Nieuwsarchief
Onderwerp: irak
AIVD overhandigt volumineus Irak-dossier
maandag 14 juni 2010
Voormalig OnJo-redacteur Wil van der Schans ontving vorige week - per koerier - een pakket van inlichtingendienst AIVD. Het betrof een lijvig, 600 pagina’s tellend dossier met documenten rond de Nederlandse voorbereidingen en betrokkenheid bij de inval in Irak, gedurende 2002 en 2003. In februari van dit jaar stapte Van der Schans naar de rechter om vrijgave van de documenten. De rechtbank stelde Van der Schans in het gelijk, waarna de AIVD het dossier samenstelde. Dat het zo’n omvangrijk dossier is geworden, verbaast Van der Schans een beetje: “Deze verstrekking is heel bijzonder. Bij mijn weten is het in Nederland nooit eerder gebeurd dat een dergelijk compleet dossier van een inlichtingendienst van zo’n recente datum is vrijgegeven.” Lees verder
CPJ eist onderzoek in Irak
dinsdag 27 april 2010
UPDATE Amerika zou onderzoek moeten doen naar de dood van journalisten die werden gedood door Amerikaanse troepen in Irak. Het Comité ter bescherming van Journalisten (CPJ) schrijft dat in een brief gericht aan de Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates. Sinds de start van de oorlog in 2003 zijn er zestien journalisten en drie mediaprofessionals omgekomen. De aandacht voor journalistieke slachtoffers in Irak is weer toegenomen na verschijning van een video waarbij het Amerikaanse twee medewerkers van het persbureau Reuters ombracht. Het leger heeft al gezegd geen nieuw onderzoek te starten in die zaak. Volgens het CPJ zouden militairen en media kunnen profiteren van de conclusies die uit een dergelijk onafhankelijk en openbaar onderzoek komen als ze zouden worden geïntegreerd in toekomstige training. Meer bij The Washington Post / CPJ
Meeste onopgehelderde moorden in Irak
woensdag 21 april 2010
De meeste onbestrafte en opgehelderde moorden op journalisten vinden plaats in Irak. Dat blijkt uit de ’straffeloosheidsindex’ van de journalistenorganisatie Committee to Protect Journalists (CPJ). De organisatie berekende in de periode 2000-2009 hoeveel moorden op journalisten ongestraft bleven, rekening houdend met de totale bevolking van het land. Landen komen op de lijst te staan als er geen veroordelingen zijn te melden en als er minstens vijf onopgehelderde zaken zijn. Irak wordt gevolgd door Somalië en de Filipijnen. De lijst wordt verder aangevuld met Sri Lanka, Colombia, Afghanistan, Nepal, Rusland, Mexico, Pakistan, Bangladesh en India. Meer bij CPJ
Leger is video van schietpartij kwijt
woensdag 7 april 2010
Het Amerikaanse leger zegt de beelden niet te kunnen vinden van de video die klokkenluiderssite Wikileaks maandag plaatste waarbij onder meer twee Reuters medewerkers om het leven kwamen na beschoten te zijn door een Amerikaanse legerhelikopter. Kapitein en legerwoordvoerder Jack Henzlik zei dat de troepen in Irak niet in staat zijn geweest om de video te vinden in haar bestanden. Militaire functionarissen geloven in de authenticiteit van de video, maar ze willen eerst de beelden en audio vergelijken met hun eigen materiaal. De Iraakse vakbond voor journalisten en het Comité voor de bescherming van journalisten (CPJ) willen inmiddels dat er een onderzoek komt naar de dodelijke schietpartij van twee jaar geleden. Het Witte Huis verwijst voor een reactie door naar het ministerie van Defensie. Meer bij Boston Herald / Salon / Mother Jones
Dood Reuters-fotograaf op video
dinsdag 6 april 2010
De website WikiLeaks, die publiceert wat bedrijven en overheden liever geheim houden, heeft een video achterhaald waarop duidelijk te zien is hoe een Amerikaanse legerhelikopter een groep mannen onder vuur neemt. Als korte tijd later een busje arriveert met hulpverleners om doden op te halen en gewonden af te voeren, wordt ook die onder vuur genomen. Bij de aanval in 2007 kwamen twee medewerkers van persbureau Reuters om het leven. De Amerikanen zagen de camera van de 22-jarige fotograaf Namir Noor-Eldeen aan voor een granaatwerp, Noor-Eldeen kwam direct om, zijn 40-jarige chauffeur Saeed Chmagh is in de video nog te zien terwijl hij zwaargewond over de stoep probeert weg te kruipen. Bij de tweede aanval raakten ook twee kinderen die in het busje zaten ernstig gewond. Lees verder
Aanslagen op Iraakse journalisten
woensdag 24 maart 2010
In Irak zijn twee aanslagen gepleegd op journalisten, een van hen voorzitter van de Iraakse Vereniging van Journalisten. De chauffeur van voorzitter Muajad Al-Lami raakte ernstig gewond toen in Bagdad het vuur werd geopend op de auto waarin ze reden. In 2008 was al eens geprobeerd Al-Lami op te blazen. In een ander incident in Basra werd een handgranaat in de voortuin van radiojournalist Majtham Al-Ahmed gegooid. Hij was op het moment van de aanslag niet thuis; de dochter van zijn broer wél. Ze raakte bij de explosie ernstig gewond.
