Nieuws
Wob-zaken fors duurder
vrijdag 1 april 2011
Rechtszaken in het kader van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) dreigen fors duurder te worden. Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) wil de griffierechten aanzienlijk verhogen. Dit blijkt uit een wetsvoorstel dat de bewindsman op 31 maart om advies naar een aantal belanghebbende partijen heeft gestuurd. Het wetsvoorstel vloeit voort uit het regeerakkoord, dat bepaalt dat de rechtspraak zal worden bekostigd door degenen die er gebruik van maken. Wie nu in een Wob-zaak naar de rechter stapt, betaalt als particulier 152 euro aan griffierecht. Voor rechtspersonen is dit tarief 302 euro. Als het aan Opstelten ligt, vervalt dit onderscheid en komt er voor onder meer Wob-zaken nog maar één basistarief van 500 euro. Voor bijvoorbeeld kranten of omroepen ligt dat bedrag dan vast, maar voor individuele procespartijen is korting mogelijk. In dat kader wordt naar iemands inkomenssituatie gekeken. Wie onvermogend is, betaalt 25 procent van de 500 euro, wie minvermogend is 50 procent en middeninkomens worden voor 75 procent genoteerd. Opstelten streeft er naar dat de nieuwe wettelijke regeling per 1 juli 2012 in werking treedt.
Yahoo ziet omzet gestaag dalen
woensdag 26 januari 2011
Internetgigant Yahoo heeft over het vierde kwartaal van 2010 een netto-omzet behaald van 1,21 miljard dollar. In het laatste kwartaal van 2010 behaalde Yahoo een netto-winst van 312 miljoen dollar. Vergeleken met hetzelfde kwartaal in 2009 is sprake van een verdubbeling: toen werd 153 miljoen dollar binnengehaald. Hoewel het hoger is dan analisten verwachtten, daalt de bruto-omzet bij Yahoo al jaren gestaag. Volgens Yahoo is dat te wijten aan de moeizame advertentiemarkt en het veranderingsproces waarin het bedrijf zich bevindt. In de afgelopen maanden ontsloeg Yahoo honderden werknemers en bezint het zich op de strategie, waarbij diverse sites worden uitgefaseerd.
Krant ruziet over papier
woensdag 26 januari 2011
De Amerikaanse krant The Anniston Star ligt overhoop met het stadbestuur van Anniston over kosten voor inzage in publieke gegevens. De krant had vorig jaar een variant op ons WOB-verzoek ingediend en daarbij herhaaldelijk benadrukt de informatie elektronisch te willen ontvangen. “We willen GEEN geprint materiaal ontvangen”, stelde de krant in meerdere e-mails aan het stadsbestuur. In februari 2010 kwam een ambtenaar een pak van 800 pagina’s brengen, vergezeld van een rekening van 1855 dollar. De krant weigerde die factuur te voldoen, waarna het op de achtergrond verdween. Afgelopen vrijdag stond de openstaande rekening op de agenda van de raadsvergadering. Volgens stadsbestuurder Don Hoyt stond het hen vrij om de gevraagde informatie op papier te leveren. “Nergens staat dat we het moeten doen zoals anderen willen.” Een raadslid is het met Hoyt oneens en wijst erop dat de bronbestanden (ondermeer e-mails) al in elektronische vorm voorhanden waren en juist het uitprinten meer werk en geld heeft gekost. Meer bij Anniston Star
Rechtbank stelt RTL in gelijk
donderdag 23 december 2010
RTL Nieuws hoeft geen leges aan de gemeente Leerdam te betalen voor informatie die werd opgevraagd op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). Dat bepaalde de rechtbank Dordrecht gisteren in een beroepszaak die de nieuwsrubriek had aangetekend tegen de gemeente. De rechtbank oordeelde dat de WOB het publieke belang dient - dus geen individueel belang - en dat de kosten die daaruit voortvloeien voor rekening komen van de gemeente.
Het Persvrijheidsfonds laat begin volgend jaar onderzoek doen naar de knelpunten voor journalisten bij de WOB door de Rijksuniversiteit Groningen. De resultaten worden aangeboden aan minister Donner van Binnenlandse Zaken.
