Nieuwsarchief
Tips en trucs bij datajournalistiek
woensdag 18 augustus 2010
Simon Rogers was als journalist van The Guardian betrokken bij het openbaar maken van de 92.000 documenten van klokkenluidersite Wikileaks over de oorlog in Afghanistan. In een artikel vertelt hij hoe ze te werk gingen om verhalen uit die documentatie te destilleren en hoe journalisten te werk kunnen gaan bij zulke grote hoeveelheden data. De documenten vormen een van de grootste lekken uit de militaire geschiedenis. Het gaat om stukken over de Amerikaanse inzet in Afghanistan tussen 2004 en 2009. Slechts drie media kregen eerder inzicht in de gegevens, namelijk The Guardian, The New York Times en het Duitse weekblad Der Spiegel. Meer bij Journalism.co.uk / The Guardian
Journalist mag niet ‘embedded’
donderdag 5 augustus 2010
Michael Hastings, de journalist die voor het tijdschrift Rolling Stone het artikel schreef dat het einde betekende van de militaire carrière van de voormalige hoogste bevelhebber in Afghanistan, generaal Stanley McChrystal, heeft geen toestemming gekregen om zich bij Amerikaanse troepen in Afghanistan te voegen. Volgens Hastings had hij in eerste instantie wél goedkeuring gekregen van het Amerikaanse minister van Defensie. Het Pentagon ontkent echter die goedkeuring te hebben gegeven. Het artikel van Hastings zorgde voor verlegenheid bij het Witte Huis. McChrystal en andere medewerkers bekritiseerden het beleid van president Barack Obama. Het Pentagon onderzoekt momenteel de kwestie. Hastings heeft laten weten niet mee te werken aan dat onderzoek. Meer bij The Guardian
Kritiek op Wikileaks zwelt aan
vrijdag 30 juli 2010
Klokkenluiderssite WikiLeaks krijgt steeds meer kritiek over zich heen omdat in de 92.000 gelekte documenten over de oorlog in Afghanistan tientallen namen blijken te staan van Afghaanse informanten van de NAVO. Volgens deskundigen is de kans groot dat de Taliban wraak zullen nemen op deze informanten, die vaak met hun volledige naam en woonplaats in de documenten worden genoemd. Politici noemen het onverantwoordelijk en schokkend. Informatierechtadvocaat Milica Antic schat in dat de site ‘niet verkeerd heeft gehandeld’. “Het uitgangspunt is dat staatsgeheimen niet mogen worden gepubliceerd, maar journalisten stellen misstanden in de maatschappij aan de kaak en daarbij maken ze vaak geheime informatie openbaar.” […] De documenten zijn, neem ik aan, via een bron - en niet onrechtmatig - verkregen. De informatie is neutraal, zonder commentaren. En er is zorgvuldig met de informatie omgegaan door oudere dossiers openbaar te maken.” Meer bij de Volkskrant / Advocatenorde / Bloomberg
92.000 Afghanistan-documenten gelekt
maandag 26 juli 2010
De klokkenluiderswebsite WikiLeaks heeft zondag meer dan 92.000 documenten op het internet gezet over de oorlog in Afghanistan. De stukken gaan over de Amerikaanse inzet in Afghanistan tussen 2004 en 2009. De informatie is te vinden bij de de kranten The New York Times en The Guardian en het Duitse weekblad Der Spiegel. Zij konden de documenten al inzien op voorwaarde dat berichtgeving erover pas zondag gepubliceerd zou worden. Het lekken van de verslagen vormt een van de grootste lekken uit de militaire geschiedenis. Belangrijkste punten uit de documenten zijn dat Pakistan het verzet in Afghanistan mee aanstuurt, dat er veel meer burgerslachtoffers zijn gevallen dan werd aangenomen, de Taliban sterker is dan ooit en er zouden geheime operaties plaatsvinden om topfiguren van de Taliban uit te schakelen. Lees verder
Verdwenen Japanse journalist terecht
dinsdag 6 april 2010
In het noorden van Afghanistan is de Japanse journalist Kosuke Tsuneoka, die enige tijd spoorloos was, gevonden in de gevangenis. Reporters sans Frontières (RSF) meldde op basis van berichten in de Japanse media dat hij zou zijn ontvoerd door de Taliban in het gebied rond de stad Kunduz. Er was nog geen onafhankelijke bevestiging van Tsuneoka’s verdwijning noch had een groep verantwoordelijkheid voor zijn verdwijning geëist. Nu blijkt dat Tsuneoka, die een ervaren oorlogsjournalist is, door lokale autoriteiten is vastgezet. Vermoedelijk speelt het ontbreken van een journalistenvisum een rol, al zijn ontbreekt precieze informatie. Het Engelstalige dagblad Japan Times meldt dat het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken niet eens op de hoogte was dat Tsuneoka in het land was.
