Nieuws
EenVandaag haalt reportage offline
dinsdag 14 mei 2013
EenVandaag heeft een tv-uitzending over jihadisten verwijderd van internet. In de tv-reportage die op 6 mei werd uitgezonden, vertellen Marokkaanse ouders en familieleden dat ze ronselaars de schuld geven dat hun kinderen en broers als jihadisten zijn vertrokken naar Syrië. Ondanks de vage tv-beelden werden Marokkaanse ouders herkend. Ze kregen zulke bedreigende reacties, dat ze de redactie smeekten de uitzending te verwijderen. EenVandaag erkent dat “omwille van de veiligheid van de geïnterviewden” de uitzending van de website is gehaald. Hoofdredacteur Jan Kriek erkent dat de zelfcensuur een “zeldzame stap” is. “Het was een zware beslissing, maar we konden niet anders om onze bronnen te beschermen.” Meer bij De Telegraaf
Groningen publiceert ambtelijke stukken
dinsdag 14 mei 2013
De gemeente Groningen gaat bijna alle ambtelijke stukken op internet publiceren. Nu is geen enkel stuk openbaar, tenzij de gemeente anders beslist. In de toekomst is het omgekeerd: alles is openbaar, tenzij de gemeente besluit dat het vertrouwelijke informatie is. Meer bij RTV Noord
WikiLeaks wint zaak tegen Visa
donderdag 25 april 2013
Na een rechtszaak van ruim 1,5 lijkt er een einde te komen aan de financiële blokkade van klokkenluiderssite WikiLeaks door betaaldienst Visa. Valitor, de IJslandse partner van Visa, moet donaties aan WikiLeaks weer toestaan. Doet het bedrijf dat niet binnen twee weken, dan moet het een dwangsom van omgerekend 5246 euro per dag betalen. Dat heeft het Hooggerechtshof van het land bepaald. Na publicaties in 2010 over diplomatiek berichtenverkeer van de Verenigde Staten zette diverse Amerikaanse betaaldiensten als PayPal, Mastercard en Visa de samenwerking met de klokkenluiderssite het afhandelen en accepteren van donaties aan de site stop. Dat zorgde voor financiële problemen. Lees verder
reageer
Trouw werkt niet mee aan verzoek
woensdag 10 april 2013
Dagblad Trouw zal niet meewerken aan het verzoek van Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën) om gegevens over belastingontduiking via belastingparadijzen aan de fiscus te overhandigen. Dat zei Willem Schoonen, hoofdredacteur van Trouw tegenover de NOS. Het internationale Consortium van Onderzoeksjournalisten (ICIJ) heeft vorige week gegevens gepubliceerd over de kwestie. Trouw werkte ook mee aan dat onderzoek. “Maar de overheden en belastinginspecties hebben hun eigen middelen om ontduiking op te sporen, dus die moeten daar hun werk in doen en wij de onze”. Lees verder
Weekers wil gegevens van Trouw
dinsdag 9 april 2013
Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën) heeft een dringend beroep op dagblad Trouw gedaan om gegevens over belastingontduiking via belastingparadijzen aan de fiscus te overhandigen. Het internationale Consortium van Onderzoeksjournalisten (ICIJ) heeft vorige week gegevens gepubliceerd over de kwestie. Trouw werkte ook mee aan dat onderzoek. “Mijn handen jeuken om iets met deze gegevens te doen. Maar dan moet je ze wel hebben”, zei Weekers dinsdag in de Kamer. De wet rijksbelastingen biedt volgens Weekers geen aanknopingspunten om de lijsten bij Trouw op te eisen. De directie van de belastingdienst gaat met de hoofdredactie van Trouw contact opnemen. Meer bij ANP via NU.nl
3 reacties
VS: journaliste bedreigd met celstraf
maandag 8 april 2013
Jana Winter, een journaliste in dienst bij zender Fox News wordt door een rechter in Colorado met hechtenis bedreigd, omdat ze weigert te onthullen wie haar heeft gewezen op het bestaan van een notitieboekje van James Holmes. Holmes is de schutter die in juli 2012 een bloedbad aanrichtte in een bioscoop in de stad Aurora. Holmes, die al onder psychiatrische behandeling stond, stuurde het boekje aan zijn psychiater Lynne Fenton. Het boekje bevatte duidelijke aanwijzingen dat Holmes van plan was moorden te plegen. De rechter in de zaak had echter een gag order - een verbod om te publiceren over details in de zaak - uitgevaardigd. Toen Winter over het notitieboekje schreef, zou dat gebod zijn geschonden, aldus Holmes’ advocaat. Winter heeft inmiddels een beroep gedaan op wetgeving rond bronbescherming, maar als een rechtbank beslist dat de identiteit van de bron belangrijker is dan de noodzaak deze te beschermen, kan de journaliste in de gevangenis worden gezet tot ze haar bron onthult. Oud-rechter en Fox News-commentator Andrew Napolitano spreekt schande over de gang van zaken.
