Nieuwsarchief
Kritiek op onderzoeksmethode Eric Smit
vrijdag 27 augustus 2010
Om een discussie aan te zwengelen over de Nederlandse onderzoeksjournalistiek heeft onderzoeksjournalist Marcel Metze het boek ‘Nina, de onweerstaanbare opkomst van een power lady’ van Eric Smit langs de lat gelegd. In het essay ‘Het geheim van Smit’ in De Groene Amsterdammer komt hij ook met de nodige zelfkritiek. Metze plaatst vraagtekens bij de onderzoeksmethode die Smit gebruikte voor zijn boek. Zo heeft hij een overzicht gemaakt van de gebruikte bronnen en komt tot de conclusie dat er ‘weinig ‘harde’ documenten zijn, er veel gebruik wordt gemaakt van brieven en stukken van en advocaten en is er een gebrek aan informatie omtrent de precieze bijdrage van de gevoerde gesprekken’. Lees verder
Kritiek op onderzoek Wilders-berichtgeving
donderdag 5 augustus 2010
Volgens hoogleraar maatschappij en media Henri Beunders ligt het beeld dat de media Wilders in het zadel hebben geholpen, wel wat genuanceerder. In NL-magazine noemt hij het “onzin”. De conclusie werd getrokken na een rapport van de Nederlandse Nieuwsmonitor, een wetenschappelijk bureau dat geregeld berichtgeving in dagbladen en op televisie analyseert. Uit dat onderzoek zou blijken dat vooral de Volkskrant en NRC Handelsblad veel aandacht besteden aan de Partij voor de Vrijheid en Geert Wilders. Beunders kijkt daar echter niet van op. “De media die het meest angst hebben voor Wilders zullen er het meest over berichten.” Wat ook mee speelt in de hoeveelheid berichten over Wilders is dat kranten als de Volkskrant en het NRC Handelsblad veel ruimte geven aan opiniestukken en commentaar. Op die pagina’s wordt veel over Wilders geschreven. Ander kritiekpunt van de hoogleraar is dat een “puur kwantitatief onderzoek is. Er wordt niet gekeken naar de kwaliteit van de berichtgeving of naar het publiek. Er kunnen daardoor niet veel conclusies uit worden getrokken.” Meer bij RNW
Vraagtekens bij taak Wereldomroep
vrijdag 16 juli 2010
Waren er eerder al politieke partijen die vragen hadden over de functie van de Wereldomroep nu komt daar ook de Raad voor Cultuur die twijfelt over de taak van de Wereldomroep. Dat blijkt uit het advies van de Raad aan staatssecretaris Van Bijsterveldt (OCW) over het beleidsplan van de Wereldomroep, zo meldt Spreekbuis. De Raad signaleert dat de Wereldomroep weinig harde cijfers levert over zijn bereik. De Raad is ook van mening dat een taak van de Wereldomroep, namelijk het verspreiden van een realistisch beeld van Nederland, zou kunnen vervallen, omdat er op internet genoeg informatie te vinden is. Meer bij Spreekbuis
Val DSB niet de schuld van media
maandag 5 juli 2010
De media hebben niet de ondergang van DSB veroorzaakt. Dat is de conclusie van dr. Nel Ruigrok van De Nederlandse Nieuwsmonitor. Zij analyseerde voor de commissie Scheltema de rol van de media in de ondergang van DSB. De oorzaak moet volgens Ruigrok gezocht worden in het mediabeleid van DSB, dat zou niet kloppen. “Als DSB zei ‘we gaan het oplossen’, dan gebeurde er niks. Je kunt het journalisten dan niet kwalijk nemen dat ze dan doorzoeken.” Wel plaatst de onderzoeker vraagtekens bij televisieprogramma Goedemorgen Nederland dat op 1 oktober de oproep van Pieter Lakeman uitzond, waarbij DSB-klanten werden opgeroepen hun geld weg te halen bij de bank. Het was niet Goedemorgen Nederland dat het nieuws van Lakeman groot maakte, benadrukt Ruigrok. “Wat het nieuws groot maakte was dat het de hele dag herhaald werd. Ik begrijp dat wel: voor journalisten was het nieuws. Uiteindelijk vind ik dat vooral Goedemorgen Nederland zich de gevolgen had moeten realiseren.” Meer bij Nederlands Dagblad
