indianen, meldde zelfs de BBC als bron van het nieuws uit eigen achtertuin.
Zevenduizend kilometer verderop, in Nederland, bleek het wie-wat-waar-hoe regelmatig opgeleukt. De hutten waren al twintig jaar bekend. Maar in de meeste Nederlandse media waren hutten en indianen ‘net ontdekt’. Het vliegtuigje (een Cessna) werd meestal een helikopter. Wie niet nadenkt, loopt snel in de val van het etnocentrisme. Zo werden hutten huizen. De Volkskrant-redacteur signaleerde een ‘zwarthuidige indiaan’ – wist waarschijnlijk niet dat indianen zich behalve rood ook zwart schilderen. Hij schreef de semi-nomaden verder ‘woonsteden’ toe. En Trouw betitelde hun rommelige moestuinen als ‘landbouwgebieden’. Het NOS Journaal had zelfs een primeur. Dat wist als enige te melden dat het ministerie van Milieu (in plaats van FUNAI) wilde dat de indianen met rust werden gelaten.
Gelukkig hebben we net de Tegels gehad; mijn vertrouwen in het vak kan wat lijden.
Reacties kunnen worden doorgeplaatst in het tijdschrift. Die reacties moeten dan wel voorzien zijn van volledige naam en e-mailadres.
Om te reageren moet je ingelogd zijn. Log hieronder in of meld je aan als je geen logingegevens hebt.