Proces internetfilter in nevelen gehuld
woensdag 22 september 2010
Het ministerie van Justitie werkt aan een lijst met verboden websites en overlegt over de implementatie daarvan met internetaanbieders. Een WOB-verzoek over dit proces levert echter weinig bruikbaar materiaal op, aldus onderzoeker Rejo Zenger. Justitie kan volgens Zenger niet vertellen welke websites voor blokkade zijn aangemerkt, welke procedure er voor plaatsing op en verwijdering van de zwarte lijst wordt gehanteerd en met welke technische maatregelen Justitie de blokkering wil handhaven. Het ministerie leverde een inmiddels jaar oud rapport maar had geen andere stukken, omdat ze er volgens eigen zeggen eenvoudig niet over beschikt. “Het gebrek aan een helder doel is geen obstakel voor de implementatie van het filter”, stelt Zenger. Digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom (BoF) noemt het gebrek aan openheid volstrekt onacceptabel. “Nederland lijkt Iran wel”, aldus BoF-woordvoerder Ot van Daalen. Bits of Freedom is voorstander van verwijdering van het verboden materiaal, in plaats van filtering.
NVJ spreekt over Wob-aanpassingen
donderdag 16 september 2010
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) spreekt vandaag met de directie Openbaar Bestuur en Democratie (OBD) over de wijze waarop de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob) presteert. Vier jaar geleden werden al wijzigingen aan de Wob voorgesteld door hoogleraar Bernt van der Meulen. Hij pleitte er onder meer voor om de Wob op meer overheidsorganen van toepassing te laten zijn. Deze adviezen zijn goeddeels genegeerd; een officiële reactie van de minister is uitgebleven. Volgens de NVJ is ook een Europees verdrag uit 2009 over toegang tot officiële documenten nog altijd niet door Nederland geratificeerd. NVJ-secretaris Thomas Bruning hoopt op een duidelijke stellingname ten aanzien van de Wob door een nieuw kabinet, omdat veel overheidsorganen ‘defensief’ met Wob-verzoeken omgaan - door vertraging van de behandeling en het schermen met leges.
Nominaties Right To Know bekend
woensdag 15 september 2010
Op 28 september, tijdens de komende Right To Know Day, een Nederlandse editie van een internationale dag rond transparantie van bestuur, zullen een ‘obstructor’ en ‘transparante ambtenaar’ worden gekozen. De nominaties zijn bekend, laat de organisatie weten. Genomineerd als slechtste voorbeeld van instanties die beroerd reageren op WOB-verzoeken: de gemeente Ede (liet het verzoek een maand naast de fax liggen, hield documenten achter en verstuurde informatie naar de verkeerde burger), de gemeente Nuenen (dreiging met hoge kosten voor het opvragen van declaratiebonnetjes; een rekening van 800 euro die wordt ingetrokken als de zaak naar de rechter gaat) en het ministerie van Economische Zaken voor diverse vertragingstactieken. Vier ambtenaren die zich buitengewoon hebben ingespannen om informatie vrij te krijgen en de aanvrager te assisteren, maken kans op de titel meest ‘transparante ambtenaar’. De uiteindelijke winnaars zullen uiteindelijk door de aanwezigen op de Right to Know Day (Café Gember, Den Haag) worden gekozen.
Nederlandse ‘WOB-dag’ in de maak
dinsdag 31 augustus 2010
Om het belang van openbaarheid van beleid te benadrukken, wordt begonnen met een Nederlandse variant op de internationale ‘Right To Know Day’. Stichting Bits of Freedom, journalistenvereniging NVJ en onderzoeksjournalist Brenno de Winter organiseren op 28 september deze recht-om-te-weten-dag. Politici van SP, GroenLinks, PVV en D66 hebben hun medewerking aan het initiatief toegezegd. Er wordt op de dag zowel een ‘meest transparante ambtenaar 2010′ als ‘obstructor 2010′ aangewezen. Volgens De Winter, die momenteel een conflict uitvecht met de Vereniging Nederlandse Gemeenten, is openheid van beleid essentieel voor de democratie. De Nederlandse editie van Right To Know wordt in Den Haag gehouden.