Ruimere uitleg bronbescherming
vrijdag 8 maart 2013
De Hoge Raad heeft onlangs in een arrest een ruime uitleg gegeven aan journalistieke bronbescherming bij getuigenverhoren. Dat recht geldt niet alleen voor de journalist die zélf naar zijn bronnen wordt gevraagd, maar ook voor getuigen in een procedure waarin de journalist wordt aangesproken. Zo is te lezen bij Media Report. In deze zaak was een gemeenteraadslid van de gemeente Arcen en Velden een procedure gestart tegen Dagblad de Limburger. Het raadslid werd door medebewoners van het appartementencomplex waar hij woont als ‘psychologisch terrorist’ betiteld. Lees verder
reageer
‘THTC wil bronnen van De Winter’
dinsdag 5 maart 2013
ICT-journalist Brenno de Winter is door het Team High Tech Crime (THTC) van de Nationale Politie gevraagd te verschijnen als getuige bij een verhoor over de hack bij het Groene Hart Ziekenhuis. De Winter volgt die zaak, waarbij in 2012 oude medische dossiers op een publiek toegankelijke en slecht beveiligde server stonden. Een ethische hacker brak in om het lek aan te tonen. De Winter heeft informatie over de hacker en volgens hem wil THTC die informatie hebben. Op GeenStijl is een transcript te vinden over het telefoongesprek tussen THTC en de Winter. Na beraad met de NVJ, de hoofdredactie van NU.nl, zijn advocaat en GeenStijl laat De Winter in een mail weten te blijven vechten voor zijn bronnen. Ook wijst hij er nog fijntjes op dat THTC heeft nagelaten hem te wijzen op het feit dat hij niet verplicht is mee te werken aan het onderzoek. Lees verder
reageer
Manning kon materiaal nergens kwijt
vrijdag 1 maart 2013
Bradley Manning, de militair die wordt verdacht van het lekken van geheime informatie aan WikiLeaks, heeft in een verklaring gezegd dat hij tevergeefs probeerde materiaal (naast diplomatiek berichtenverkeer een video over de dood van een Reuters-camerafotograaf) aan kranten Washington Post, New York Times en politieke website Politico te overhandigen. Pas toen daarop geen reactie kwam, besloot Manning het materiaal via WikiLeaks naar buiten te brengen. De New York Times stelt dat van Mannings pogingen niets bekend is, wat Washington Post-journalist Erik Wemple ertoe bracht te onderzoeken hoe je de concullega’s kunt tippen (vrij moeilijk, red.). Wemple vertelt er niet bij hoe je een tip bij de Washington Post achterlaat - al zal dat vermoedelijk iets met parkeergarages van doen hebben. Guardian-journalist Ed Pilkington, die bij het Manning-proces aanwezig is, meldt dat Manning volgens eigen zeggen werd gedreven door de wens Amerikanen te vertellen wat de werkelijke prijs van de Irak-oorlog is. Nu Manning heeft bekend dat hij bepaalde informatie heeft gelekt, zijn andere aanklachten komen te vervallen. Hij kan tot twintig jaar cel krijgen voor de aanklachten die zijn blijven staan.
