Nieuwsarchief
Onderwerp: irak
Hoorzitting Bradley Manning van start
vrijdag 16 december 2011
In Fort Meade vindt vandaag de eerste hoorzitting tegen Bradley Manning plaats, de Amerikaanse militair die ervan wordt verdacht dat hij staatsgeheime informatie aan klokkenluidersite WikiLeaks heeft doorgespeeld. Het gaat bijvoorbeeld om de video ‘Collateral Murder’, waarbij een Amerikaanse helikopter in Irak een luchtaanval uitvoerde. Bij die actie vielen diverse doden, onder wie twee medewerkers van persbureau Reuters. De Amerikaanse regering werd door de publicatie van de video en duizenden geheime documenten in verlegenheid gebracht. Manning heeft diverse aanklachten tegen hem lopen en voor sommige aanklachten kan hij zelfs de doodstraf krijgen. Volgens de BBC is het voor het eerst in zestien maanden dat journalisten kunnen zien hoe het met Manning is. Hij zit al sinds juni 2010 vast, waarvan zo’n elf maanden 11 onder slechte condities. In The Guardian is een interview te lezen met de hacker die Manning aangaf bij de Amerikaanse autoriteiten.
Kritiek op nieuwe wet Irak
donderdag 14 juli 2011
Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) heeft de Iraakse autoriteiten opgeroepen een wet op de vrijheid van meningsuiting te herzien. Het huidige wetsvoorstel bevat elementen die de vrijheid beperken. Vage omschrijvingen waarbij autoriteiten mogen ingrijpen ‘uit publiek belang’ of ‘ter bescherming van publieke moraal’ kunnen worden misbruikt. Volgens HRW zijn er ook plannen om het beledigen van ‘heilige symbolen of personen’ strafbaar te stellen. De wet zou verder het recht op samenscholing gunnen, maar in enkele artikelen diezelfde rechten weer inperken. Volgens de mensenrechtenorganisatie is het de laatste jaren moeilijker geworden om te protesteren. Demonstranten en journalisten zien zich nog steeds geconfronteerd met geweld, soms uit sectarische hoek, maar vaak ook vanuit de overheid.
Reuters-journalist gedood bij aanslag
woensdag 30 maart 2011
Bij een bloedige aanslag op een gemeentekantoor in de Iraakse plaats Tikrit, waarbij op dinsdag 56 mensen zijn omgekomen, is ook freelance journalist Sabah al-Bazi gedood. Al-Bazi werkte naast Reuters ook voor CNN en het Iraakse satellietstation al-Arabiya. Nadat zelfmoordterroristen zich bij de ingang hadden opgeblazen, namen gewapende mannen diverse gijzelaars, die kort daarna werden geëxecuteerd. Er volgde een vuurgevecht met de gewaarschuwde politie, waarbij ook granaten werden geworpen. Al-Bazi, buiten het pand, werd door rondvliegend metaal geraakt. Alastair Macdonald, tussen 2005 en 2007 hoofdredacteur bij Reuters’ Baghdad-kantoor, herinnert al-Bazi als een journalist met niet-aflatende energie. Bij de terreuractie gisteren vielen naast de doden ook bijna honderd gewonden. Meer bij The Guardian / In memoriam bij Reuters
Irak: inval bij persvrijheidsorganisatie
maandag 28 februari 2011
In Irak heeft het Iraakse leger om twee uur ’s ochtends een inval gedaan in de kantoren van ‘Journalistic Freedoms Observatory’, een organisatie die zich bezighoudt met de persvrijheid en mensenrechten. Een groep van 20 gewapende mannen verschafte zich toegang tot de kantoren in Baghdad en deed uitgebreid onderzoek. Er werden computers, externe harde schrijven, mobiele telefoons, cd’s, papieren en kogelwerende vesten en helmen met ‘PRESS’-indicaties in beslag genomen. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) is ontzet over de inval, die volgens woordvoerder Joe Stork aantoont dat de Iraakse regering geen afwijkende geluiden duldt.