SP wil duidelijkheid over VNG
dinsdag 31 augustus 2010
SP-Kamerlid Ronald van Raak heeft aan de minister van Binnenlandze Zaken vragen gesteld over de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Aanleiding is een rechtszaak die journalist Brenno de Winter voerde - en verloor - om middels een WOB-procedure documenten over falend ICT-beleid los te krijgen bij de VNG. De rechtbank oordeelde echter dat de VNG geen bestuursorgaan is waarop de WOB van toepassing is. De Winter gaat in beroep tegen die uitspraak. Van Raak wil onder meer weten waarom de VNG deelneemt aan ambtelijke overleggen, die voor andere belangenorganisaties zijn gesloten. Zo is de VNG gesprekspartner over wijzigingen aan de WOB, maar mag de Nederlandse Vereniging van Journalisten - als vertegenwoordiger van een groep die regelmatig WOB-verzoeken doet - bij hetzelfde overleg niet aanschuiven. Lees verder
De Winter verliest rechtszaak tegen VNG
vrijdag 27 augustus 2010
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is geen bestuursorgaan waarop de Wet openbaarheid van bestuur van toepassing is. Dat heeft de bestuursrechter in Arnhem bepaald. Praktisch gesproken betekent dit dat de VNG documenten over falend ICT-beleid niet hoeft te openbaren. De zaak was aangespannen door onderzoeksjournalist Brenno de Winter, die van mening is dat de beleidsdocumenten onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) horen te vallen. Maar aan die inhoudelijke toetsing kwam de rechter niet toe. De Winter tekent hoger beroep aan bij de Raad van State. Meer bij Bigwobber.
VNG eind juli voor rechter om Wob
donderdag 15 juli 2010
Op 28 juli staan de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en onderzoeksjournalist Brenno de Winter tegenover elkaar bij de bestuursrechter in Arnhem. De Winter is de rechtszaak begonnen vanwege de weigering van de VNG om openheid te geven rond het zogenoemde NOiV-beleid bij gemeenten. Nederland in Open Verbinding stimuleert gebruik van open standaarden en opensource software bij overheden. Omdat de VNG stelde niet onder de Wob te vallen, en dus ook geen informatie hoefde te geven, heeft De Winter de rechtszaak aanhangig gemaakt. Lees verder
Minister gedaagd om computerbeveiliging
dinsdag 8 juni 2010
Onderzoeksjournalist Brenno de Winter heeft Justitieminister Ernst Hirsch Ballin (CDA) gedaagd voor het weigeren helderheid te verschaffen over de risico’s die zijn departement loopt met gevoelige gegevens. De Winter verzocht met een beroep op de WOB om documenten over basale beheersprocedures publiek te maken, maar daar kwam geen enkele reactie op. Daarom heeft de rechtbank Arnhem nu ingestemd met een versnelde procedure. De Winter: ‘De zaak roept veel vragen op. Die hoor je te onderzoeken zeker als het een bewindvoerder betreft die jaarlijks het volk van het belang van informatiebeveiliging probeert te overtuigen via een campagne.’ Lees verder
FD krijgt geld voor vertraagd Wob-verzoek
dinsdag 8 juni 2010
Het Financieele Dagblad (FD) heeft 1763 euro ontvangen van het ministerie van Volksgezondheid (VWS) omdat het departement te traag een Wob-verzoek heeft behandeld. De krant heeft om de vergoeding gevraagd op basis van een recente aanpassing van de Algemene wet bestuursrecht. Sinds eind vorig jaar is het mogelijk een dwangsom te vragen als een bestuursorgaan niet op tijd een Wob-verzoek behandelt. Siem Eikelenboom van het FD: ‘De procedure is simpel. Na overschrijding van de beslistermijn kan je meteen een kort briefje sturen waarin je dat constateert. Twee weken na het versturen van deze “ingebrekestelling” gaat de dwangsom automatisch lopen.’ Lees verder
Geen hoger beroep in Wob-zaak
woensdag 26 mei 2010
De gemeente Kaag en Braassem gaat niet in hoger beroep tegen een uitspraak van de rechter over het kosteloos verstrekken van informatie uit Wob-verzoeken. Een aanbod van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) om de kosten van het proces te betalen, legt verantwoordelijk wethouder Floris Schoonderwoerd naast zich neer. Kaag en Braassem zal indieners van een WOB-verzoek niet langer vragen om leges of kopieerkosten. De rechtszaak was aangespannen door freelance journalist Brenno de Winter, die informatie had gevraagd over de verplichte ICT-taken die gemeenten moeten uitvoeren. Lees verder
VNG: Wob aanpassen, gratis kan niet meer
woensdag 19 mei 2010
Het is tijd om de Wob (Wet openbaarheid van bestuur) kritisch onder de loep te nemen, vindt de VNG. De wet is ingesteld om de openbaarheid van besluitvorming te stimuleren. Maar dat betekent niet dat informatie kosteloos moet worden verstrekt. Dat schrijft de VNG op de eigen site. De VNG adviseerde gemeenten eerder om kosten in rekening te brengen voor het inwilligen van Wob-verzoeken, in weerwil van een uitspraak van de rechtbank om dit niet te doen. Ook signaleren gemeenten dat burgers en journalisten de Wob in combinatie met de Wet dwangsom en beroep steeds vaker gebruiken om geld te verdienen ten koste van de gemeenschap. Gemeenten zijn veel tijd en geld kwijt aan Wob-verzoeken. Het is daarom hoog tijd om fundamenteel naar de Wob te kijken.
