Nieuwsarchief
Nederlandse ‘WOB-dag’ in de maak
dinsdag 31 augustus 2010
Om het belang van openbaarheid van beleid te benadrukken, wordt begonnen met een Nederlandse variant op de internationale ‘Right To Know Day’. Stichting Bits of Freedom, journalistenvereniging NVJ en onderzoeksjournalist Brenno de Winter organiseren op 28 september deze recht-om-te-weten-dag. Politici van SP, GroenLinks, PVV en D66 hebben hun medewerking aan het initiatief toegezegd. Er wordt op de dag zowel een ‘meest transparante ambtenaar 2010′ als ‘obstructor 2010′ aangewezen. Volgens De Winter, die momenteel een conflict uitvecht met de Vereniging Nederlandse Gemeenten, is openheid van beleid essentieel voor de democratie. De Nederlandse editie van Right To Know wordt in Den Haag gehouden.
TNS/NIPO voert mediaonderzoek MSS uit
woensdag 25 augustus 2010
Onderzoeksbureau TNS/NIPO gaat de Media Standaard Survey (MSS) uitvoeren, het samenwerkingsverband van Stichting KijkOnderzoek (SKO), het Nationaal Onderzoek Multimedia (NOM), het Radio Advies Bureau (RAB) en Stichting Internetreclame (STIR). Het MSS onderzoek start in 2011 en zal vanaf dan de bron zijn voor censusinformatie over mediabezit en -gedrag in Nederland. Met de onderzoeksresultaten willen de vier organisaties voor bereiksonderzoek van media cijfers verkrijgen die door alle bereiksonderzoeken gebruikt kunnen worden als weeg- of wervingsnorm.
‘Dutroux-documenten op Wikileaks illegaal’
woensdag 25 augustus 2010
Klokkenluiderssite Wikileaks ligt weer onder vuur. Dit keer niet voor de 92.000 gelekte documenten over de oorlog in Afghanistan, maar om ruim 12.000 pagina’s uit het dossier van de veroordeelde Belgische kindermoordenaar Marc Dutroux. Volgens de procureur-generaal van Luik, Cédric Visart de Bocarmé en een expert dinsdag op de Franstalige Belgische zender RTBF, is het plaatsen van de documenten illegaal. De gelekte documenten komen volgens Visart de Bocarmé uit een deel van het dossier, dat nog altijd geheim is. Meer bij ANP via NU.nl
Tips en trucs bij datajournalistiek
woensdag 18 augustus 2010
Simon Rogers was als journalist van The Guardian betrokken bij het openbaar maken van de 92.000 documenten van klokkenluidersite Wikileaks over de oorlog in Afghanistan. In een artikel vertelt hij hoe ze te werk gingen om verhalen uit die documentatie te destilleren en hoe journalisten te werk kunnen gaan bij zulke grote hoeveelheden data. De documenten vormen een van de grootste lekken uit de militaire geschiedenis. Het gaat om stukken over de Amerikaanse inzet in Afghanistan tussen 2004 en 2009. Slechts drie media kregen eerder inzicht in de gegevens, namelijk The Guardian, The New York Times en het Duitse weekblad Der Spiegel. Meer bij Journalism.co.uk / The Guardian
Weer ophef in Duitsland over Street View
donderdag 12 augustus 2010
De plannen van Google om in november Street View in Duitsland te lanceren heeft tot verbazing geleid. De snelle introductie van Street View en de beslissing om de lancering te starten tijdens de vakantie, alsmede het ontbreken van de mogelijkheid telefonisch beklag te doen, heeft bij ons tot zorgen geleid”, aldus toezichthouder in Hamburg Jan Caspar. Duitsland stond al kritisch tegenover Street View wegens mogelijke schending van de privacy. De Duitse regering eist garanties dat Google de privacy van burgers waarborgt. Meer bij NU.nl / NRC
Toch internetplannen Verizon-Google
dinsdag 10 augustus 2010
Google bezwoer dat berichten over het einde van netneutraliteit schromelijk overdreven waren, maar er blijkt toch van een soort deal met telecomgigant Verizon sprake. Beide bedrijven willen een ‘raamwerk voor toekomstige regulering’ neerleggen. Verizon, dat binnen Amerika ook een grote internetaanbieder is, zal op het ‘bedrade’ deel van internet geen bijzondere voorrang krijgen, maar op het draadloze internet meer vrijheid krijgen, vermoedt The Guardian. Zie ook het document Verizon-Google Legislative Framework Proposal
‘Google in gesprek over netneutraliteit’
donderdag 5 augustus 2010