Kritiek op naamsvermelding bij televisie
maandag 5 juli 2010
Journalist Edwin Winkels schrijft op zijn blog hoe frustrerend het kan zijn dat zoveel mensen anoniem blijven bij televisie. Als voorbeeld haalt hij het portret van Alberto Contador aan, uitgezonden tijdens de Avondetappe (NOS) en aangekondigd als’ in een interview met Jeroen Stekelenburg’. Terwijl Stekelenburg volgens Winkels op dat moment in het buitenland zat. Wel heeft Stekelenburg de reportage gemonteerd. Winkels eist “de eer op voor de anderen die in de reportage niet worden genoemd, maar al het werk hebben moeten doen”, namelijk Dennis Westenberg en redactrice Misha Wessel. Meer bij Barcelonaaaaa
‘Verdachte schuldig verklaard door media’
donderdag 17 juni 2010
Huub Evers, lector en media-ethicus aan Fontys Hogeschool Journalistiek, roept de journalistiek op om na te denken over de ´klassieke standaarden op het gebied van de privacynormen nu die in het digitale tijdperk bijna niet meer zijn vol te houden’. Dat schrijft hij in een ingezonden brief in het Brabants Dagblad. Evers reageert op de arrestatie van Joran van der Sloot, die wordt verdacht van moord en hij refereert ook aan de rechtszaak met Lucia de Berk. Volgens Evers komt het steeds vaker voor dat verdachten niet meer schuldig worden verklaard door de rechter, maar door de media. ‘De schandpaal staat tegenwoordig niet meer op het marktplein, maar in onze huiskamers’, aldus Evers. Meer bij Brabants Dagblad
Debat rond Myanmarese verkiezingen
dinsdag 8 juni 2010
Ter gelegenheid van de eerste verkiezingen in twintig jaar in Myanmar organiseren Amnesty International, Burma Centrum Nederland, de Dick Scherpenzeel Stichting en Free Voice op woensdag 16 juni een informatieve bijeenkomst met gasten uit Myanmar en Nederland, speciaal voor journalisten. Wat betekenen verkiezingen in een land waar de mensenrechten stelselmatig worden geschonden? Waar vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering ver te zoeken zijn? Met de neergeslagen demonstraties van 2007 nog op ieders netvlies weten we dat Myanmar een extreem gesloten land is. Critici van de regering worden bedreigd, gevangengezet, gemarteld en zelfs vermoord. Vrije pers bestaat er niet. De bijeenkomst is op 16 juni aanstaande (aanvang 15:00 uur) in Pakhuis De Zwijger te Amsterdam. Aanmelden via info@dickscherpenzeelstichting.nl. Meer bij Amnesty International
Volkskrant rectificeert na klacht Pechtold
maandag 7 juni 2010
De Volkskrant heeft een eerder bericht, over de koopkrachteffecten van onder meer het D66-verkiezingsprogramma, op de voorpagina gerectificeerd. De door bureau Nyfer gebruikte methodiek bevatte fouten. D66-voorman Alexander Pechtold publiceerde zondag met nauwelijks verholen woede een commentaar op zijn weblog, waarin hij de Volkskrant beschuldigde van het geven van electorale steun (’een kontje’) aan de PvdA. “Je rommelt wat rond in de vuilnisbak van een tweederangs onderzoeksbureau en de opening van de krant is weer klaar”, fulmineerde Pechtold. Hoewel de Volkskrant in eerste instantie niet geneigd leek het boetekleed aan te trekken, is dat met een rectificatie op de voorpagina van de krant van vandaag alsnog gebeurd. Volgens de krant zijn “door tijdsdruk” fouten blijven staan. De daardoor ontstane onzorgvuldigheid rekent de krant zichzelf aan, schrijft hoofdredacteur Pieter Broertjes in de rectificatie van vandaag. Voor Pechtold is het conflict hiermee uit de lucht.
