VillaMedia.NL

menu dagblad

Sectie
Omroep

Nieuwsoverzicht

Over de sectie
Algemeen
Bestuur

Thema's
C2000
Cao's
OR-info
Redactiestatuut

Email:
omroep@nvj.nl

Nieuws Sectie Omroep
Terug naar nieuwsoverzicht

Een journalistieke structuur
voor de publieke omroep

Een journalistieke structuur voor de publieke omroep
versie februari 2005

Het is hoog tijd voor een journalistieke structuur bij de publieke omroep. De NVJ pleit voor:
- onafhankelijkheid en inspraak van programmamakers;
- duidelijke eindverantwoordelijkheid per net en zender;
- bundeling van krachten per net en voor een indirectere rol voor de omroepen.

Aan de vooravond van de politieke besluitvorming in Den Haag wil de NVJ als beroepsvereniging van programmamakers graag haar bijdrage leveren.
Naast de nog immer actuele beleidsnotitie uit 1995, “ Hoe is de stand, Mieke?” gebruiken wij hiervoor de resultaten van een omroepbrede enquête onder onze leden, die wij in september 2003 hielden en een daaropvolgende discussie met onze leden.

Een brede publieke omroep, op bestaande en toekomstige distributiekanalen
De NVJ acht de discussie over aantallen netten en zenders in tijden, waarin niet langer sprake is van distributieschaarste, niet meer relevant.
Wel is de vraag aan de orde of de publieke omroep de ruimte krijgt om haar publieke taak voor een breed publiek te blijven realiseren.
De NVJ verzet zich tegen scenario’s waarbij de publieke omroep in de toekomst nog slechts een marginale, aanvullende rol zou hebben.
De publieke omroep dient in onze visie een rolmodel te vormen voor kwalitatieve, pluriforme en onafhankelijke programmering op een breder niveau dan alleen nieuws, cultuur en educatie.
In de marge kan zo’n rolmodelfunctie niet vervuld worden.

Financiële zekerheid voor langere termijn
Verdere bezuinigingen op het omroepbudget zijn fataal voor het overeind houden van een kwalitatief onderscheidende programmering. Sterker nog, de voortdurende politieke discussie over de financiële middelen van de publieke omroep doet het product bepaald geen goed. Het geeft onzekerheid bij programmamakers (en omroepen) over hun toekomst in publieke dienst, waardoor de kwaliteit onder druk komt te staan. Bovendien vergroot een dergelijke bungelende positie de kans op ongewenste beïnvloeding en een zoektocht van de omroep naar alternatieve financieringsbronnen.

Het kabinet zou moeten uitspreken dat zij de publieke omroep een belangrijke taak toedicht en dat zij bereid is daarvoor de publieke omroep voor langere tijd de financiële ruimte toe te kennen, mits de middelen efficiënt en transparant worden besteed.

Daarbij zou rekening moeten worden gehouden met nieuwe technologische en digitale mogelijkheden, die nu ontwikkeld worden en in de nabije toekomst worden voorzien. Het is zaak om de publieke omroep de kans te geven om ook hier de kwalitatieve, pluriforme en onafhankelijke norm te kunnen bepalen. Daarom zou er extra financiële ruimte gereserveerd moeten worden om de publieke omroep dit te laten waarmaken.

Een nieuwe structuur voor de omroep
Hoe maak en distribueer je op de meest efficiënte wijze kwalitatief goede en onderscheidende programma’s, die een beeld geven van de verschillende in ons land aanwezige geledingen en waarmee je diezelfde geledingen ook bereikt?

Kortom, hoe kan de publieke omroep het best georganiseerd worden?
We benaderen dit thema vanuit het perspectief van de makers, met als groot voordeel het ontbreken van een verborgen agenda.
Anders dan omroepbestuurders, die vechten voor hun eigen voortbestaan hebben de makers als belangrijkste doel het scheppen van een werkomgeving waarin kwalitatief goede programma’s op de beste en meest efficiënte wijze tot stand komen. De aansturing dient in onze visie dan ook door een inhoudelijk eindverantwoordelijke, een hoofdredacteur of programmadirecteur te gebeuren.

Waarom de huidige structuur niet werkt:
De publieke omroep opereert in een journalistiek-culturele omgeving vaak als een volstrekt a-journalistieke en a-culturele organisatie. Bij veel omroepen prevaleert niet de onafhankelijkheid, maar de profileringsdrang van de verenigingen en het zakelijk belang van hun directies. (sponsoring)
Daar doorheen lopen de kijk- en luisterdoelstellingen van de zender/netcoördinatoren en RvB.
Tenslotte zijn de beslislijnen tussen omroepdirecties en netcoördinatoren onduidelijk.
Er wordt vaak naar elkaar gewezen als programma-ideeën sneuvelen of in een donker hoekje van de programmering terecht komen.
Dat is geen gezond klimaat voor makers die primair werken aan een creatief of journalistiek proces.

Een scherp profiel en een gezond bereik zijn lovenswaardige doelstellingen, maar dienen in onze optiek een passende plaats te krijgen in het geheel. De huidige structuur voldoet hiervoor niet.

Welke veranderingen zijn nodig?