Raadslid lekte stukken aan journalist
donderdag 24 januari 2013
Het Openbaar Ministerie heeft het Haagse gemeenteraadslid Arnoud van Doorn aangehouden in verband met het lekken van geheime stukken uit een besloten gemeenteraadsvergadering. Het AD citeerde uit de raadsstukken, over een mogelijke aankoop van theather en congrescentrum World Forum. De gemeente Den Haag deed op 16 januari aangifte van diefstal. Tijdens het verhoor bekende Van Doorn dat hij met AD-journalist Lex de Jonge heeft gesproken over de zaak en hem zijn toegangspas heeft geleend, zodat de journalist de geheime informatie in zijn fractiekamer kon ophalen. Volgens Van Doorn zouden de stukken, in het belang van de burger, openbaar moeten zijn. Hij zei niet te hebben geweten dat lekken van vertrouwelijke informatie niet is toegestaan. Lees verder
Strafkorting voor Manning
woensdag 9 januari 2013
Voor de straf die de Amerikaanse soldaat Bradley Manning eventueel krijgt voor het doorspelen van duizenden vertrouwelijke stukken aan klokkenluiderssite WikiLeaks, worden in elk geval 112 dagen afgetrokken. Dat heeft een militaire rechter dinsdag bepaald. Volgens rechter Denise Lind heeft Manning gedurende zijn negen maanden durende voorarrest in een gevangenis van de mariniers in Quantico in Virginia een butensporig strenge behandeling gekregen. Hij zat van 29 juli 2010 tot 20 april 2011 23 uur per etmaal in een cel onder maximale bewaking. Ook kreeg hij iedere nacht speciale papieren kleding aan. Volgens de gevangenisleiding was dat om te voorkomen dat hij zichzelf wat aan zou doen. Het is een overwinning voor de advocaten van Manning, al bleef de strafvermindering ver achter bij de verwachtingen. Meer bij The Guardian
Onderzoek naar lek NRC afgerond
donderdag 20 december 2012
De Rijksrecherche heeft het onderzoek naar het lek naar NRC Handelsblad, waardoor de krant op 7 juni van dit jaar als eerste de vrijlating La S. (kroongetuige in het Amsterdamse liquidatieproces) kon melden, afgerond. ‘Dat onderzoek binnen de kring van personen bekend met de datum van vrijlating, heeft geen aanknopingspunten opgeleverd. De Rijksrecherche heeft Haenen (NRC-verslaggever, red.) zelf ook gevraagd om informatie te verstrekken, maar de journalist beriep zich op zijn journalistieke recht op bronbescherming’, zo heeft het Arrondissementsparket Den Haag bekend gemaakt. Lees verder
reageer
‘Journalistieke bronbescherming in wet’
maandag 10 december 2012
Inlichtingendiensten mogen niet zonder rechterlijke toetsing vooraf hun opsporingsmethoden inzetten om bronnen van journalisten te achterhalen. Het kabinet zal deze volgorde in de gang van zaken in de wetgeving rond Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) vastleggen, schrijft minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer. Ook in het strafrecht wordt straks vastgelegd dat de rechter bepaalt welke dwangmiddelen mogen worden ingezet om journalistieke bronnen te achterhalen, meldt de Volkskrant. De toezegging is een direct gevolg van de een recente uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) over de gijzeling van twee Telegraaf-verslaggevers, die weigerden hun bronnen te onthullen. Ze werden in 2006 enkele dagen gevangen gezet en waren daarvoor al door de AIVD afgeluisterd.