Nieuw ontwerp auteurswet openbaar
vrijdag 4 juni 2010
Tot 31 augustus kunnen belanghebbenden reageren op het langverwachte voorontwerp Auteursrechtcontract dat begin juni verscheen. Een van de belangrijkste aanbevelingen is dat het auteursrecht straks niet meer overdraagbaar is. Dit moet ervoor zorgen dat de natuurlijke maker meer invloed kan blijven uitoefenen op de wijze waarop zijn werk wordt geëxploiteerd. Ook mag de natuurlijke maker een exclusieve licentie die langer duurt dan vijf jaar, altijd opzeggen tegen elk vijfde jaar. Verder kan de maker de overeenkomst ontbinden als blijkt dat de exploitant in het geheel niets met de verkregen licentie doet. Meer bij SOLV / Future of copyright / Internetconsultatie Auteursrecht
Provincie Zeeland wil meer invloed
vrijdag 4 juni 2010
De provincie Zeeland wil de mediawet laten aanpassen zodat er kan worden meegepraat over de prestaties van Omroep Zeeland. Dat zei gedeputeerde Harry van Waveren in een debat over de toekomst van de regionale journalistiek. “Als dat niet verandert, kunnen we onze taak meteen terug geven aan het Rijk. Ik wil geen invloed op de inhoud, maar wel meepraten over de manier waarop de omroep zich positioneert in de Zeeuwse samenleving.” De provincie wil niet langer ‘zomaar’ een doorgeefluik zijn van overheidssubsidie voor de regionale Omroep. Van Waveren ziet ook wat in samenwerking tussen Omroep Zeeland en de Provinciaal Zeeuwse Courant (PZC). De hoofdredacteuren zien mogelijkheden tot samenwerking. Meer bij PZC / Omroep Zeeland
‘Rutte wil niet discussiëren’
maandag 31 mei 2010
Volgens hoogleraar politieke theorie aan de Universiteit van Amsterdam, Meindert Fennema, wil fractieleider Mark Rutte van de VVD niet discussiëren met wetenschappers. Hij zei daarover in Mediazaken op BNR Nieuwsradio: “Rutte staat enorm in de schijnwerper. Rutte heeft voor een deel ook de rol van Wilders overgenomen, ook in de zin dat Rutte bepaalt wie hem interviewt. Door Buitenhof was ik gevraagd om Rutte te interviewen, daar hoorde ik niks meer van (…) en toen hoorde ik later van iemand van de redactie dat Rutte had gezegd: ik discussieer niet met wetenschappers. In Mediazaken spreken Fennema en Jan Kuitenbrouwer over het mediabeleid van de PVV en de retoriek van Wilders. Meer bij Mediazaken
Einde voor Stichting MediaDebat
donderdag 27 mei 2010
Per 1 januari 2011 moeten de taken van Stichting MediaDebat zijn overgedragen aan de Raad voor de Journalistiek (RvdJ). De stichting heft zichzelf dan op, valt te lezen in het jaarverslag. Volgens dat jaarverslag werden beide partijen al bestuurd door dezelfde organisaties uit het mediaveld. Stichting Mediadebat organiseerde bijeenkomsten en debatten over actuele onderwerpen, kwesties en hypes waarin de relatie tussen pers en publiek aan de orde komt. MediaDebat moest in de ogen van minister Plasterk een van de drie pijlers zijn onder zelfregulering van de sector, samen met de Raad voor de Journalistiek en de Nederlandse Nieuwsmonitor. Meer bij De Nieuwe Reporter
Uitgevers zien einde print naderen
donderdag 27 mei 2010
Tijdens een discussie over de toekomst van digitaal uitgeven heeft topvrouw Madi Weland Solomon van uitgeverij Pearson (dat onder meer de Financial Times uitgeeft) aangegeven dat het bedrijf verwacht over enkele jaren met print te zullen stoppen. Solomon was in Londen voor het E-Publishing Innovation Forum, waar grote namen uit de krantenindustrie met elkaar discussiëren over de koers in komende jaren. Het is voor het eerst dat een uitgever zo’n duidelijk plan onthult om de drukpersen uit te zetten. Volgens Solomon is de insteek voor Pearson op de korte termijn “minder drukwerk” en zal de Financial Times over vijf jaar “substantieel uit print zijn gestapt”. Uitgeverij Pearson wil dan grotendeels op digitale uitgeefmodellen zijn overgestapt, meldt PaidContent, dat ook plannen van andere uitgevers inventariseerde. Zo gaf Guardian-topman Alan Rusbridger over de aanschaf van hun jongste drukpersen (in 2005) ronduit toe dat het voor de Guardian de laatste investering in druktechniek betekent. Meer bij PaidContent