Britse journalist gedood in Afghanistan
maandag 11 januari 2010
Journalist Rupert Hamer van de Britse Sunday Mirror is zaterdag omgekomen in Afghanistan toen er een bermbom ontplofte. Daarbij werden ook een Afghaanse en Amerikaanse militair gedood. De Britse fotograaf Philip Coburn raakte zwaargewond aan zijn been. De journalist en fotograaf waren sinds januari ‘embedded’ bij Amerikaanse mariniers. Ze waren mee op patrouille in het noordwesten van Nawa toen het voertuig waarin ze reden in contact kwam met een bom. De verwachting is dat Cobrun deze week terug wordt gebracht naar Groot-Brittannië. Meer bij The Guardian / BBC / Sunday Mirror / RSF
Journalisten The Guardian ontvoerd
donderdag 17 december 2009
Drie journalisten van de Britse krant The Guardian zijn zes dagen gevangen gehouden in Afghanistan. Dat is nu pas bekend geworden. Het gaat om de buitenlandcorrespondent Ghaith Abdul-Ahad en twee Afghaanse journalisten wier namen niet worden vrijgegeven in verband met hun toekomstige veiligheid. De drie waren in een afgelegen bergachtig gebied bij Pakistan om daar militanten te interviewen. In het gebied opereren Taliban, militie-groepen en criminele bendes. De Guardian ontving vorige week woensdag het laatste bericht van Abdul-Ahad. Twee dagen later werd de krant geïnformeerd dat de drie journalisten ontvoerd waren. Wie er achter de ontvoering zit is niet duidelijk. De krant zette onmiddelijk het noodplan in werking en schakelde adviseurs in om de drie weer vrij te krijgen. Meer bij The Guardian
Omgekomen Afghaanse tolk was geliefd
donderdag 10 september 2009
Bij de bevrijdingsactie van de Britse journalist Stephen Farrell zijn in totaal vijf doden gevallen: een Britse soldaat, een Talibanstrijder, twee Afghaanse burgers en Farrells tolk, Sultan Munadi. Bij Reporters sans Frontières (RSF) halen collega’s en vrienden herinneringen aan Munadi op. Uitvoerend hoofdredacteur Bill Keller van de New York Times, de krant waarvoor Farrell werkt, zegt uitgelaten te zijn dat Steve vrij is “maar diep bedroefd dat voor zijn vrijheid zo’n hoge prijs is betaald”. Munadi, de vierde Afghaanse journalist die omkomt sinds 2001, wordt geprezen om zijn menselijkheid en professionaliteit. Schrijnend is dat Munadi vorige week nog voor de New York Times zijn liefde voor Afghanistan beschreef.