Volgens The New York Times zouden Google en de Amerikaanse telecomgigant Verizon bijna een akkoord hebben waarbij klanten van Verizon sneller toegang tot content op internet krijgen, mits daarvoor betaald gaat worden door de contentmakers. Dit zou het principe van netneutraliteit, geen voorkeursbehandeling voor grote en/of betalende partijen, aantasten. Eerder al liet de Duitse telecomgigant T-Mobile weten aanbieders van data-intensieve diensten te willen laten betalen voor het gebruik van hun netwerk. Google-topman Eric Schmidt ontkende nog bevestigde de overeenkomst, maar zei wel dat zijn bedrijf verschillende belangen samen probeert te brengen. Netneutraliteit is volgens hem dat het niet mogelijk is dat providers contentaanbieders bevoordelen, maar netwerken zouden wel in staat moeten zijn om prioriteiten aan te geven, bijvoorbeeld dat spraak voor video gaat. Meer bij The New York Times / CNet
Kritiek op Wikileaks zwelt aan
vrijdag 30 juli 2010
Klokkenluiderssite WikiLeaks krijgt steeds meer kritiek over zich heen omdat in de 92.000 gelekte documenten over de oorlog in Afghanistan tientallen namen blijken te staan van Afghaanse informanten van de NAVO. Volgens deskundigen is de kans groot dat de Taliban wraak zullen nemen op deze informanten, die vaak met hun volledige naam en woonplaats in de documenten worden genoemd. Politici noemen het onverantwoordelijk en schokkend. Informatierechtadvocaat Milica Antic schat in dat de site ‘niet verkeerd heeft gehandeld’. “Het uitgangspunt is dat staatsgeheimen niet mogen worden gepubliceerd, maar journalisten stellen misstanden in de maatschappij aan de kaak en daarbij maken ze vaak geheime informatie openbaar.” […] De documenten zijn, neem ik aan, via een bron - en niet onrechtmatig - verkregen. De informatie is neutraal, zonder commentaren. En er is zorgvuldig met de informatie omgegaan door oudere dossiers openbaar te maken.” Meer bij de Volkskrant / Advocatenorde / Bloomberg
92.000 Afghanistan-documenten gelekt
maandag 26 juli 2010
De klokkenluiderswebsite WikiLeaks heeft zondag meer dan 92.000 documenten op het internet gezet over de oorlog in Afghanistan. De stukken gaan over de Amerikaanse inzet in Afghanistan tussen 2004 en 2009. De informatie is te vinden bij de de kranten The New York Times en The Guardian en het Duitse weekblad Der Spiegel. Zij konden de documenten al inzien op voorwaarde dat berichtgeving erover pas zondag gepubliceerd zou worden. Het lekken van de verslagen vormt een van de grootste lekken uit de militaire geschiedenis. Belangrijkste punten uit de documenten zijn dat Pakistan het verzet in Afghanistan mee aanstuurt, dat er veel meer burgerslachtoffers zijn gevallen dan werd aangenomen, de Taliban sterker is dan ooit en er zouden geheime operaties plaatsvinden om topfiguren van de Taliban uit te schakelen. Lees verder
Google en KB sluiten overeenkomst
woensdag 14 juli 2010
Google gaat meer dan 160.000 rechtenvrije boeken uit de 18e en 19e eeuw digitaliseren uit de collectie van de Koninklijke Bibliotheek (KB). Daartoe is vandaag een overeenkomst gesloten tussen de betrokken partijen. Het gaat om historische, juridische en maatschappelijke Nederlandse publicaties van onder andere J.R. Thorbecke, Abraham Kuyper en Jan ten Brink. De gedigitaliseerde boeken zullen volledig doorzoekbaar en gratis toegankelijk worden gemaakt via Google Books, de verschillende websites van de KB en -te zijner tijd- via Europeana, waar de gedigitaliseerde verzamelingen van Europese bibliotheken, archieven en musea te vinden zijn. Meer bij Koninklijke Bibliotheek
‘KNVB moet verkoop beelden afblazen’
vrijdag 9 juli 2010
De voetbalbond KNVB moet terugkomen op het besluit tv-beelden van de huldiging van het Nederlands elftal exclusief te verkopen aan SBS 6. Dat vinden de beroepsorganisatie NVJ en het Genootschap van Hoofdredacteuren. Pieter Sijpersma van het Genootschap: ‘SBS valt niets te verwijten. Het is logisch dat ze in een concurrerend speelveld proberen exclusiviteit te bedingen. Maar de huldiging dinsdag is een nationaal evenement. De KNVB is een koninklijke organisatie en ze zouden de koninklijke weg moeten bewandelen. Daarbij past niet het exclusief verkopen van bepaalde beelden.’ Sijpersma hoopt dat de KNVB voor dinsdag de afspraak met SBS herziet. De KNVB is niet bereikbaar voor commentaar. Het CDA en de VVD in de Tweede Kamer willen van de ministers van OCW en Binnenlandse Zaken weten of ze de verkoop kunnen tegenhouden.