Laroes, Dijkgraaf en Schoonen over ethiek
dinsdag 25 mei 2010
Onder andere Hans Laroes (NOS), Willem Schoonen (Trouw), Bart Hettema (EenVandaag), Hugo Schneider (HDC), Gertjan Schoonhoven (Elsevier), Joel Voordewind (Christen Unie), Gerard Schouw (D66) en Martijn van Dam (PvdA) gaan vanavond in debat over de de ethische grenzen van de journalistiek. Jan Dijkgraaf (HP De Tijd) wordt over dat onderwerp geïnterviewd. Aanleiding vormt onder meer de media-aandacht voor de vliegramp in Libië en de ‘vuilnisbakkenactie’ van het eenmalige roddelblad Binnenhof. Ton Herstel, voorzitter Raad voor de Journalistiek, verzorgt de aftrap en de conclusie. Het debat begint vanavond om 20.00 uur. De zaal is vol. Volg de discussie hier en praat mee via twitter #nvjdebat.
1000 abonnees weg om Ruben-interview
dinsdag 25 mei 2010
De Telegraaf heeft zo’n duizend abonnees verloren door het interview met het negenjarige jongetje Ruben, die als enige de vliegtuigramp in Libië overleefde. Het interview riep veel weerstand op en ook andere media kregen er van langs. Frank Volmer, directeur Telegraaf Media Nederland, ziet drie oorzaken voor het verlies met ’verkeerd publiceren door De Telegraaf zelf’ als hoofdoorzaak. “Dat is ons op een enorme manier duur komen te staan”, aldus Volmer. Een spijtbetuiging mocht niet baten. “Onder de opzeggers zaten naast mensen die hun proefabonnement niet verlengden ook lezers die de krant al tientallen jaren trouw waren. Dat is zorgwekkend.” Vanavond organiseert de Nederlandse Vereniging van Journalisten samen met de Raad voor de Journalistiek een openbaar debat over de ethische grenzen van de journalistiek. Meer bij Trouw / Debat
Pieter Jan Hagens naar Buitenhof
maandag 23 augustus 2010
Met ingang van het nieuwe televisieseizoen zal Pieter Jan Hagens namens de AVRO toetreden tot het presentatieteam van het discussieprogramma Buitenhof. Hij zal de rol van Jeroen Smit (NPS) overnemen en het programma afwisselend met Clairy Polak (VARA) en Peter van Ingen (VPRO) presenteren. AVRO-directeur Willemijn Maas: “We zijn verheugd dat we samen met de VPRO en de VARA gestalte kunnen geven aan dit langstlopende opinie- en debatprogramma op de Nederlandse televisie. Pieter Jan is een sympathieke, professionele presentator, maar vooral een ervaren journalist die altijd de juiste vragen stelt en een pittige discussie niet uit de weg gaat.” De eerste uitzending van Buitenhof in het nieuwe seizoen is op zondag 5 september. Pieter Jan Hagens zal voor het eerst aantreden op 19 september.
‘Verhuis redactie NRC naar Amsterdam’
woensdag 14 juli 2010
NRC Handelsblad zou moeten verhuizen naar Amsterdam, om daar dichter bij de lezers te zijn. In een ‘Rode Hoed’-achtige setting zouden er debatten en congressen moeten worden georganiseerd. Dat stelt de aantredende Vlaamse hoofdredacteur Peter Vandermeersch, die zijn voorstel deed in een interview met Frénk van der Linden in het radioprogramma Kunststof van de NPS. Er werd verder gesproken over ‘de opmars van de Belg’ binnen de Nederlandse pers. N.B. Vandermeersch begint op 1 september 2010 als hoofdredacteur bij NRC Handelsblad.