Iraakse journalist vermoord
maandag 21 februari 2011
Vorige week is in de Iraakse stad Mosul een journalist doodgeschoten toen hij zijn woning verliet. De vijftigjarige Hilal al Ahmadi werkte voor meerdere kranten in de regio en stond bekend als kritische journalist. Journalistenverbond IFJ wijst op twee onopgeloste moorden op journalisten uit 2010. “Het gebrek aan zichtbare achtie tegen geweld tegen mediapersoneel is een gevaarlijk teken aan de wand. Het moedigt nieuwe aanvallen aan; de Iraakse autoriteiten moeten een einde maken aan deze cultuur van straffeloosheid”, aldus IFJ-voorzitter Aidan White.
Wikileaks lekt 400.000 Irak-documenten
maandag 25 oktober 2010
Klokkenluidersite Wikileaks domineert weer het wereldnieuws. Dit keer met de publicatie van bijna 400.000 documenten over de Irak-Oorlog, het grootste lek ooit in de Amerikaanse geschiedenis. Eerder kwam Wikileaks met 90.000 documenten over de oorlog in Afghanistan. Ook dit keer werkte de site samen met The Guardian, The New York Times, Der Spiegel en Le Monde. De documenten wijzen uit dat honderden gevallen van moord, marteling en verkrachting door Iraakse veiligheidsdiensten met behulp van de VS in de doofpot zijn gestopt. Lees verder
‘CNN onderdrukte Irak-video’
maandag 20 september 2010
Michael Ware, een Australische oorlogscorrespondent, stelt dat hij tijdens zijn werk voor nieuwszender CNN in Irak getuige was van een oorlogsmisdaad, maar dat CNN het betreffende videomateriaal te schokkend vond om uit te zenden. Ware, die lijdt aan post-traumatisch stresssyndroom, deed zijn uitspraak in een documentaire waarvan het laatste deel vanavond wordt uitgezonden op de Australische televisie. Hij was er getuige van hoe een Amerikaanse soldaat een bewapende jongen achter in zijn hoofd schoot, waarna deze er twintig minuten over deed om te sterven. Het ging volgens Ware “technisch gezien” om een overtreding van de Geneefse Conventies - en een “kleine oorlogsmisdaad, als zoiets al bestaat.” Ware zegt zich tijdens het incident plots te hebben gerealiseerd dat hij zich drukker maakte om de kadrering van het beeld, dan wat de stervende man doormaakte. Meer bij Brisbane Times
Voorlopige stand Irak: 230 mediadoden
donderdag 9 september 2010
Twee weken geleden vertrok de laatste gevechtseenheid van het Amerikaanse leger uit Irak. Er blijven nog tienduizenden soldaten achter voor wat officieel ‘training en advies’ heet. Persvrijheidsorganisatie Reporters without Borders publiceert The Iraq War : a heavy death toll for the media, een rapport over zeven jaar Amerikaanse bezetting, met daarin ontluisterende getallen. Sinds de Tweede Wereldoorlog was geen conflict zo dodelijk voor journalisten en mediapersoneel. Lees verder
Iraakse tv-presentator doodgeschoten
woensdag 8 september 2010
In Bagdad is presentator en journalist Ryad Al-Saray van televisiestation Al-Iraqiya vermoord. Zijn auto werd onder vuur genomen toen Al-Saray op weg was naar een internationale beurs in Bagdad. De schutters zijn ontkomen. Al-Saray werkte sinds 2005 voor het televisiestation en schreef ook voor diverse kranten. Het is volgens de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ) onduidelijk of zijn moord samenhangt met zijn journalistieke activiteiten. “Het heeft echter alle tekenen van een gerichte aanval op een Iraakse journalist”, aldus IFJ-secretaris Aidan White. Volgens White is het geweld tegen mediapersoneel weer aan het toenemen. Eind juni kwamen bij een aanslag op de kantoren van het tv-station ook al vier werknemers van Al-Iraqiya om.