NAVO bevrijdt ontvoerde NYT-journalist
woensdag 9 september 2009
UPDATE NAVO-troepen hebben een Britse journalist bevrijd die door de Taliban was ontvoerd. Stephen Farrell, verslaggever voor de New York Times, was op zaterdag ontvoerd toen hij een reportage wilde maken bij twee door de NAVO gebombardeerde tankwagens. Ook zijn Afghaanse tolk werd ontvoerd. Farrell belde zijn krant na de bevrijdingsactie en berichtte dat “veel soldaten” een heftig vuurgevecht hadden geleverd met zijn ontvoerders. Farrells Afghaanse vertaler Munadi werd bij de actie gedood; onduidelijk is of hij door kogels van Britse troepen of Taliban is geraakt. In 2004 werd Farrell ook al eens ontvoerd toen hij voor het Britse dagblad The Times in Irak werkte, meldt de BBC. The Guardian bericht dat bij de bevrijdingsoperatie een Britse soldaat is omgekomen.
Veroordeelde journalist Kambakhsh vrij
maandag 7 september 2009
De in Afghanistan in eerste instantie ter dood veroordeelde journalist Sayed Parvez Kambakhsh is vrij. De jonge journalist had een artikel over vrouwenrechten binnen de islam gedownload en met mede-studenten gedeeld. Zijn doodstraf was na hevige internationale druk, waaronder een door de NVJ gesteunde petitie, al tot een weinig bevredigende 20 jaar celstraf omgezet. Naar nu bekend is geworden, blijkt Kambakhsh al enkele weken terug in het diepste geheim gratie te hebben gekregen. De journalist heeft Afghanistan verlaten uit angst voor represailles na zijn vrijlating. Naar welk land Kambakhsh is uitgeweken, is nog onbekend.
Vals spel
woensdag 26 augustus 2009
UPDATE Verslaggever Hans Jaap Melissen (Wereldomroep/NOS) is in Afghanistan en houdt - ook voor Villamedia - een weblog bij. Ik speel in Nederland graag piano. Juist mijn buren vinden het mooi wat ik produceer. Dat is een groot geluk, want het oude schoolgebouw waarin ik woon is nogal gehorig. Zelf heb ik de nodige twijfels over mijn talenten, maar het is lastig spelen in de schaduw van een goede vriend die één van de beste toetsenisten van Nederland is. Ik speel notabene op zijn afgedankte ‘Schimmel’, en bij elke aanslag voel ik dat de piano meewarig zucht ‘ach ja, daar gaat-ie weer’. Lees verder
Afghaanse journalist doodgeschoten
dinsdag 25 augustus 2009
Twee journalisten van het Afghaanse televisiestation Shamshad TV zijn in het noordwesten van Pakistan beschoten. Journalist Janullah Hashim Zada werd gedood, zijn collega Ali Khan raakte ernstig gewond door een schot in zijn hals. De twee mannen reisden per bus, toen deze door onbekenden tot stoppen werd gedwongen. De schutters openden direct het vuur. Het is onduidelijk waarom Zada en Khan doelwit waren. Volgens een broer van Zada had de journalist geen dreigementen ontvangen. Sinds 2001 zijn er in Pakistan naar schatting 45 journalisten vermoord. Alleen al tussen mei 2008 en mei 2009 vielen er 15 doden, bericht de Associated Press, waar Zada incidenteel ook voor werkte.