MEM-studenten afgestudeerd met truc
maandag 12 juli 2010
Zo´n 250 studenten van de opleiding Media en Entertainment Management (MEM) in Haarlem hebben de afgelopen twee jaar met een truc een diploma gekregen. Dat meldt de Volkskrant zaterdag op basis van gesprekken met betrokkenen en interne documenten. Studeert een student niet af, dan loopt een opleiding duizenden euro’s overheidsgeld mis. In het geheime afstudeer traject werden studieachterstanden kwijtgescholden. Eerder afgekeurde scripties werden alsnog goedgekeurd. Volgens de brandbrief leverden de meeste studenten ‘korte werkstukjes’ in, ‘die niet beoordeeld of zelfs gelezen werden’. Zij ontvingen hun eindcijfer per e-mail en konden hun diploma afhalen bij het secretariaat. Het diploma was altijd ondertekend door dezelfde twee docenten. Oud-burgemeester Leers van Maastricht gaat onderzoek doen naar mogelijk gesjoemel. Het College van Bestuur heeft hem gevraagd als leider van een onderzoekscommissie. Meer bij de Volkskrant
‘Waterboarden is geen martelen meer in kranten VS’
vrijdag 2 juli 2010
In Amerika is discussie ontstaan over het verdwijnen van het woord martelen in combinatie met het woord ´waterboarden´ in Amerikaanse kranten. Tot 2004 werd waterboarden, de marteltechniek waarbij de verdrinkingsdood wordt gesimuleerd, in één adem genoemd met martelen. Daarna verdween het woord martelen. Dat blijkt uit onderzoek van de Harvard Kennedy School of Government naar berichtgeving over de marteltechniek in de vier grootste Amerikaanse kranten. Van 1930 tot 2004 werd waterboarden gezien als martelen. Volgens de LA Times was dat in 96,3 procent van artikelen (26 van de 27), bij de New York Times in 81,5 procent van de verhalen. Tussen 2002 en 2008 daalde dat cijfer, waterboarden werd niet gezien als martelen. De LA Times schreef in nog maar 4,8 procent (3 van de 63) van de artikelen over waterboarden als martelen. En de New York Times nog maar in 2 van de 143 artikelen (1,4 procent). De Wall Street Journal en USA Today laten eenzelfde beeld zien. Uit het onderzoek bleek ook dat de combinatie van martelen en waterboarden wel meer werd gebruikt als het buiten Amerika gebeurde. Lees verder
Nep-artikelen over WK op AD.nl
dinsdag 22 juni 2010
Journalist en columnist Luuk Koelman heeft zo´n anderhalve week nep-artikelen over het WK aan het AD kunnen leveren. Hij reageerde op de oproep van het AD die voor het WK voetbal correspondenten zocht in elk van de 32 deelnemende landen. De artikelen werden geplaatst onder de rubriek lezersbijdragen. Op zijn Twitteraccount valt op te maken dat Koelman ageerde tegen het feit dat het AD niet zou betalen voor de stukjes. ‘Burgerjournalistiek is nu dood wat mij betreft. #RIP’. Artikelen van zijn hand die op AD.nl zijn geplaatst zijn onder andere de ’scoop’ dat de Japanse bondscoach Okada Bert van Marwijk een ‘minderwaardig mens’ zou hebben genoemd. Koelman viel pas door de mand toen de NOS bij het AD aanklopte voor een niet bestaand geluidsfragment. De undercoveractie van Koelman is hier te lezen. Lees verder
‘WOB-aanvragen soepeler behandelen’
vrijdag 11 juni 2010
Jeroen Sprenger, directeur Overheidscommunicatie Nieuwe Stijl bij het ministerie van Algemene Zaken, zou graag zien dat aanvragen in het kader van de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) vaker journalistiek en niet juridisch benaderd worden. Sprenger sprak over de WOB in Mediazaken op BNR Nieuwsradio: “Ik ben daar niet zo gelukkig mee dat we daar veel te stringent in zijn (…) ik ben er een groot voorstander van dat als we eigenlijk niet aan een WOB-verzoek toekomen (…) dat je dat journalistiek probeert op te lossen.” Sprenger zegt dat WOB-vragen nu meestal juridisch worden behandeld: “En juristen zeggen: ‘moeten we eigenlijk wel’, zij draaien het om, zij zien de WOB niet als iets waarbij je actief informatie geeft. Dat zijn discussies die wij als communicatie-deskundigen tegenover de WOB-functionaris verliezen”. Sprenger discussiert in Mediazaken over de verhouding voorlichters-journalisten met Frits Bloemendaal, redactiechef GPD en Harm Taselaar, hoofdredacteur RTL Nieuws.