AIVD overhandigt volumineus Irak-dossier
maandag 14 juni 2010
Voormalig OnJo-redacteur Wil van der Schans ontving vorige week - per koerier - een pakket van inlichtingendienst AIVD. Het betrof een lijvig, 600 pagina’s tellend dossier met documenten rond de Nederlandse voorbereidingen en betrokkenheid bij de inval in Irak, gedurende 2002 en 2003. In februari van dit jaar stapte Van der Schans naar de rechter om vrijgave van de documenten. De rechtbank stelde Van der Schans in het gelijk, waarna de AIVD het dossier samenstelde. Dat het zo’n omvangrijk dossier is geworden, verbaast Van der Schans een beetje: “Deze verstrekking is heel bijzonder. Bij mijn weten is het in Nederland nooit eerder gebeurd dat een dergelijk compleet dossier van een inlichtingendienst van zo’n recente datum is vrijgegeven.” Lees verder
CPJ eist onderzoek in Irak
dinsdag 27 april 2010
UPDATE Amerika zou onderzoek moeten doen naar de dood van journalisten die werden gedood door Amerikaanse troepen in Irak. Het Comité ter bescherming van Journalisten (CPJ) schrijft dat in een brief gericht aan de Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates. Sinds de start van de oorlog in 2003 zijn er zestien journalisten en drie mediaprofessionals omgekomen. De aandacht voor journalistieke slachtoffers in Irak is weer toegenomen na verschijning van een video waarbij het Amerikaanse twee medewerkers van het persbureau Reuters ombracht. Het leger heeft al gezegd geen nieuw onderzoek te starten in die zaak. Volgens het CPJ zouden militairen en media kunnen profiteren van de conclusies die uit een dergelijk onafhankelijk en openbaar onderzoek komen als ze zouden worden geïntegreerd in toekomstige training. Meer bij The Washington Post / CPJ
Meeste onopgehelderde moorden in Irak
woensdag 21 april 2010
De meeste onbestrafte en opgehelderde moorden op journalisten vinden plaats in Irak. Dat blijkt uit de ’straffeloosheidsindex’ van de journalistenorganisatie Committee to Protect Journalists (CPJ). De organisatie berekende in de periode 2000-2009 hoeveel moorden op journalisten ongestraft bleven, rekening houdend met de totale bevolking van het land. Landen komen op de lijst te staan als er geen veroordelingen zijn te melden en als er minstens vijf onopgehelderde zaken zijn. Irak wordt gevolgd door Somalië en de Filipijnen. De lijst wordt verder aangevuld met Sri Lanka, Colombia, Afghanistan, Nepal, Rusland, Mexico, Pakistan, Bangladesh en India. Meer bij CPJ
Leger is video van schietpartij kwijt
woensdag 7 april 2010
Het Amerikaanse leger zegt de beelden niet te kunnen vinden van de video die klokkenluiderssite Wikileaks maandag plaatste waarbij onder meer twee Reuters medewerkers om het leven kwamen na beschoten te zijn door een Amerikaanse legerhelikopter. Kapitein en legerwoordvoerder Jack Henzlik zei dat de troepen in Irak niet in staat zijn geweest om de video te vinden in haar bestanden. Militaire functionarissen geloven in de authenticiteit van de video, maar ze willen eerst de beelden en audio vergelijken met hun eigen materiaal. De Iraakse vakbond voor journalisten en het Comité voor de bescherming van journalisten (CPJ) willen inmiddels dat er een onderzoek komt naar de dodelijke schietpartij van twee jaar geleden. Het Witte Huis verwijst voor een reactie door naar het ministerie van Defensie. Meer bij Boston Herald / Salon / Mother Jones
Dood Reuters-fotograaf op video
dinsdag 6 april 2010
De website WikiLeaks, die publiceert wat bedrijven en overheden liever geheim houden, heeft een video achterhaald waarop duidelijk te zien is hoe een Amerikaanse legerhelikopter een groep mannen onder vuur neemt. Als korte tijd later een busje arriveert met hulpverleners om doden op te halen en gewonden af te voeren, wordt ook die onder vuur genomen. Bij de aanval in 2007 kwamen twee medewerkers van persbureau Reuters om het leven. De Amerikanen zagen de camera van de 22-jarige fotograaf Namir Noor-Eldeen aan voor een granaatwerper. Noor-Eldeen kwam direct om, zijn 40-jarige chauffeur Saeed Chmagh is in de video nog te zien terwijl hij zwaargewond over de stoep probeert weg te kruipen. Bij de tweede aanval raakten ook twee kinderen die in het busje zaten ernstig gewond. Lees verder
Aanslagen op Iraakse journalisten
woensdag 24 maart 2010
In Irak zijn twee aanslagen gepleegd op journalisten, een van hen voorzitter van de Iraakse Vereniging van Journalisten. De chauffeur van voorzitter Muajad Al-Lami raakte ernstig gewond toen in Bagdad het vuur werd geopend op de auto waarin ze reden. In 2008 was al eens geprobeerd Al-Lami op te blazen. In een ander incident in Basra werd een handgranaat in de voortuin van radiojournalist Majtham Al-Ahmed gegooid. Hij was op het moment van de aanslag niet thuis; de dochter van zijn broer wél. Ze raakte bij de explosie ernstig gewond.