Hardnekkige paarse vinger
vrijdag 21 augustus 2009
Verslaggever Hans Jaap Melissen (Wereldomroep/NOS) is in Afghanistan en houdt - ook voor Villamedia - een weblog bij. De dag na de verkiezingen, die met 75 aanslagen relatief rustig is verlopen volgens de autoriteiten, probeert Melissen de paarse inkt van zijn vingers te krijgen die werd aangebracht bij Afghanen die gestemd hebben. Lees verder
Journalist opgepakt in Afghanistan
donderdag 20 augustus 2009
In Afghanistan is de Japanse journalist Kojiro Nobuhiro van Tokyo Broadcasting System (TBS) gearresteerd. Waarom hij is aangehouden wilden de autoriteiten nog niet bekendmaken. Woensdag dreigden de autoriteiten buitenlandse journalisten het land uit te zetten als ze zouden berichten over aanslagen of geweld tijdens de presidentsverkiezingen. De deuren van lokale media zouden worden gesloten bij dergelijke berichtgeving. De regering vreest dat mensen niet gaan durven stemmen als ze horen over aanslagen. De Afghaanse journalisten willen de eis voor een mediastilte negeren. De journalistenbond wees erop dat de eis indruist tegen de persvrijheid. Meer bij Trouw / Het Nieuwsblad / The Guardian / CPJ / Amnesty
Nachtwandeling naar Nova
donderdag 20 augustus 2009
Verslaggever Hans Jaap Melissen (Wereldomroep/NOS) is in Afghanistan en houdt - ook voor Villamedia - een weblog bij. ‘Het zou enorm helpen als jullie niet berichten over aanslagen op de verkiezingsdag.’ Een mededeling met die strekking ging de dag voor de verkiezingen uit naar de Afghaanse en internationale media. Lees verder
Oorlogsbaarden
woensdag 19 augustus 2009
Verslaggever Hans Jaap Melissen (Wereldomroep/NOS) is in Afghanistan en houdt - ook voor Villamedia - een weblog bij. Zijn gezicht was licht gehavend, maar hij was wel even buiten bewustzijn geweest. De chauffeur van een vrachtwagen in het konvooi dat door een zelfmoord-automobilist werd opgeblazen in Oost-Kabul had meer geluk dan zijn collega, een paar meter verder. Lees verder
Onderbroeken (en t-shirts)-lol in Kabul
dinsdag 18 augustus 2009
Verslaggever Hans Jaap Melissen (Wereldomroep/NOS) is in Afghanistan en houdt - ook voor Villamedia - een weblog bij. Zelden begin ik er een reis mee: meestal bewaar ik het tot de laatste dag, voor de lege uren tot aan het inchecken. Maar nu ben ik er meteen mee aan de slag gegaan. Winkelen. Want na anderhalf uur wachten op het vliegveld van Kabul, stond ik nog steeds met alleen mijn handbagage. Dat betekent: ik heb wel alle apparatuur maar verder alleen de kleren die ik aan heb. Lees verder
AP-Journalisten gewond in Afghanistan
donderdag 13 augustus 2009
Twee journalisten van het persbureau Associated Press zijn dinsdag in het zuiden van Afghanistan gewond geraakt toen het voertuig waarin ze zaten werd getroffen door een bermbom. Bij de Spaanse fotograaf Emilio Morenatti, moest een voet worden afgezet. Andi Jatmiko liep beenwonden en twee gebroken ribben op. Ook twee militairen raakten gewond. De twee journalisten waren op pad met het Amerikaanse leger. Meer bij AP / CPJ / RSF
Nieuws ontvoering journalist onderdrukt
maandag 29 juni 2009
De New York Times heeft zeven maanden lang succesvol nieuws over de ontvoering van verslaggever David Rohde weten te onderdrukken. Daarbij is ook actief met online encyclopedie Wikipedia overleg over geweest, meldt de krant. Rohde ontsnapte onlangs aan zijn ontvoerders door over een muurtje te klimmen. Redacteuren van Wikipedia en de New York Times wisten en manipuleerden informatie op Rohde’s Wikipedia-pagina, zodra deze werd geüpdate met informatie over Rohdes verdwijning. Een van de NYT-journalisten benadrukte op de pagina “goede werken” van Rohde, zoals kritische berichtgeving over Guantánamo of de slachting onder moslims in Bosnië, waarvoor Rohde een Pulitzer won. Ontvoerders kijken vaak online wat “de waarde” van hun vangst, stelt collegajournalist Michael Moss.