Oproep tot terugdraaien bewaarplicht EU
maandag 5 juli 2010
In een open brief hebben meer dan honderd organisaties uit 23 Europese landen de Europese Commissie gevraagd de bewaarplicht voor internet- en telecommunicatiegegevens terug te draaien. De Europese bewaarplicht (de richtlijn dataretentie) verplicht providers tot het opslaan van gegevens over internet- en telefoonverkeer. Onder de ondertekenaars, onder leiding van de Duitse organisatie AK Vorrat, bevinden Bits of Freedom, Human Rights Watch, Internet Society, Stichting NBIP, de Nederlandse Vereniging van Journalisten en het Humanistisch Verbond. De organisaties sturen de open brief met het oog op de evaluatie van de bewaarplicht door de Europese Commissie. Op 15 september zal de Europese Commissie een rapport hierover publiceren. Meer bij BOF
Klacht ingediend bij RVD
donderdag 1 juli 2010
Naar aanleiding van de berichtgeving over belemmering van de Rijksvoorlichtingsdienst bij gesprekken tussen journalisten en politici op het Binnenhof heeft Jos Heymans, parlementair journalist bij RTL Nieuws, een klacht ingediend bij de Rijksvoorlichtingsdienst. Volgens Heymans, tevens voorzitter van de Parlementaire Persvereniging (PPV), is “een achtergrondgesprek dan niet voor publicatie, maar het is wel van groot belang. Het geeft ons een breder zicht op de gebeurtenissen.” Meer bij HP/De Tijd
XS4ALL sluit zich aan bij Ziggo
donderdag 24 juni 2010
Omdat de rechtszaak van stichting Brein tegen Ziggo ook gevolgen kan hebben voor andere internetproviders (isp) sluit XS4ALL zich ook aan als partij. Brein eist in een kort geding dat Ziggo de populaire torrentsite The Pirate Bay blokkeert voor haar klanten. Via die site kunnen internetters gratis bestanden downloaden. Dit is veelal illegaal, waar auteursrechtenorganisatie Brein tegen strijdt. De internetproviders zien zichzelf als doorgeefluik en weigeren The pirate Bay tee blokkeren. “Bovendien is het maatschappelijk niet wenselijk dat provicers zich bemoeien met het verkeer van hun gebruikers. Het fundament van internet is juist dat providers het verkeer van hun gebruikers ongefilterd doorlaten”, vindt XS4ALL. De rechtszaak tegen Ziggo zorgde voor ophef onder juristen en internetaanbieders. Het kort geding dient maandag 28 juni in Den Haag. Meer bij ANP via NU.nl
Geen subsidie meer voor Geheugen van NL
woensdag 16 juni 2010
Website Geheugen van Nederland krijgt geen subsidie meer. Als gevolg daarvan wordt de site vanaf 2011 statisch en zal het niet meer worden aangevuld met nieuwe digitale collecties uit Nederlandse erfgoedinstellingen. De subsidiestroom nam de afgelopen jaren al steeds meer af. Het Geheugen van Nederland is in 2000 opgezet als het nationale programma voor de digitalisering van het Nederlands cultureel erfgoed om collecties van archieven, musea en bibliotheken online beschikbaar te stellen. De site bevat nu bijna 500.000 beelden uit 85 collecties van 79 instellingen. De website blijft bestaan en de inhoud is ook toegankelijk via Europeana, de Europese digitale bibliotheek. Meer bij Informatie Professional
Pleidooi voor archivering alledaagse data
donderdag 10 juni 2010
Virtueel Platform waarschuwt voor de vergankelijkheid van alledaagse data en pleit voor een duurzame archivering van digitale kunst en cultuur die geen analoge tegenhanger heeft (’born-digital’). Vooral materiaal zoals games, weblogs, internetkunst maar ook muziekfiles en digitale foto’s zullen als gevolg van software innovaties, browser updates en nieuwe systemen verloren gaan. Het gaat volgens Virtueel Platform, instelling voor digitale kunst, media en e-cultuur, bijvoorbeeld om de eerste generaties internetgames die door sneller internet al niet langer bespeelbaar zijn, of scripties en andere teksten in wordperfect en op floppydisk en muziek op DAT is ook nauwelijks meer te beluisteren. De instelling presenteert daarom ‘Archive 2020′ met daarin de meest urgente problemen en het pleidooi voor duurzame archivering. Het twee jaar durende onderzoek van digitale specialisten en wetenschappers is hier als boek te vinden of als .pdf te downloaden. Meer bij Virtueel Platform
Piratenpartij hekelt FTD-veroordeling
maandag 7 juni 2010