reageer
Manning getuigt voor rechtbank
vrijdag 30 november 2012
Bradley Manning, de Amerikaanse militair die wordt verdacht van het lekken van vertrouwelijke informatie naar klokkenluidersite WikiLeaks, is donderdag voor het eerst aan het woord geweest voor de militaire rechtbank van Fort Meade in Maryland. Hij verklaarde in de hoorzitting dat hij zich voelde als een gekooid dier nadat hij in 2010 in Irak was opgepakt. Zo heeft hij eenzame opsluiting gehad, mocht hij slechts een paar uur per dag naar buiten en hij kreeg ’s nachts papieren kleding aan omdat ze bang waren dat hij zelfmoord zou plegen. Manning gaf voor de rechtbank aan dat hij vreesde in de cel te zullen sterven. De soldaat gaat het gevangenisregime - dat door een rapporteur van de Verenigde Naties is omschreven als wreed, onmenselijk en vernederend - aanvoeren als reden om de rechtszaak tegen hem te schrappen. Lees verder
Verschoningsrecht voor journalisten
maandag 26 november 2012
Journalisten krijgen een wettelijk verankerd verschoningsrecht. Daaraan werken minister Opstelten van Veiligheid en Justitie en staatssecretaris Teeven, zo meldt De Telegraaf. Het wetsvoorstel moet over twee weken klaar zijn. In de wet moet onder andere worden geregeld dat de rechter vooraf gaat toetsen of het afluisteren van journalisten is toegestaan. Bij twee Telegraafjournalisten die hun bronnen niet bekend wilde maken ging de inlichtingendienst AIVD op eigen houtje aan de slag en vroeg pas achteraf toestemming aan de minister van Binnenlandse Zaken. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) gaf eind vorige week de Nederlandse staat daarom een flinke tik op de vingers. Het wetsvoorstel moet een geactualiseerde versie worden van een stuk dat nu al tijden op de plank ligt. Meer bij De Telegraaf / NU.nl / NOS
reageer
‘Manning overweegt te bekennen’
donderdag 8 november 2012
Bradley Manning, de man die wordt verdacht van het lekken van een legervideo en tienduizenden zogeheten cables - diplomatiek verkeer tussen ambassades en ministeries - wil mogelijk schuld bekennen in ruil voor strafvermindering. Manning zit al meer dan 900 dagen gevangen zonder zicht op een proces - dat de vorm van een krijgsraad krijgt. Over de omstandigheden van Mannings detentie (naakt slapen, constante controle, eenzame opsluiting) is internationaal veel kritiek, omdat hij nog enkel verdachte is. Tijdens de eerste behandeling van informatie tijdens de pre-trial op woensdag heeft zijn verdediging het aanbod van een schuldbekentenis gedaan. Manning zou willen bekennen dat hij alle genoemde informatie aan klokkenluiderssite WikiLeaks heeft overhandigd, in ruil voor een lagere straf. Mannings verdediging noemt het feit dat hun client al ruim 900 dagen vastzit zonder proces een aanfluiting. “Een snelle aanvang van het proces is een fundamenteel recht van elke militair”, aldus de juridische bijstand. Meer bij Atlantic Wire
Zundert wil perslek boven halen
vrijdag 26 oktober 2012
De burgemeester van Zundert heeft het accountantsbureau PriceWaterhouseCoopers (PWC) ingehuurd om te achterhalen wie heeft er heeft gelekt uit een vertrouwelijk document dat tijdens een besloten raadsvergadering werd besproken. De gemeente staat er financieel veel slechter voor dan algemeen bekend was. Ook de begroting over 2013-2016 bleek niet sluitend. BN/De Stem schreef over de perikelen, tot ergernis van de burgemeester. De speurtocht moet geen schuldige opleveren die gestraft kan worden, stelt burgemeester Poppe-De Looff. De gemeente wil lessen trekken “om te leren van wat er niet goed gaat in het informatieproces”. Volgens Poppe-De Looff leggen ambtenaren en bestuurders niets voor niets een eed of gelofte af. BN/De Stem vraagt zich af waarom een duur onderzoek nodig is voor iets dat een publiek geheim was en vergelijkt het op deze wijze achterhalen van het lek schieten met een kanon op een mug.