Mogelijk hoger beroep tegen WOB-uitspraak
maandag 17 mei 2010
De gemeente Kaag en Braasssem overweegt in hoger beroep te gaan tegen de WOB-uitspraak van de Haagse rechtbank. De rechtbank besloot begin mei dat de gemeente geen geld mag vragen voor het uitvoeren van WOB-verzoeken. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft Kaag en Braassem verzocht in hoger beroep te gaan. De VNG stelt dat ‘een gemeente voor een WOB-verzoek werk moet verrichten dat bij geen enkele organisatie gratis is’. De VNG is bereid om de kosten van het proefproces voor haar rekening te nemen als Kaag en Braassem in hoger beroep gaat. Meer bij Leidsch Dagblad
VNG in geweer tegen Wob-vonnis
woensdag 12 mei 2010
Gemeenten doen er goed aan kosten in rekening te blijven brengen voor het indienen van Wob-verzoeken (Wet openbaarheid bestuur). Dat advies komt van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Daarmee gaan gemeenten dan wel in tegen een recent vonnis van de Haagse rechtbank. Journalist Brenno de Winter had beroep aangetekend tegen een besluit van gemeente Kaag en Braassem, dat voorzag in het in rekening brengen van kopieerkosten en leges voor het in behandeling nemen van het Wob-verzoek. De rechter gaf hem gelijk. Lees verder
Rechtszaak tegen minister van de baan
vrijdag 23 april 2010
Minister Eurlings van verkeer heeft alsnog de cijfers verstrekt over wat er door de NS en ProRail is gedaan met 1,338 miljard euro aan overheidssteun. Na kritiek van de Tweede Kamer kwam de minister alsnog over de brug, zo valt te lezen bij NU.nl. Volgens dagblad Trouw zouden de NS en ProRail ook geen bezwaar meer hebben tegen de publicatie van die gegevens. Eerder was er verzet omdat de cijfers concurrentiegevoelig zouden zijn. Onderzoeksjournalist Brenno de Winter en Vincent Dekker daagden de minister gisteren nog voor de rechter omdat ze volgens een Wob-verzoek recht op inzage zouden hebben. Die rechtszaak is nu van de baan. Volgens Dekker in dagblad Trouw wekt de minister met de vrijgave van de cijfers nu de indruk dat het argument van concurrentiegevoeligheid toch niet zo zwaar weegt als eerder werd gesuggereerd. Meer bij Trouw / NU.nl / Bigwobber
Minister voor rechter om Wob-verzoek
donderdag 22 april 2010
Onderzoeksjournalist Brenno de Winter daagt verkeersminister Camiel Eurlings voor de rechter. Vorig jaar vroeg hij samen met collega Vincent Dekker inzicht in de besteding van 1,338 miljard euro die ProRail en NS ontvingen van het Rijk. De algemene verslagen zijn na het Wob-verzoek verstrekt, maar informatie over de gelden niet. Dat zouden concurrentiegevoelige gegevens zijn. Lees verder
Haarlems Dagblad wint WOB-zaak
dinsdag 8 februari 2011
De redactie van Haarlems Dagblad heeft een rechtszaak tegen B en W van de gemeente Haarlemmermeer gewonnen. De gemeente moet zich alsnog inhoudelijk buigen over een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). De krant wil de meldingen inzien die bij het gemeentelijk meldpunt integriteit zijn gedaan. Het meldpunt is ingesteld om bijvoorbeeld fraude of corruptie bij de gemeente aan het licht te brengen. Haarlemmermeer weigert ook maar iets te geven uit angst dat toekomstige klokkenluiders worden afgeschrikt. Lees verder
Rechtbank stelt RTL opnieuw in gelijk
maandag 10 januari 2011
RTL Nieuws hoeft geen leges aan de gemeente Landgraaf te betalen voor informatie die werd opgevraagd op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). Dat bepaalde de rechtbank Maastricht in een beroepszaak die RTL Nieuws had aangetekend tegen de gemeente. De gemeente was van mening dat voor ‘het verlenen van diensten’ 276,80 euro in rekening kon worden gebracht. RTL Nieuws was het daar niet mee eens, maar de gemeente draaide het besluit niet terug. De rechtbank oordeelt nu dat de gemeente hier geen recht op heeft. De nota wordt vernietigd. Vorige maand won RTL ook al een rechtszaak. Lees verder