De Nederlandse Piratenpartij noemt de veroordeling van de Nederlandse online community FTD, waarbij alle opmerkingen over de Eyeworks-film ‘Komt een vrouw bij de dokter’ moeten worden gewist, een bedreiging voor de vrijheid van meningsuiting in Nederland. FTD moet ook proceskosten ter hoogte van 10.000 euro betalen. Jurist Arnoud Engelfriet, gespecialiseerd in ICT-kwesties en advocaat van FTD, stelt dat de uitspraak “loodrecht staat op vrijwel alle jurisprudentie op dit gebied.” Op vrijdag hadden ook andere auteursrechtenjournalisten hun verbijstering al uitgesproken over het vonnis, waarbij spreken óver een film op een lijn wordt gesteld met het verspreiden van die film. Op het FTD-forum stonden verwijzingen naar locaties waar de bewuste film - die recent op dvd is uitgekomen - kon worden gedownload. De Piratenpartij, die in de Tweede Kamer wil komen, stelt dat private lobbyclubs - met medewerking van Nederlandse volksvertegenwoordiging - de democratie uithollen.
Wat is er nog waar als alles beschikbaar is?
dinsdag 11 mei 2010
Conversatie wordt allerwegen openbaar en toegankelijk. Dus neemt de rijkdom aan bronnen voor de journalistiek toe, en verbetert de democratie. Of niet? De debatavond Nieuwe media, nieuwe pers van adviesclub RMO en de NOS in Den Haag maandagavond kende een voorzetje op Villamedia waar Guikje Roethof (NOS) het waagde om in een zijlijntje te stellen: “Bloggers publiceren voordat ze weten hoe het echt in elkaar steekt en ze maken zich vaak niet bekend. Waar journalisten met open vizier werken, schenden de meeste bloggers de vertrouwelijkheid van hun naaste omgeving.” Lees verder
‘Kabinet mag ACTA niet behandelen’
dinsdag 2 maart 2010
De regering zou nu als demissionair kabinet geen besluiten mogen nemen omtrent ACTA, de Anti-Counterfeiting Trade Agreement die bestrijding van productvervalsingen en piraterij tegen moet gaan. Burgerrechtenorganisaties Vrijschrift en Bits of Freedom vragen het parlement in een brief om het handelsverdrag controversieel te verklaren. Nu de regering is gevallen, moet er in de Tweede Kamer een lijst worden gemaakt van controversiële onderwerpen. Die mogen dan niet worden besproken, totdat er verkiezingen zijn geweest en er een nieuwe regering is gevormd. De ACTA heeft al tot veel ophef geleid. Bij het merendeel van de politieke partijen bestaat twijfel over het controversieel verklaren van dit handelsverdrag. Meer bij BOF / Webwereld
KB wil toch nazistische kranten plaatsen
woensdag 25 augustus 2010
De Koninklijke Bibliotheek (KB) wil ‘haar nek uitsteken’ om toch de nazistische oorlogskranten online te plaatsen. De KB bouwt aan een digitaal krantenarchief, dat via internet toegankelijk moet worden. Ook nazistische kranten uit de Tweede Oorlog zouden daarin worden opgenomen. Het ministerie van Justitie heeft echter een negatief advies uitgebracht over de toegankelijkheid van die kranten. Het zou strafbaar kunnen zijn en gevoelig kunnen liggen bij nabestaanden van oorlogsslachtoffers. Tijdens een besloten debat van de KB bleek dat veel aanwezigen het van groot belang vonden dat de KB deze kranten op internet plaatst om de historische werkelijkheid ongecensureerd aan iedereen ter beschikking te stellen en belangrijk wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken. Meer bij KB
‘Plan voor behoud geloofwaardigheid’
maandag 21 juni 2010
Politicoloog Herman van Gunsteren en hoofdredacteur Sjuul Paradijs zijn bezig met een formulering van ‘voorwaarden tot behoud van de journalistieke geloofwaardigheid’. Van Gunsteren zei dat in een interview met Nieuwspoort Nieuws. Hij kwam op het idee door zijn tijd als rapporteur bij Nieuwspoort, waarvoor hij een jaar rondliep op het Binnenhof en ook politieke verslaggevers volgde. Hoewel Van Gunsteren in Pers-pectief - het verslag over die tijd - positief was over de journalistiek, vond hij het gebrek aan zelfcorrectie bij journalisten een groot minpunt. Praten over gemaakte fouten is volgens hem juist goed. “Het verkleint hun geloofwaardigheid niet, het vergroot haar juist”, stelt Van Gunsteren. Saillant detail bij de samenwerking van Van Gunsteren met Sjuul Paradijs: de hoofdredacteur van de Telegraaf stapte eind 2008 uit de Raad voor de Journalistiek, het orgaan waar burgers terecht kunnen met klachten over de media.