Westergaard vertrekt bij Jyllands-Posten
dinsdag 8 juni 2010
De Deense cartoonist Kurt Westergaard, die in 2007 wereldberoemd werd door zijn cartoon van de profeet Mohammed met een bom als tulband, stopt met zijn werk voor de krant Jyllands-Posten, waar hij meer dan 25 jaar voor werkte. In april kwamen er al berichten dat hij helemaal zou stoppen met het tekenen van sportprenten. Dat werd later weer tegengesproken. Nu heeft Westergaard middels een brief afscheid genomen van de JP-lezers. Hij hoopt dat met zijn vertrek de terreurdreiging voor de krant zal afnemen. Westergaard was verplicht met vakantie gestuurd in verband met veiligheidsmaatregelen die waren getroffen vanwege de ophef die ontstond na de publicatie van de spotprent. Zijn laatste tekening voor die krant zal geveild worden. Meer bij Jyllands-Posten / The Copenhagen Post / De Standaard
RD reageert op kritiek
dinsdag 1 juni 2010
Het Reformatorisch Dagblad reageert op de kritiek die het kreeg naar aanleiding van het hoofdredactioneel commentaar. De krant publiceerde maandag een stuk waarin werd betreurd dat de president van het Afrikaanse land Malawi, onder druk van de Verenigde Naties, twee homo’s heeft vrijgelaten die waren veroordeeld tot veertien jaar cel. “Als de burgers van Malawi willen weten waar dit spoor eindigt, moeten ze de komende tijd de politieke verslaggeving uit Nederland volgen”, schrijft de krant, die verwijst naar de initiatiefwet van D66′er Boris van der Ham om te voorkomen dat christelijke scholen nog langer homoseksuele docenten kunnen discrimineren. […] “Het is niet uitgesloten dat hier straks het omgekeerde gebeurt van wat de rechters in Malawi deden: niet degenen die zich openlijk homoseksueel gedragen, worden bestraft, maar juist christenen en moslims die dat gedrag zondig noemen”, aldus het Reformatorisch Dagblad. Lees verder
‘Geen fatsoenregels voor journalisten’
zaterdag 29 mei 2010
Aan een eenduidige richtlijn van de Raad voor de Journalistiek over fatsoen is geen behoefte. Dat verhoudt zich niet met de pluriformiteit van de pers. Media moeten hun eigen afwegingen maken. Wel is er behoefte aan discussie. ‘fatsoen is een kwestie van smaak. Discussie kan je opvattingen daarover nuanceren en aanscherpen’. Dat zei Arendo Joustra, voorzitter van het Genootschap van Hoofdredacteuren, vrijdag tijdens zijn jaarrede. Lees verder
Raad Journalistiek: uitbreiding leidraad
woensdag 26 mei 2010
De leidraad van de Raad voor de Journalistiek zal worden uitgebreid. De huidige regels bevatten lacunes als het gaan om de bescherming van de privacy van slachtoffers van rampen en oorlogen. Dat kondigde voorzitter Ton Herstel dinsdag aan aan het eind van het debat over de ethische grenzen van de journalistiek. De discussie-avond in Amsterdam was georganiseerd door de Raad voor de Journalistiek en de NVJ. Lees verder