Gijs Wanders geeft training in Irak
maandag 15 maart 2010
Voormalig Journaal-presentator Gijs Wanders zit deze week in Irak. In opdracht van de Nederlandse organisaties Press Now en Independent Media Centre in Kurdistan zal hij een training presentatietechnieken geven aan televisiepresentatoren. Deze training vind plaats in het kader van het opbouwen van het Irakese medialandschap. Gijs Wanders houdt tijdens zijn verblijf in Iraaks Koerdistan een dagboek bij over zijn ervaringen.
RTL forceert vrijgave Irak-stukken
donderdag 18 februari 2010
De Raad van State heeft premier Balkenende opgedragen om stukken uit ministerraden die handelen over politieke steun aan de inval aan Irak, aan RTL Nieuws te overhandigen. Een eerder verzoek op basis van de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) werd door Balkenende’s ministerie geweigerd, zo meldt Trouw. RTL besloot daarop in hoger beroep te gaan. Adjunct-hoofdredacteur Pieter Klein zegt het ‘jammer’ te vinden dat de informatie komt nadat de commissie Davids al heeft gerapporteerd. Maar hij is blij dat er ‘een belangrijke, principiële zege voor het recht op openbaarheid’ is behaald. Er worden geen inhoudelijke informatie of persoonlijke beleidsopvattingen geopenbaard, maar procedurele stukken. Verslagen en notulen van de ministerraad hoeven van de Raad van State niet te worden overhandigd. Klein verwacht dat de stukken over een maand worden verstrekt. Lees verder
Al-Zaïdi zelf mikpunt schoenengooier
woensdag 2 december 2009
De Iraakse journalist Muntazer al-Zaïdi, die wereldwijd bekendheid kreeg omdat hij zijn schoenen naar vertrekkend president George Bush gooide, is in Parijs zélf bekogeld met schoeisel. Al-Zaïdi was in Parijs om aandacht te vragen voor zijn plan om 14 december uit te roepen tot ‘dag van wereldwijde solidariteit met het onderdrukte Iraakse volk’. Bush zou als oorlogsmisdadiger bericht moeten worden en Amerika dient herstelbetalingen te doen, aldus Al-Zaïdi. De journalist verdween na zijn schoenenstunt lange tijd in een Iraakse gevangenis, waar hij zou zijn gemarteld. Vanwege daar opgelopen verwondingen staat Al-Zaïdi onder behandeling in een Geneefs ziekenhuis. Toen Al-Zaïdi zijn plannen voor een dag van solidariteit toelichtte, gooide een toehoorder zijn schoenen naar de journalist. De man in kwestie (een “provocateur van de Irakese regering” volgens aanwezigen) werd de zaal uitgezet; Al-Zaïdi reageerde lakoniek op het incident: “Ik zou nooit een landgenoot als mikpunt nemen.”
Iraakse journalist zwaargewond bij aanslag
woensdag 25 november 2009
In Baghdad is een populaire presentator van satellietstation Al-Diyar zwaargewond geraakt bij een gerichte aanslag. Imad al Ibadi (36) presenteert een wekelijks discussieprogramma rond de Iraakse politiek en het nieuws. Abadi werd door onbekenden in zijn nek en hoofd geschoten. Hij ligt in het ziekenhuis; zijn situatie zou ‘kritiek maar stabiel’ zijn. Perswaakhond Reporters sans Frontières (RSF) stelt dat de aanslag een herinnering is dat journalisten in Irak nog altijd een specifiek doelwit zijn. Abadi is een uitgesproken tegenstander van de Amerikaanse inval in Irak en heeft in zijn programma’s corruptie binnen de Iraakse politiek onthuld. Verder toonde Abadi aan dat de Iraakse veiligheidsdienst regelmatig buiten de grondwet opereert. Deze onthullingen zouden hem veel vijanden hebben opgeleverd, aldus de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ).