Publicaties over gevangenenbeleid VS
donderdag 25 oktober 2012
WikiLeaks publiceert vanaf vandaag een nieuwe serie geheime documenten waarmee de klokkenluidersite waarschijnlijk weer de woede van Amerika over zich heen krijgt. Het gaat namelijk om meer dan honderd documenten over het Amerikaanse gevangenenbeleid van de laatste tien jaar: de ‘Detainee Policies‘. Hierin staan de regels en procedures van het Amerikaanse ministerie van Defensie omtrent de gedetineerden van het Amerikaanse leger. Het gaat onder andere om de Standaard Operatie Procedures (SOP’s) van gevangenkampen in Irak (Abu Ghraib), Cuba (Guantanamo Bay) en Amerikaanse gevangenissen in Europa. Verder zijn er handleidingen voor het verhoren van gedetineerden. De eerste vijf publicaties staan nu online. WikiLeaks zal alles in chronolgische volgorde openbaar maken.
NRC Handelsblad omzeilde Stijlboek
donderdag 18 oktober 2012
In de reportagereeks ‘Schone Lakens’ die Arnon Grunberg in 2007 schreef voor de voorpagina van NRC Handelsbad over het werk in een hotel in Beieren – undercover opererend als kamerjongen Anton Morsink - heeft de krant zijn in het Stijlboek opgenomen verbod op undercover journalistiek bewust terzijde gelegd. De schrijver stelt in een interview met Villamedia magazine (19 oktober) ‘discussies’ te hebben gehad met de redactie van NRC Handelsblad over zijn werkwijze. Uiteindelijk mocht hij zijn gang gaan. ‘De krant ging akkoord als ik het woord undercover uit mijn stukken zou schrappen.’ In het interview vertelt de schrijver over zijn ervaringen als ‘embedded’ journalist, over zijn moralisme - in anti-moralisme – in zijn Volkskrant-columns en over de toewijding tot zijn vak. ‘Ik voel me een topsporter’. Lees verder
2 reacties
Rechtbank Singapore: bronnen prijsgeven
maandag 1 oktober 2012
Een rechtbank in Singapore heeft journalist James Dorsey opgedragen om zijn bronnen te onhullen voor een artikel waarin hij berichtte over een interne audit door accountantskantoor PriceWaterhouse Coopers (PwC) bij World Sports Group (WSG), een Aziatisch marketingbureau. Het bureau, dat veel samenwerkt met onder meer voetbalorganisatie FIFA en de Asian Football Confederation (AFC), zegt dat de audit vertrouwelijk was en dat Dorseys artikel smadelijk is. De audit bracht aan het licht dat Mohammed Bin Hammam (president van AFC en bij de FIFA als vice-president geschorst) kon putten uit een tijdelijke bankrekening waar WSG 14 miljoen dollar aan overmaakte. Ook zouden er vraagtekens zijn gezet bij onderhandelingen rond een marketingbudget van 1 miljard dollar. Meer bij Jens Reich
Assange ‘Vijand van de VS’
donderdag 27 september 2012
De Amerikaanse militaire luchtmacht heeft Julian Assange en de door hem opgerichte klokkenluiderssite WikiLeaks bestempeld tot ‘Vijanden van de Verenigde Staten’. Dat blijkt uit militaire documenten van de luchtmacht die zijn vrijgegeven onder de vrijheid van informatie wet, zo meldt het Australische The Sydney Morning Herald. Militairen die contact opnemen met WikiLeaks of supporters kunnen worden beschuldigd van ‘het communiceren met de vijand’. In het militaire recht staat daar de doodstraf op. Assange en WikiLeaks vallen nu in dezelfde categorie als het terorristennetwerk al-Qaeda. Lees verder
Alternatieve WikiLeaks opgezet
woensdag 26 september 2012