Gijs Wanders geeft training in Irak
maandag 15 maart 2010
Voormalig Journaal-presentator Gijs Wanders zit deze week in Irak. In opdracht van de Nederlandse organisaties Press Now en Independent Media Centre in Kurdistan zal hij een training presentatietechnieken geven aan televisiepresentatoren. Deze training vind plaats in het kader van het opbouwen van het Irakese medialandschap. Gijs Wanders houdt tijdens zijn verblijf in Iraaks Koerdistan een dagboek bij over zijn ervaringen.
RTL forceert vrijgave Irak-stukken
donderdag 18 februari 2010
De Raad van State heeft premier Balkenende opgedragen om stukken uit ministerraden die handelen over politieke steun aan de inval aan Irak, aan RTL Nieuws te overhandigen. Een eerder verzoek op basis van de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) werd door Balkenende’s ministerie geweigerd, zo meldt Trouw. RTL besloot daarop in hoger beroep te gaan. Adjunct-hoofdredacteur Pieter Klein zegt het ‘jammer’ te vinden dat de informatie komt nadat de commissie Davids al heeft gerapporteerd. Maar hij is blij dat er ‘een belangrijke, principiële zege voor het recht op openbaarheid’ is behaald. Er worden geen inhoudelijke informatie of persoonlijke beleidsopvattingen geopenbaard, maar procedurele stukken. Verslagen en notulen van de ministerraad hoeven van de Raad van State niet te worden overhandigd. Klein verwacht dat de stukken over een maand worden verstrekt. Lees verder
Amnesty boos over behandeling Manning
maandag 24 januari 2011
Amnesty International heeft bij de Amerikaanse autoriteiten aangedrongen op een betere behandeling van Bradley Manning, de soldaat die wordt verdacht van het overhandigen van informatie aan klokkenluiderssite WikiLeaks. Hoewel Manning nog nergens voor is veroordeeld en zijn rechtszaak nog moet beginnen, zit hij 23 uur per dag in eenzame opsluiting. Daarnaast moest hij - vanwege vermeend zelfmoordrisico - zijn kleren afstaan. Na protesten van zijn advocaten zijn die beperkingen opgeheven. Manning wordt wel elke vijf minuten gecontroleerd en wakker gemaakt als hij slaapt buiten de daarvoor toegewezen uren. Volgens de autoriteiten zijn die controles een gevolg van Mannings Prevention of Injury-status. Woordvoerster Susan Lee van Amnesty stelt dat bewezen is dat langdurige eenzame opsluiting de mentale stabiliteit ondermijnt. “Het kan Mannings geschiktheid zichzelf te verdedigen ondermijnen”, aldus Lee. Indien hij wordt veroordeeld, kan Manning 52 jaar cel krijgen.
Aanslag op tv-zender in Bagdad
dinsdag 27 juli 2010
Minsten zes mensen zijn om het leven gekomen bij een zelfmoordaanslag maandagochtend bij de vestiging van de Arabische tv-zender al-Arabiya in Bagdad. Onder de slachtoffers zijn drie bewakers en een schoonmaker, aldus de autoriteiten. Het radicaalislamitische terreurnetwerk al-Qaeda wordt verdacht van de aanslag. De dader blies zich in zijn auto op voor het gebouw. Het bureau en nabijgelegen gebouwen raakten zwaarbeschadigd. De bom sloeg in de straat een krater van ruim een meter diep.