Uruzgan.FM stopt op 30 juli
dinsdag 20 juli 2010
Nu de Nederlandse missie in Afghanistan op 1 augustus officieel wordt afgerond, eindigt op 30 juli ook het radioprogramma UruzganFM, dat door 3FM en de Wereldomroep wordt verzorgd. Via Uruzgan.FM kon het thuisfront vier jaar lang contact houden met uitgezonden militairen. De laatste uitzending komt vanaf vliegbasis Eindhoven, waar uitgezonden militairen van vertrekken en op terugkeren. Het programma had verschillende presentatoren: Annemieke Schollaardt (augustus 2006 tot april 2009), Kristel van Eijk (april 2009 tot december 2009) en Hanneke Eilander. De laatste uitzending is op 30 juli, 16:00 uur Nederlandse tijd. Op 29 juli is er nog een speciale uitzending, opgedragen aan alle Nederlandse slachtoffers die tijdens de missie zijn gevallen.
Beperkingen voor journalisten in Aghanistan
dinsdag 2 maart 2010
Journalisten worden in Afghanistan voortaan geweerd bij locaties waar aanslagen hebben plaatsgevonden. De regering heeft nieuwe maatregelen afgekondigd die verslaggevers beperken in het verslaan van terreuraanslagen. Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert arrestatie en inbeslagname van opnames. Het is niet de eerste keer dat de overheid dergelijke maatregelen treft. Tijdens de presidentsverkiezingen in augustus vorig jaar werden soortgelijke beperkingen voor verslaggeving ook opgelegd. Toen duurde de maatregel een dag. Mensenrechtenorganisaties en belangenverenigingen van journalisten hebben kritisch gereageerd op het besluit. Meer bij De Telegraaf
Franse journalisten ontvoerd in Afghanistan
maandag 4 januari 2010
De Franse televisiezender France 3 heeft aan het Franse persagentschap AFP bevestigd dat twee journalisten van de zender in Afghanistan zijn ontvoerd. De journalisten werden woensdag, samen met drie begeleiders, ten noordoosten van de hoofdstad Kabul ontvoerd en zouden in goede gezondheid verkeren. Er zouden momenteel pogingen worden ondernomen om contact op te nemen met de ontvoerders. Meer bij de BBC
Meisjes van dertien
maandag 24 augustus 2009
Verslaggever Hans Jaap Melissen (Wereldomroep/NOS) is in Afghanistan en houdt - ook voor Villamedia - een weblog bij. Oh, de paarse inkt? Die is weg. Net als al weer veel collega’s. Om de inkt van mijn vingers te krijgen was bleekmiddel genoeg. Voor de collega’s is het gebrek aan inkt een reden om al weer weg te gaan. Alles verschoten, in de aanloop naar de verkiezingen. Lees verder
Afghanistan wil mediastilte geweld
woensdag 19 augustus 2009
De Afghaanse regering heeft nationale en internationale media opgeroepen om morgen bij de presidentsverkiezingen tussen 06.00 en 20.00 uur geen melding te maken van eventuele aanslagen. De regering wil voorkomen dat mensen uit angst voor geweld thuisblijven. Dinsdag werd het land opgeschrikt door aanslagen waarbij zeker zeven doden vielen en tientallen gewonden.
Ontvoerde journalist klimt vrijheid tegemoet
maandag 22 juni 2009
Een Amerikaanse verslaggever van de New York Times, die in november vorig jaar met zijn chauffeur en een lokale journalist in Afghanistan werd ontvoerd, is weer vrij. Winnaar van de Pullitzer-prijs David Rohde wist in een onbewaakt moment over een muurtje te klimmen en ontkwam zo aan zijn ontvoerders. Ook de lokale verslaggever ontsnapte. De mannen werden vastgehouden in het berggebied tussen Afghanistan en Pakistan. Ze kwamen uiteindelijk een Pakistaanse patrouille tegen, die hen in veiligheid bracht. De ontvoering was buiten het nieuws gehouden. Er is geen losgeld betaald. Wat er van Rohde’s chauffeur Asadullah Mangal is geworden, meldt het artikel bij de New York Times niet.