1. Onafhankelijkheid en inspraak
Journalistieke en creatieve onafhankelijkheid, gegarandeerd in een behoorlijk statuut;

Het maken van programma’s is een journalistiek / creatief proces, waarbij het van levensbelang is dat omroepdirecties, besturen en commerciële krachten op afstand blijven. Het afwegingsproces wat wel of niet uitzendwaardig is, moet gebeuren op grond van journalistieke en creatieve wetten, waarbij de mening van programmamakers cruciaal is en benut moet worden.
Een ander belangrijk onderdeel in deze statuten is de zeggenschap van de makers binnen de redactie. Zij moeten kunnen meepraten over het programmabudget, bijdragen van derden, de koers van het net /programma’s en de keuze van de verantwoordelijk hoofd/eindredacteur. Op die wijze wordt ook de interne pluriformiteit gegarandeerd.

Dit beslissingsproces dient te worden vastgelegd in een goed redactiestatuut, waarin op voorhand wordt vastgelegd hoe wordt omgegaan met de belangen van derden en hoe onafhankelijkheid t.o.v. deze derden kan worden gegarandeerd.

De statuten dienen te worden geformuleerd op net- ,én programmaniveau.

2. Duidelijke eindverantwoordelijkheid per net
Eén journalistieke eindverantwoordelijke (hoofdredacteur) wordt benoemd per net of zender, die in direct contact staat met nieuws/actua-redactie en de bij die zender passende profielredacties.

De hoofdredacteur wordt benoemd door een netbestuur, waarbij de redacties via een centrale redactieraad inspraak hebben. De zeggenschap van de hoofdredacteur, het profiel van het net/ de zender, en de medezeggenschap wordt beschreven in een netstatuut. De hoofdredacteur is slechts indirect verantwoording verschuldigd aan omroepen, deelnemend in een programmaraad, die wordt ingesteld per net.

3 Bundelen van krachten per net
Het bundelen van bestaande capaciteiten en talent, zodat de ambitie om onderscheidende programma’s te (blijven) maken, kan worden gerealiseerd.

Dat betekent dat bij niet-identiteitsgevoelige programma-onderdelen (actualiteiten binnen net of zender) samengewerkt wordt in redacties en dat er voldoende ruimte komt cq. blijft voor identiteitsgevoelige programma’s, specialismen en experimenten.
- Eén redactie per net/zender verzorgt nieuws/actua, één centrale inkoop van externe producties per net. Eén infrastructuur per net.
- Efficiëntiebesparingen dienen geïnvesteerd te worden in de redacties
- Uitwerken identiteitsgevoelige programma’s / specialismen door deelredacties of omroepen
- Meer samenwerking met de regionale omroepen (zie punt 4!)

4 Omroepen gaan op in een groter geheel
De rol van de omroepen verandert in deze structuur. Door middel van fusies op netniveau gaan de werkorganisaties van de omroepen op in een groter geheel, doch wel per net of zender georganiseerd en aangestuurd. Omroepen kunnen via programmaraden invloed uitoefenen op de profielen van die zenders. Ze kunnen dus als verenigingen blijven voortbestaan, gefinancierd door ledencontributies doch de overheidsmiddelen gaan niet langer naar de verenigingen, maar naar de nieuw te vormen zenderorganisaties. De programmamakers komen dus in dienst van de zenderorganisaties.

5 Volwaardige rol voor regionale omroep binnen publieke bestel
Regionale omroepen verdienen voor wat betreft financiering en programmering een volwaardige rol als publieke zenders. De NVJ pleit voor een landelijke financiering onder toezicht van het commissariaat vd Media en voor een betere samenwerking met de landelijke omroep waar dit met behoud van ieders onafhankelijkheid de efficiency en nieuwsvoorziening ten goede komt. Tenslotte pleit de NVJ voor een nieuwe taak voor de regionale omroepen. Die zouden ook de taken op lokaal niveau moeten vervullen om zo ook lokaal professioneel verslag te kunnen doen. (ook voor deze nieuwe taak dient financiering te worden vrijgemaakt)

De basis voor onze aanbevelingen komt uit een omroepbrede enquête en gesprekken met onze leden.

Namens de secties landelijke en regionale omroep NVJ

Thomas Bruning, secretaris omroepzaken NVJ tbruning@nvj.nl
020 6766771 / 06-20495245

rechts dit is kolom 1



NVJ-links
Wat de NVJ doet Lidmaatschap Cao's Justitie/Politie Perskaarten Redactiestatuten Stemlokaal
Secties
Algemeen Dagblad Omroep Publiekstijdschrift Opinietijdschrift Vaktijdschrift Freelance Persbureaus NVF (foto) Plus Vers in de Pers Internet Lokale media Sport
Afdelingen
Rotterdam RJV Midden-Nederland
Diensten
Advocaten&Juristen Wet Openbaarheid van Bestuur
Onderzoek
	De Digitale Journalist

Aanbevelingen:

-----------

-----------

-----------

-----------

Deskundigen, contact-
personen, organisaties
Login NVJ'ers Info

-----------

-----------
-----------
-----------
-----------
-----------




			Nederlandse Vereniging van Journalisten

De Journalist / Genootschap /FreelancersAdvies / Mediadebat / de Fotojournalist.nl / Zoek Een Freelancer / Perskaarten