Forse Iraakse boete voor Guardian
woensdag 11 november 2009
De Britse krant The Guardian is door een Iraakse rechter veroordeeld tot het betalen van 100 miljoen Dinar schadevergoeding aan de Iraakse premier Nouri al-Maliki. De omgerekend ruim 58 duizend euro aan genoegdoening past volgens de krant in een trend: de Iraakse overheid heeft minstens vier rechtszaken aangespannen tegen de pers, in een poging onwelkome berichtgeving te smoren. De boete werd toegekend door een vermeend onafhankelijke Iraakse rechtbank, maar in de aanklacht wordt Al-Maliki niet genoemd als benadeelde partij. In het bewuste stuk werd Al-Maliki opgevoerd als nieuwe sterke man in Irak, die journalisten onder meer goedkoop of zelfs gratis land belooft, mits er goed over de premier wordt bericht. Journalisten die zich zo niet laten paaien, worden steeds vaker voor de rechter gedaagd wegens ’smaad’ of ‘het in gevaar brengen van de staatsveiligheid’. Onafhankelijke Iraakse kranten, die over weinig middelen beschikken, kunnen langdurige juridische gevechten niet aan. Een journalist van een vooraanstaande onafhankelijke krant, die uit vrees voor repressailles anoniem wenste te blijven, zegt in The Guardian: “Via onze broekzak zijn we het eenvoudigst te stoppen en dat weten ze.” De door de staat gefinancieerde kranten zitten niet om inkomsten verlegen. “Vrijheid bestaat als woord in Irak, maar in de praktijk is het volledig verdwenen”, stelt een ander.
Ter Horst geeft meer details AIVD-zaak
donderdag 5 november 2009
Minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in een brief aan de Tweede Kamer nadere informatie verstrekt over het onderzoek naar een medewerkster van de inlichtendienst AIVD, die wordt verdacht van het lekken van staatsgeheime informatie naar dagblad De Telegraaf. De medewerkster, haar partner en Telegraaf-journaliste Jolande van der Graaf werden als verdachten aangemerkt. De medewerkster en haar partner zitten nog in voorarrest. Ter Horst zegt dat ze het recht op bronbescherming en het belang van persvrijheid onderschrijft, maar dat het risico dat staatsgeheime informatie op straat komt te liggen te groot was. Beschadiging van de integriteit van de dienst heeft een “negatief effect op de relatie van de AIVD met zijn bronnen”, die op hún beurt vrezen voor waarborging van anonimiteit, stelt de minister. De AIVD heeft met tekstanalyse en een intern onderzoek, waarbij log- en printgegevens zijn bekeken, getracht het lek boven te krijgen. Lees verder
Schoenengooier begint hulporganisatie
dinsdag 20 oktober 2009
De Iraakse journalist Muntazer al-Zaïdi, die in 2008 bekendheid kreeg omdat hij zijn schoenen naar toenmalige Amerikaanse president George Bush gooide, is een hulporganisatie begonnen voor Iraakse weduwen en wezen. Het startkapitaal van 33.000 euro is door vrienden bijeen gebracht, maakte hij bekend in Genève. Al-Zaïdi kwam tot zijn daad uit woede voor de ellende die de Amerikaanse inval in Irak heeft veroorzaakt. De journalist werd veroordeeld en kwam gehavend uit de gevangenis: hij maakte bekend te zijn gemarteld en moest in het buitenland medische hulp zoeken. Plannen om in Zwitserland asiel aan te vragen laat Al-Zaïdi varen. Hij wil nu ziekenhuizen en medische centra laten bouwen in zijn thuisland.