Irak belemmert werk fotografen
donderdag 8 april 2010
De Iraakse regering blijft fotografen het werk belemmeren. “Als er slecht nieuws te melden is, dan zullen de politie en de veiligheidsdiensten er alles aan doen om er voor te zorgen dat niemand die beelden maakt”, aldus Stephen Farrell van The New York Times voor de ‘At War’ blog. Sinds 2007 is er regelgeving uitgebracht waardoor fotografen worden geweigerd bij plaatsen waar net een bomaanslag is geweest. Pas een uur later, als de meeste slachtoffers en schade is opgeruimd, kunnen er fotografen bij. Volgens Farrell maakt de regering gebruik van bedreigingen en soms zelfs geweld om die regel na te leven. Ook in Afghanistan worden er regelmatig beperkingen opgelegd. Meer bij The New York Times
OnJo wint zaak tegen inlichtingendiensten
vrijdag 5 maart 2010
OnJo-redacteur Wil van der Schans heeft deze week een beroep tegen (militaire) inlichtingendiensten AIVD en MIVD gewonnen. Van der Schans wilde inzage in stukken over Irak, maar de inlichtigendiensten weigerden die vrij te geven. Volgens de AIVD/MIVD zou de Commissie Davids, die werd ingesteld op het moment dat Van der Schans om inzage vroeg, worden benadeeld. Volgens de rechtbank te ’s Gravenhage houdt dat argument echter geen stand, omdat er geen bewijs is de Commissie Davids op enigerlei wijze nadeel zou hebben opgelopen door vrijgave van de stukken. In juni 2009 had de zogenoemde Commissie van Toezicht op Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (CTIVD), mede naar aanleiding van afwijzing van Van der Schans’ originele verzoek, geschreven dat “ze niet inziet hoe het verstrekken van - voor de openbaarheid geschikte - gegevens zal leiden tot benadeling van de Commissie Davids.” Van der Schans: “Deze uitspraak is van groot belang voor de pers. Het betekent dat het werk van een onderzoekscommissie vrije nieuwsgaring door de pers niet mag blokkeren.” Meer bij OnJo.nl
Reuters fotograaf vrijgelaten in Irak
donderdag 11 februari 2010
Een freelance cameraman en fotograaf van het Britse persagentschap Reuters is na bijna anderhalf jaar opsluiting door het Amerikaanse leger vrijgelaten in Irak. Ibrahim Jassam Mohammed zat al die tijd vast zonder ooit te zijn aangeklaagd. In september 2008 werd hij ’s nachts van zijn bed gelicht door Amerikaanse en Iraakse soldaten. De afgelopen jaren heeft het Amerikaanse leger vaker Iraakse journalisten van buitenlandse media lange tijd vastgehouden zonder hen ooit aan te klagen. Dat leidde tot veel kritiek van journalistenorganisaties. Meer bij Reuters / The Guardian / RSF
Iraakse journalist wint internationale persprijs
woensdag 23 december 2009
Asos Hardi heeft de Gebran Tueni-prijs 2009 gewonnen. De prijs, vernoemd naar de op 12 december 2005 omgekomen Libanese journalist Gebran Tueni, is een jaarlijkse prijs van de “World Association of Newspapers and News Publishers” (WAN-IFRA) en wordt vergeven aan journalisten in het Midden-Oosten. Hardi kreeg de prijs voor zijn grote inzet voor vrije en onafhankelijke media in het door conflict geteisterde Irak. Hardi richtte een tweetal onafhankelijke kranten op en wordt daarbij door IKV Pax Christi, Hivos en Press Now ondersteund. De prijsuitreiking vond 12 december jl. plaats in Beiroet.
IRAK-DOCUMENTEN
Op 4 februari dient het beroep voor de rechtbank in Den Haag dat Onjo-redacteur Wil van der Schans heeft aangetekend wegens de weigering van de veiligheidsdiensten AIVD en MIVD om inzage te krijgen in de stukken aangaande de inval in Irak. Meer bij OnJo
VOORUITBLIK
Op 12 januari presenteert de Commissie Davids haar rapport over de Nederlandse steun aan de inval in Irak in 2003. In radioprogramma Argos een vooruitblik daarop en een reconstructie van de totstandkoming van de Commissie Davids; met onder meer D66-leider Alexander Pechtold en Joost Oranje, onderzoeksjournalist en chef van de parlementaire redactie van NRC Handelsblad. Meer bij OnJo