Economische Zaken wint prijs ‘Obstructor 2010’
woensdag 29 september 2010
Om het belang van openbaarheid en beleid te benadrukken is dinsdagavond de eerste Nederlandse editie van de internationale Right To Know Day gehouden. Daar zijn ook de prijzen voor transparant bestuur uitgereikt. Het Minsiterie van Economische Zaken kreeg de twijfelachtige eer de beste ‘Obstructor van 2010′ te zijn als instantie die beroerd reageert op WOB-verzoeken. G. de Jong van de politie Rotterdam-Rijnmond werd verkozen tot de meest transparante ambtenaar. GroenLinks heeft aangegeven met een initiatief wetsvoorstel te komen dat zal bouwen op eerdere plannen die de partij voor de verkiezingen presenteerde om de mogelijkheden voor burgers om bredere toegang tot overheidsdocumenten te krijgen. De NVJ kondigde aan te komen met een onderzoek naar misbruik van de Wob door de Nederlandse overheid. De resultaten worden op de Dag van de Persvrijheid op 3 mei 2011 verwacht. Meer bij Bigwobber
RTL krijgt Wob-leges retour
maandag 5 juli 2010
Enkele gemeenten hebben de nota´s die ze hebben gestuurd naar RTL Nieuws voor behandeling van een Wob-verzoek over onkostendeclaraties van wethouders terugbetaald. Volgens Binnenlands Bestuur heffen een flink aantal gemeenten geen Wob-leges meer. Na een uitspraak in een zaak die onderzoeksjournalist Brenno De Winter had aangespannen oordeelde de rechter dat gemeenten geen leges voor Wob-verzoeken in rekening mogen brengen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is het daar niet mee eens. Gemeenten leggen het VNG-advies echter naast zich neer. Zo heeft de gemeente Enkhuizen RTL Nieuws 566,40 euro terugbetaald. Reeuwijk trok de rekening van 791,90 euro in, maar blijft wel Wob-leges rekenen. Meer bij Binnenlands Bestuur
‘WOB-verzoek moet kosteloos’
dinsdag 4 mei 2010
Wie een beroep doet op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) om de overheid te dwingen niet-geopenbaarde documenten vrij te geven, kan daar geen rekening voor krijgen, anders dan een redelijke vergoeding voor bijvoorbeeld kopieerkosten of het maken van een samenvatting. Het doen van het verzoek zelf mag zelfs helemaal niets kosten. Dat is de uitkomst van een zaak die onderzoeksjournalist Brenno de Winter voerde tegen de gemeente Kaag en Braassem. De gemeente wilde De Winter leges rekenen voor het nemen van een beslissing over een WOB-verzoek. De rechtbank oordeelt nu dat wie een WOB-verzoek doet, burger of journalist, een recht uitoefent waarvan iedereen profiteert. Lees verder
Publicatie Nationale Persvrijheidsmonitor
maandag 26 april 2010
De eerste Nationale Persvrijheidsmonitor signaleert dat Nederland qua wetgeving in Europa achterop raakt met betrekking tot de bewegingsvrijheid van de media in Nederland. Zo is volgens een onderzoeker de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob) aan modernisering toe. ‘Vroeger stond Nederland bekend als voorvechter van meer openbaarheid van bestuur, tegenwoordig lijkt ons land door de Raad van Europa op sleeptouw genomen te moeten worden.’ Ook zijn er in 2009 meldingen geweest van geweld, bedreigingen, inbeslagnames en afluisterpraktijken. Op maandag 3 mei, de Dag van de Persvrijheid, wordt de eerste nationale Persvrijheidsmonitor gepresenteerd door Wouter Hins, hoogleraar mediarecht aan de Universiteit van Leiden. Meer bij Persvrijheidsfonds