Al-Zaïdi in Griekenland behandeld
vrijdag 18 september 2009
De eerder deze week vrijgelaten journalist en ’schoenengooier’ Muntazer al-Zaïdi is na zijn vrijlating naar Griekenland gevlogen voor een medische behandeling. Al-Zaïdi onthulde na zijn vrijlating in de gevangenis te zijn gemarteld met elektroshocks en de verdrinkingssimulatie ‘waterboarding’. Hij zou ook regelmatig in elkaar geslagen zijn. In december 2008 gooide Al-Zaïdi zijn schoenen naar vertrekkend president George W. Bush, die het schoeisel wist te ontwijken. Het maakte van de journalist een volksheld. In The Guardian vertelt Al-Zaïdi waarom hij de schoenen wierp. De saamhorigheid die onder het Saddam-regime en de internationale sancties heerste tussen diverse geloofsgroepen is na de invasie volledig verdwenen, hetgeen Al-Zaïdi frustreerde. “Ons geduld en onze solidariteit liet ons de onderdrukking niet vergeten. Maar de invasie heeft verdeling gebracht tussen broers, tussen buren. Het heeft onze huizen in rouwtenten veranderd”, aldus Al-Zaïdi. In Fallujah werd donderdag een man neergeschoten die een schoen naar een Amerikaans militair konvooi gooide. Soldaten dachten dat het om een granaat ging. De man overleefde het incident.
Al-Zaïdi: “Ik ben gemarteld”
woensdag 16 september 2009
Muntazer al-Zaïdi, de Iraakse journalist die bekend werd omdat hij zijn schoenen naar de toenmalige Amerikaanse president Bush gooide, is weer vrij. Bij het incident in december 2008 noemde Al-Zaïdi Bush een hond. Die kwalificatie, en het gooien van schoenen, betekent in de Arabische wereld een grove belediging. Gedurende zijn verblijf in de gevangenis zegt Al-Zaïdi te zijn gemarteld: naast mishandelingen zou de journalist met elektrische schokken en de verdrinkingsmethode ‘waterboarding’ zijn gefolterd. De schoenengooi-actie die door behendig wegduiken voor Bush zonder gevolgen bleef, maakte van de journalist een volkskheld. De journalist van de tv-zender al-Baghdadia werd in eerste instantie tot drie jaar cel veroordeeld, hetgeen na hoger beroep tot één jaar werd teruggebracht.
Aanslag op tv-zender in Bagdad
dinsdag 27 juli 2010
Minsten zes mensen zijn om het leven gekomen bij een zelfmoordaanslag maandagochtend bij de vestiging van de Arabische tv-zender al-Arabiya in Bagdad. Onder de slachtoffers zijn drie bewakers en een schoonmaker, aldus de autoriteiten. Het radicaalislamitische terreurnetwerk al-Qaeda wordt verdacht van de aanslag. De dader blies zich in zijn auto op voor het gebouw. Het bureau en nabijgelegen gebouwen raakten zwaarbeschadigd. De bom sloeg in de straat een krater van ruim een meter diep.
Irak belemmert werk fotografen
donderdag 8 april 2010
De Iraakse regering blijft fotografen het werk belemmeren. “Als er slecht nieuws te melden is, dan zullen de politie en de veiligheidsdiensten er alles aan doen om er voor te zorgen dat niemand die beelden maakt”, aldus Stephen Farrell van The New York Times voor de ‘At War’ blog. Sinds 2007 is er regelgeving uitgebracht waardoor fotografen worden geweigerd bij plaatsen waar net een bomaanslag is geweest. Pas een uur later, als de meeste slachtoffers en schade is opgeruimd, kunnen er fotografen bij. Volgens Farrell maakt de regering gebruik van bedreigingen en soms zelfs geweld om die regel na te leven. Ook in Afghanistan worden er regelmatig beperkingen opgelegd. Meer bij The New York Times
OnJo wint zaak tegen inlichtingendiensten
vrijdag 5 maart 2010
OnJo-redacteur Wil van der Schans heeft deze week een beroep tegen (militaire) inlichtingendiensten AIVD en MIVD gewonnen. Van der Schans wilde inzage in stukken over Irak, maar de inlichtigendiensten weigerden die vrij te geven. Volgens de AIVD/MIVD zou de Commissie Davids, die werd ingesteld op het moment dat Van der Schans om inzage vroeg, worden benadeeld. Volgens de rechtbank te ’s Gravenhage houdt dat argument echter geen stand, omdat er geen bewijs is de Commissie Davids op enigerlei wijze nadeel zou hebben opgelopen door vrijgave van de stukken. In juni 2009 had de zogenoemde Commissie van Toezicht op Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (CTIVD), mede naar aanleiding van afwijzing van Van der Schans’ originele verzoek, geschreven dat “ze niet inziet hoe het verstrekken van - voor de openbaarheid geschikte - gegevens zal leiden tot benadeling van de Commissie Davids.” Van der Schans: “Deze uitspraak is van groot belang voor de pers. Het betekent dat het werk van een onderzoekscommissie vrije nieuwsgaring door de pers niet mag blokkeren.” Meer bij OnJo.nl