Informatiebescherming in IJsland
donderdag 17 juni 2010
Het IJslandse parlement heeft unaniem een wet aangenomen waardoor de vrijheid van meningsuiting en van informatie wordt versterkt. Nieuwsorganisaties, blogs en andere personen en instanties kunnen namelijk gevoelige informatie veilig onderbrengen op het eiland. Met het wetsvoorstel Icelandic Modern Media Initiative (IMMI) worden ook bronnen en klokkenluiders beter beschermd en het biedt meer bescherming tegen smaad-rechtszaken. Volgens Birgitta Jonsdottir, parlementslid voor de Burgerbeweging en lid van het IMMI-initiatief, is het de sterkste wet in zijn soort. “We hebben de beste wetten uit de hele wereld samengevoegd tot een uitgebreid pakket, wat zal omgaan met het feit dat informatie geen grenzen meeer kent.” Ook klokkenluiderssite Wikileaks was betrokken bij de totstandkoming van het wetsvoorstel. Meer bij The Independent
Murdoch blijft vechten tegen Google
donderdag 8 april 2010
De Australische mediatycoon Rupert Murdoch heeft weer van zich laten horen. Dit keer mocht hij tijdens een interview bij journalist Marvin Kalb voor The Kalb Report praten over zijn stokpaardje. De eigenaar van onder andere The Wall Street Journal, The Times of London en The Sun stelt dat zoekmachines als Google straks niet meer wegkomen met het gratis gebruiken van dagbladcontent. Volgens Murdoch zal Google bijvoorbeeld alleen maar de titel en eventueel twee zinnen van het artikel publiceren met een verwijzing naar een dagbladabonnement. Meer bij The Kalb Report
Duitse president wil gedragscode media
vrijdag 12 maart 2010
De Duitse president Horst Köhler wil nieuwe regels voor berichtgeving over zware misdrijven. Dit zei hij donderdag tijdens een rouwdienst ter herdenking van het bloedbad in de plaats Winnenden een jaar geleden. Köhler zei tijdens de rouwdienst dat er duidelijke regels voor de media nodig zijn om dergelijke misdrijven te helpen voorkomen. Wetenschappelijk onderzoek wijst er volgens hem op dat gedetailleerde berichten over de misdaden ook anderen kunnen inspireren tot geweld. Meer bij Die Welt
Lek in archievensites gedemonstreerd
dinsdag 2 maart 2010
Zoek-expert Henk van Ess heeft in een filmpje op YouTube gedemonstreerd hoe een beveiligingsmaatregel van het Haags Gemeentearchief is te omzeilen. De exacte details liet Van Ess in het midden, maar het lukt hem archiefstukken op te vragen, die normaliter eigenlijk alleen fysiek in de studiezaal van het Haags Gemeentearchief of de Openbare Bibliotheek Ypenburg zijn te bekijken. De archieven zijn beperkt toegankelijk vanwege de auteursrechten, maar het betrof afbeeldingen van artikelen die via url-manipulatie gewoon waren in te zien. Van Ess demonstreerde verder hoe door een simpele aanpassing in de browser ook de wachtwoordcontrole van de Financial Times, Elsevier en Wall Street Journal zijn te omzeilen. Een woordvoerster van het gemeentelijk archief, waar onder meer de archieven van voorheen de Haagsche Courant worden bewaard, spreekt tegenover het ANP van ‘een hacker’ - maar in essentie gaat het om het manipuleren van een scriptlek op de site. De leverancier van de beveiligingssoftware is gevraagd het gat te dichten. Zie ook Archieven-weblog