Een voormalige medewerker van WikiLeaks is een van de initiatiefnemers van een nieuwe klokkenluiderssite: Associated Whistleblowing Press (AWP). De site zal vanuit IJsland opereren. het land staat bekend om het ‘Icelandic Modern Media Initiative‘ (IMMI), waarmee bronnen en klokkenluiders beter worden beschermd en de wet biedt meer bescherming tegen smaad-rechtszaken. “AWP wil journalisten over de hele wereld verenigen en verhalen aan het licht brengen”, verklaart de Braziliaanse journalist Pedro Noel. Belangrijkste verschillen met WikiLeaks zijn volgens Noel dat AWP wantoestanden op lokale basis wil rechtzetten en zo lokale gemeenschappen helpen en het gedecentraliseerde kader. “we willen geen ‘icoon’ en we zullen werken met journalisten en activisten in verschillende centra. Die werkgroepen zullen hun eigen platforms hebben om documenten te ontvangen.” Een ander verschil is dat AWP samenwerkt met een ploeg van onderzoekers en analisten die zelf verhalen zullen publiceren, met behulp van lokale websites. Meer bij De Morgen
‘Staak jacht op journalistieke bronnen’
donderdag 13 september 2012
Marcel Haenen, binnenlandverslaggever bij NRC Handelsblad, maakte het in enkele maanden twee keer mee: naar aanleiding van zijn publicaties (over de vrijlating van kroongetuige Peter La Serpe en over de Chipshol-zaak) stelde Justitie onderzoek in naar zijn bronnen. Ook werd hij opgeroepen voor een getuigenverhoor. Hij beriep zich hierbij op het verschoningsrecht. Haenen: ‘Dit soort onderzoeken belemmeren de omgang met bronnen en mogelijke klokkenluiders. Mijn noodkreet aan justitie en de rijksrecherche is: staak de jacht op bronnen van journalisten en ga boeven vangen!’ Lees verder
reageer
Britten willen overleggen over Assange
dinsdag 4 september 2012
De Britse regering wil zo snel mogelijk de gesprekken met Ecuador hervatten over een diplomatieke oplossing voor WikiLeaks-oprichter Julian Assange. Minister William Hague van Buitenlandse Zaken heeft dat maandag in een brief aan het Britse parlement laten weten. Hague denkt dat de twee landen er samen wel uit kunnen komen. Assange zit sinds juni in de ambassade van Ecuador in Londen. Ecuador verleende de Australiër enkele weken terug politiek asiel. Hij vluchtte de ambassade binnen om te voorkomen dat hij door de Britten zou worden uitgeleverd aan Zweden. Justitie daar wil hem ondervragen in een verkrachtingszaak, maar Assange vreest dat Zweden hem aan de VS zal uitleveren, waar hem mogelijk een zware straf wacht voor het onthullen van geheime documenten over de oorlog in Irak en Afghanistan en de publicatie van diplomatieke stukken. Meer bij Het Parool / NOS
‘Bradley Manning komt met verklaring’
woensdag 27 februari 2013
Donderdag leest Bradley Manning, de Amerikaanse soldaat die wordt verdacht van het lekken van vertrouwelijke informatie naar klokkenluidersite WikiLeaks, een verklaring voor. Hij zou toestemming hebben gekregen van de militaire rechtbank, dat zegt zijn advocaat David Coombs. Uit die verklaring zal blijken waarom hij schuldig is aan bepaalde onderdelen van de aanklachten tegen hem en de reden waarom hij informatie heeft gegeven aan WikiLeaks. Een poging van de verdediging van Manning om het proces ongeldig te verklaren strandde dinsdag. De verdediging bracht in dat Manning moest worden ontslagen van rechtsvervolging omdat zijn recht op een snel proces was geschonden. Maar volgens de rechter is daar geen sprake van, omdat de verdachte met 90 dagen op tijd is voorgeleid aan de krijgsraad. Meer bij The Guardian / The Dissenter