Reuters fotograaf vrijgelaten in Irak
donderdag 11 februari 2010
Een freelance cameraman en fotograaf van het Britse persagentschap Reuters is na bijna anderhalf jaar opsluiting door het Amerikaanse leger vrijgelaten in Irak. Ibrahim Jassam Mohammed zat al die tijd vast zonder ooit te zijn aangeklaagd. In september 2008 werd hij ’s nachts van zijn bed gelicht door Amerikaanse en Iraakse soldaten. De afgelopen jaren heeft het Amerikaanse leger vaker Iraakse journalisten van buitenlandse media lange tijd vastgehouden zonder hen ooit aan te klagen. Dat leidde tot veel kritiek van journalistenorganisaties. Meer bij Reuters / The Guardian / RSF
Iraakse journalist wint internationale persprijs
woensdag 23 december 2009
Asos Hardi heeft de Gebran Tueni-prijs 2009 gewonnen. De prijs, vernoemd naar de op 12 december 2005 omgekomen Libanese journalist Gebran Tueni, is een jaarlijkse prijs van de “World Association of Newspapers and News Publishers” (WAN-IFRA) en wordt vergeven aan journalisten in het Midden-Oosten. Hardi kreeg de prijs voor zijn grote inzet voor vrije en onafhankelijke media in het door conflict geteisterde Irak. Hardi richtte een tweetal onafhankelijke kranten op en wordt daarbij door IKV Pax Christi, Hivos en Press Now ondersteund. De prijsuitreiking vond 12 december jl. plaats in Beiroet.
Schoenengooier wil naar Zwitserland
dinsdag 22 september 2009
De Iraakse journalist Muntazer al-Zaidi, die vorig jaar zijn schoenen naar de toenmalige Amerikaanse president George W. Bush gooide, wil in Zwitserland gaan wonen. Zaidi zei dat in een interview met de Zwitserse zender TSR. “Ik heb echt zin om naar Zwitserland te komen, want het is een neutraal land dat de bezetting van Irak niet steunde”, zei Zaidi. Hij noemde Zwitserland een voorbeeld voor de democratie en wees op het grote aantal internationale organisaties dat in het land is gevestigd. Zaidi wil contact zoeken met andere Iraakse families. Met die families wil hij de Amerikaanse oud-president George W. Bush en een aantal van diens medewerkers voor een internationaal tribunaal proberen te krijgen wegens de inval in Irak.
Schoenengooier komt vandaag vrij
dinsdag 15 september 2009
Muntazer al-Zaïdi, de Iraakse verslaggever die in december een schoen gooide naar de toenmalige Amerikaanse president George W. Bush, komt naar verwachting dinsdag op vrije voeten. De 30-jarige Zaïdi werd in een klap beroemd toen hij tijdens een persconferentie een van zijn schoenen naar het hoofd van Bush wierp, die behendig wegdook. Bush bracht een afscheidsbezoek aan Irak, het land dat hij het Amerikaanse leger zes jaar daarvoor opdracht had gegeven binnen te vallen.
IRAK-DOCUMENTEN
Op 4 februari dient het beroep voor de rechtbank in Den Haag dat Onjo-redacteur Wil van der Schans heeft aangetekend wegens de weigering van de veiligheidsdiensten AIVD en MIVD om inzage te krijgen in de stukken aangaande de inval in Irak. Meer bij OnJo
VOORUITBLIK
Op 12 januari presenteert de Commissie Davids haar rapport over de Nederlandse steun aan de inval in Irak in 2003. In radioprogramma Argos een vooruitblik daarop en een reconstructie van de totstandkoming van de Commissie Davids; met onder meer D66-leider Alexander Pechtold en Joost Oranje, onderzoeksjournalist en chef van de parlementaire redactie van NRC Handelsblad. Meer bij OnJo
SCHOENENGOOIER
De Iraakse journalist die in december 2008 met de woorden ‘dit is je afscheidskus, jij hond’ zijn schoenen naar het hoofd van de toenmalige Amerikaanse president George Bush smeet, is in Zwitserland aangekomen. Muntadhar al-Zeidi werd vorige maand door de Iraakse autoriteiten vrijgelaten uit de gevangenis. Hij had toen negen maanden vastgezeten. Bron: De Pers
